เหตุใดไฟไหม้โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว มีคนเสียชีวิตมาก เหมือนต่างอย่างไรกับซานติก้าผับ - เมาท์เทนบี

โศกนาฏกรรมเพลิงไหม้สถานประกอบการที่ชื่อว่า โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว ที่เกิดขึ้นในคืนวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ทำให้มีผู้เสียชีวิตแล้ว 28 ราย และบาดเจ็บอีกหลายสิบราย

ในตอนนี้ฝ่ายต่าง ๆ กำลังสืบสวนหาสาเหตุไฟไหม้ที่เกิดขึ้นในสถานประกอบการแห่งนี้ซึ่งจดทะเบียนเป็นร้านอาหาร ตามการให้ข้อมูลของนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.)

สถานที่เกิดเหตุตั้งอยู่บริเวณใกล้กับสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน (MRT) ลาดพร้าวซอย 1 ถนนลาดพร้าว แขวงจอมพล เขตจตุจักร กทม. โดยเกิดเหตุในช่วงเวลาประมาณ 23.40 น. ของคืนวันที่ 12 ก.ค. และเจ้าหน้าที่ใช้เวลาราวครึ่งชั่วโมงกว่าจะควบคุมได้

บีบีซีไทยพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงคำสัมภาษณ์ของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เพื่อดูว่าเหตุใดเหตุเพลิงไหม้ในครั้งนี้จึงนำมาสู่การสูญเสียอย่างมาก ทั้งที่ไม่ใช่ครั้งแรกที่สถานประกอบการลักษณะนี้เกิดเหตุคล้ายกัน

วัสดุติดไฟง่าย ทำให้ไฟลุกไหม้อย่างรวดเร็วภายในเวลาไม่กี่วินาที

ด้าน น.ส.บุษกร แสนสุข ประธานคณะกรรมการสาขาวิศวกรรมป้องกันอัคคีภัย วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมป์ (วสท.) ซึ่งลงตรวจสอบพื้นที่เกิดเหตุเมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีไทยว่า จากการตรวจสอบบริเวณเวทีซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นจุดต้นเพลิง พบว่าบริเวณเพดานเหนือเวทีการแสดงนั้นเต็มไปด้วยของตกแต่งที่ทำมาจากวัสดุติดไฟง่าย เช่น ดอกไม้พลาสติก ดอกไม้เทียม ทั้งที่เป็นพื้นที่ที่ติดตั้งไฟและระบบเวทีอยู่ด้วย

"ประเด็นสำคัญคือ หากเกิดไฟไหม้จากบริเวณตรงนี้จริง มันมีวัสดุที่ติดไฟได้ และมันเป็นตัวเร่งทำให้ปฏิกิริยารุนแรงมากขึ้่น" ผู้เชี่ยวชาญจาก วสท. กล่าว

"พอเลยจากบริเวณเวทีไป ถัดไปคือบริเวณที่นั่งก็พบว่า [เพดาน] ปิดคลุมด้วยวัสดุโฟม-ฟองน้ำสีดำ ทั้งพื้นที่เราจะเห็นหยดสีดำเต็มพื้น เหมือนหยดเทียน หยดตามพื้นโต๊ะ หยดตามอะไรต่าง ๆ เต็มไปหมดเลย เพราะฉะนั้นนี่จึงเป็นจุดสำคัญว่าเหตุใดคนหนีไฟไม่ทัน เพราะลักษณะของไฟไหม้พวกพลาสติกนั้นความร้อนสูงมาก และแผ่ลงมายังข้างล่าง ขณะเดียวกันมันก็กระจายไปตามเพดานอย่างรวดเร็ว เหมือนไฟพุ่งไปตามเพดาน คนแค่จะขยับตัวหนีแต่ไฟมันนำหน้าไปแล้ว เพราะเพดานมันติดไฟ ไฟล้อมไปหมดแล้วอย่างที่เขาบอกว่าแค่ 15 วินาทีเท่านั้น" น.ส.บุษกร กล่าว

ด้าน พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร) ให้สัมภาษณ์กับสื่อวันนี้ว่าจากข้อมูลที่ได้รับจากตำรวจพิสูจน์หลักฐาน (พฐ.) คาดว่าจุดต้นเพลิงเกิดขึ้นบริเวณเหนือเวทีซึ่งมีการตกแต่งเพื่อความสวยงามและมีวัสดุช่วยเรื่องเสียง เขาจึงสั่งให้เจ้าหน้า พฐ. เก็บเศษวัสดุที่หลงเหลือจากไฟไหม้มาตรวจสอบว่าเป็นอะไร รวมถึงไปย้อนดูภาพก่อนหน้านี้ เนื่องจากตั้งข้อสังเกตในเบื้องต้นว่าการปรับปรุงต่อเติม ไปจนถึงการตกแต่ง เป็นสาเหตุที่ทำให้ไฟลุกลามอย่างรวดเร็วหรือไม่

"ถ้ามีการตกแต่งต่อเติมโดยมีการใช้วัสดุที่ไวต่อไฟและติดเชื้อเพลิงได้ง่าย ก็จะบ่งบอกได้ว่านี่คือการทำโดยปราศจากความระมัดระวังและความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ" พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ ผบ.ตร. กล่าว

นอกจากนี้ ทาง ผบ.ตร. ยังสั่งยังให้ พฐ. ไล่ดูว่าการติดตั้งสายไฟและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์บริเวณเพดานเหนือเวทีนั้นเป็นอย่างไร "รวมถึงคุณภาพสายไฟ เพราะอาคารนี้สร้างมา 53 ปีแล้ว" ผบ.ตร. ระบุ และเสริมว่าอาคารถูกเปลี่ยนมือมาหลายช่วง ซึ่งอยู่ระหว่างการรวบรวมข้อมูล

พร้อมกันนี้ ทางตำรวจกำลังตรวจสอบว่าการปรับปรุงต่อเติมอาคารเป็นไปตามกฎหมายควบคุมอาคารหรือไม่ รวมถึงขออนุญาตต่อเติมอาคารถูกต้องหรือไม่ หน่วยงานใดเป็นผู้อนุญาต

มีประตูทางออกด้านหลัง แต่ลงกลอนไว้ - 2 ประตูหลักด้านหน้ามีสิ่งกีดขวาง

พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ ให้สัมภาษณ์กับสื่อเมื่อช่วงก่อนเที่ยงของวันนี้ (13 ก.ค.) ว่าประตูทางเข้าด้านหน้าซึ่งอยู่ติดกับถนนลาดพร้าวมีอยู่ 2 ประตู ซึ่งเป็นทางเข้าหลัก และด้านหลังมี 2 ประตู

ผบ.ตร. เปิดเผยว่าประตูแรกที่อยู่ทางด้านหลัง เป็นประตูที่เชื่อมกับทางออกห้องน้ำชาย-หญิง "แต่ทราบมาว่ามีโต๊ะวางและสันนิษฐานว่าขายท็อฟฟี่ (ลูกอม) ซึ่งอยู่ระหว่างการสอบสวน" โดยประตูนี้เป็นประตูลูกบิดที่มีกลอน 2 อัน แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าล็อกไว้หรือไม่ ต้องรอผลการสืบสวน

ผบ.ตร. ตั้งข้อสังเกตว่าผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในห้องน้ำทั้งชายและหญิง คาดว่าเมื่อเกิดเหตุ ทุกคนน่าจะเกิดอาการตระหนกและไม่รู้ว่าจะไปทางไหน รวมถึงเกิดไฟดับจึงวิ่งเข้าห้องน้ำเพื่อไปหาพื้นที่ที่ออกได้หรือหาน้ำ แต่พบว่าไม่ได้ใช้ประตูที่อยู่บริเวณทางออกน้ำเพื่อออกจากพื้นที่เกิดเหตุเลย

อีกประตูหนึ่งเป็นประตูด้านหลังติดอยู่กับห้องครัว โดยทาง พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ เชื่อว่าป้ายไฟที่ติดอยู่บนประตูนั้นเขียนว่า "ทางออก" แม้โดนไฟไหม้ทำลายไปหมดแล้วในตอนนี้ แต่เมื่อไฟดับลงจึงทำให้ป้ายไฟนี้ดับลงตามไปด้วย

"ประตูบริเวณห้องครัวเราพบด้วยว่ามือจับหายไป อาจเกิดจากการทำลาย ลูกบิดก็ไม่มี เป็นประตูบานเลื่อน และจนกว่าเราจะเดินออกจากประตูก็มีล็อกเกอร์หรือเชลฟ์วาง ทำให้ทางเดินตรงประตูที่กว้างประมาณ 1 เมตรเศษ ๆ แคบลงมาเหลือแค่คนเดิน 1 คนต่อทางเดิน ตรงนี้อาจชี้ได้ว่าการวางสิ่งของไม่ระมัดระวังเมื่อเกิดเหตุ" พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ ระบุ

ผบ.ตร. กล่าวว่าในเบื้องต้นทางตำรวจกำลังทำคดีไปในแนวทางว่าสถานประกอบการประมาทซึ่งเป็นความผิดทางอาญาก่อน

ด้าน น.ส.บุษกร ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมป้องกันอัคคีภัยจาก วสท. บอกกับบีบีซีไทยว่าจากการลงพื้นที่ตรวจสอบที่เกิดเหตุ พบว่ามีประตูใช้งานได้ทั้งหมด 3 บานด้วยกัน ได้แก่ ประตูทางเข้าหลัก 2 บาน และประตูทางออกบริเวณห้องครัว แต่ประตูทางออกด้านหลังที่อยู่ไม่ไกลจากห้องน้ำพบว่าล็อกลงกลอนไว้

เธอกล่าวว่าตามมาตรฐานความปลอดภัยแล้ว ประตูจะต้องเปิดใช้งานได้ทุกบาน พร้อมกับตั้งข้อสังเกตว่าไฟฉุกเฉินและไฟนำทางไปยังทางออกฉุกเฉินใช้งานได้หรือไม่ในช่วงเกิดเหตุ เนื่องจากเธอเชื่อว่าหากบริเวณประตูทางออกที่ติดอยู่กับห้องน้ำมีไฟทางออกฉุกเฉินติดสว่างอยู่ ก็จะช่วยชีวิตผู้คนไว้ได้มากกว่านี้

"ถ้าไฟทางออกฉุกเฉินมันติดสว่างขึ้น คนก็จะเห็นว่าตรงนั้นมีประตู แล้วก็จะเห็นว่ามีกลอนล็อกอยู่ ซึ่งถ้าหากว่าเห็นชัดเจนว่ามันล็อกแบบไหน สมมติเราไปติดในจุดที่อันตรายถึงตัว เราก็รวมตัวกันทำลายได้ แต่ทุกอย่างมันเกิดขึ้นเร็วมาก ทั้งออกซิเจนที่ลดลง และความร้อนมาถึงตัวอย่างรวดเร็ว เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นภายในเสี้ยววินาที" น.ส.บุษกร กล่าว

นอกจากนี้ เธอยังตั้งข้อสังเกตว่าปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ประตูหลัก 2 บานด้านหน้าทำงานได้ไม่ดีพอ เป็นเพราะมีสิ่งของตั้งกีดขวางประตู

อย่างไรก็ตาม น.ส.บุษกร ผู้เชี่ยวชาญจาก วสท. ให้ความเห็นว่าสาเหตุที่มีผู้เสียชีวิตอยู่ในห้องน้ำเป็นจำนวนมากไม่น่าเป็นเพราะผู้คนตื่นตระหนกจึงหนีไปยังพื้นที่ที่มีน้ำ แต่จากเหตุเพลิงไหม้โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว เห็นได้ว่าห้องน้ำเป็นพื้นที่ที่อยู่ตรงข้ามกับต้นเพลิง ด้วยสัญชาตญาณการเอาตัวรอด ผู้คนจึงมักหลบหนีไปยังพื้นที่เหล่านี้เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้

"พฤติกรรมของคนคือจะหนีไปฝั่งตรงข้ามของจุดที่ต้นเพลิงบริเวณด้านหน้าไปยังด้านหลังที่เป็นห้องน้ำ แต่พอไปถึงด้านหลังมันออกไม่ได้ พอไปแล้วมันสุดทาง" เธอกล่าวและเสริมว่า บริเวณห้องน้ำยังเป็นแหล่งที่พลังงานความร้อนสะสมสูงมาก เนื่องจากหากวิเคราะห์จากลมที่เข้ามา จะดันพลังงานความร้อนให้เข้ามาสะสมอยู่บริเวณนี้มากที่สุด

เปิดช่องโหว่จดทะเบียนเป็นร้านอาหาร เลี่ยงมาตรฐานกำกับความปลอดภัยของสถานบริการ

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) ระบุว่าโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าวจดทะเบียนเป็นร้านอาหารไม่ใช่สถานบริการ

ดร.พิชญะ จันทรานุวัฒน์ นายกสมาคมผู้ตรวจสอบอาคาร ให้ความเห็นกับบีบีซีไทยว่าการจัดโซนนิ่งทำให้ผู้ประกอบการจำนวนหนึ่งเลี่ยงจดทะเบียนเป็นสถานบริการ มาจดทะเบียนเป็นร้านอาหารแทน "ขณะที่สภาพการใช้งานจริงมันเป็นสถานบริการ"

ในทางกฎหมายแล้ว มาตรการที่กำกับดูแลสถานประกอบการทั้งสองประเภทแตกต่างกันมาก

นายธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีไทยว่ามาตรฐานควบคุมร้านอาหารและสถานบริการนั้นแตกต่างกันมาก ร้านอาหารจะเน้นเพียงสุขลักษณะ ความโปร่งโล่ง เมื่อเจ้าหน้าที่เข้ามาตรวจก็ดูว่ามีใบอนุญาตประกอบกิจการหรือไม่ มีใบอนุญาตจำหน่ายสุรา และใบอนุญาตใช้เสียงหรือเปล่า ต่างจากสถานบริการที่กฎหมายเข้มงวดมาก ไม่ว่าจะเป็นการต้องมีโครงสร้างแข็งแรง มีช่องทางหนีไฟและทางเข้าออกที่มีป้ายระบุชัดเจน รวมถึงวัสดุตกแต่งที่ไม่ก่อให้เกิดอันตราย

"ถึงกฎหมายจะมีช่องว่าง แต่ผู้ประกอบการไม่ควรปัดความรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของลูกค้า โดยอ้างเพียงว่าทำถูกต้องตามใบอนุญาตร้านอาหารแล้ว เนื่องจากรู้อยู่แล้วว่าลักษณะการใช้งานจริงมีความเสี่ยง" เขากล่าวย้ำ

นายธีระบอกว่าปัจจุบันการจดทะเบียนเป็นสถานบริการมีข้อจำกัดคือต้องอยู่ในพื้นที่โซนนิ่ง (Zoning) ที่ทางสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นผู้กำหนด หรือหากอยู่นอกเขตดังกล่าวก็จะต้องตั้งอยู่ในโรงแรมเท่านั้น แต่เนื่องจากการท่องเที่ยวเที่ยวขยายตัวออกไปมาก ทำให้ผู้ประกอบการที่อยู่นอกพื้นที่โซนนิ่งเลือกที่จะ "ตามน้ำ" โดยจดทะเบียนเป็นร้านอาหารแทน เพื่อให้สามารถเปิดกิจการในแหล่งท่องเที่ยวนั้น ๆ ได้

เกี่ยวกับกรณีที่ร้านโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว จดทะเบียนเป็นร้านอาหารนั้น นายธีระเห็นว่า "เป็นไปได้ว่าเขาอาจใช้ช่องว่างนี้ในการไม่ต้องมาจัดการเรื่องโครงสร้าง การควบคุมอะไรต่าง ๆ ก็แค่ขออนุญาตแค่การใช้เสียง หรือจริง ๆ เขาอาจจะอยากทำตามกฎหมายก็ได้ แต่กฎหมายไม่ได้เอื้อ เพราะว่าติดตรงโซนนิ่งสถานบริการ" ก็เป็นได้

เขาเสนอว่าอาจถึงเวลาแล้วที่กระทรวงมหาดไทยควรแก้ไขพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) สถานบริการ พ.ศ. 2509 โดยอาจกำหนดประเภท "สถานประกอบการที่คล้ายสถานบริการ" ที่ระบุเงื่อนไขให้ชัดเจน เช่น ห้ามมีพนักงานปรนนิบัติแบบผับบาร์หรืออาบอบนวด แต่ต้องมีมาตรการความปลอดภัยที่เข้มข้นขึ้น เช่น การติดตั้งกล้องวงจรปิด และมาตรฐานทางหนีไฟที่ชัดเจน เป็นต้น เพื่อให้กฎหมายสอดคล้องกับสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป และทำให้ไม่มีช่องว่างที่ส่งผลต่อมาตรการความปลอดภัยอีกต่อไป

ลักษณะไฟที่ลุกไหม้เป็นแบบไหน เหมือนหรือต่างอย่างไรกับเหตุที่ซานติก้าผับและเมาท์เทนบี

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.วรศักดิ์ กนกนุกุลชัย ราชบัณฑิต สาขาวิศวกรรมโยธา ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีไทยว่า นี่เป็นอีกครั้งที่เกิดเหตุการณ์ซ้ำรอยโศกนาฏกรรมเหตุเพลิงไหม้สถานบันเทิงซานติก้าผับ ย่านเอกมัย กทม. ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อ 1 ม.ค. 2552 ในช่วงคืนส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 67 ราย และบาดเจ็บนับร้อยราย รวมถึงเหตุการณ์เพลิงไหม้สถานบันเทิงเมาท์เทนบี อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี ในปี 2565 ซึ่งมีผู้เสียชีวิต 26 ราย และบาดเจ็บหลายสิบราย

ประการแรก ศ.กิตติคุณ ดร.วรศักดิ์ อธิบายว่าหากพิจารณาเหตุเพลิงไหม้ในโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว เห็นได้ว่าสาเหตุหลัก ๆ ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก ปัจจัยหนึ่งเกิดจากก๊าซพิษที่มาจากวัสดุตกแต่งภายใน เช่น โฟมซับเสียง พลาสติกจากวัสดุตกแต่งเพื่อความสวยงาม พรม หรือเฟอร์นิเจอร์ซึ่งเป็นวัสดุติดไฟง่าย โดยเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ขึ้นวัสดุเหล่านี้จะทำปฏิกิริยากับไฟกลายเป็นก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ และไฮโดรเจนไซยาไนด์ ซึ่งเมื่อสูดเข้าไปจะทำให้หมดสติ มึนงง และเสียชีวิตในเวลาต่อมา

"พอถึงจุดนั้นคนเสียชีวิตส่วนใหญ่อาจจะตายก่อนด้วยซ้ำ ไม่ได้ตายเพราะถูกไฟเผา" เขากล่าว

ราชบัณฑิต สาขาวิศวกรรมโยธาผู้นี้ชี้ให้เห็นการสะสมของก๊าซพิษหรือก๊าซไวไฟในปริมาณมากจากภาพวิดีโอที่เผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์ ซึ่งเผยให้เห็นกลุ่มไฟพวยพุ่งออกมาจากประตูอย่างรุนแรง ศ.กิตติคุณ ดร.วรศักดิ์ มองว่านั่นคือปรากฎการณ์แบ็กดราฟต์ (Backdraft) ซึ่งเกิดจากสภาวะที่ไฟไหม้อยู่ในบริเวณที่ปิดทึบจนออกซิเจนหมด ขณะที่เกิดการสะสมของก๊าซไวไฟจำนวนมาก เมื่อมีการเปิดประตูให้ออกซิเจนเข้าไป จึงทำให้เกิด "ลูกไฟ" ขนาดใหญ่พวยพุ่งออกมา

อย่างไรก็ตาม เรื่องปรากฏการณ์ของไฟไหม้ที่เรียกว่าแบ็กดราฟต์ ยังเป็นที่ถกเถียงในหมู่ผู้เชี่ยวชาญ

ในมุมมองของนายฉาดเฉลียว บุนนาค ผู้ออกแบบและฝึกสอนหลักสูตรการดับเพลิงภายในอาคาร ของศูนย์การดับเพลิงภายในอาคาร (CFBT-Thailand) มองว่าเหตุเพลิงไหม้ที่เกิดขึ้นกับโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว ไม่ใช่แบ็กดราฟต์ แต่เป็นสิ่งที่เรียกว่า Smoke Ignition (การปะทุหรือลุกไหม้จากควัน)

เขามองว่าเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้จากวัสดุที่ไม่ทนไฟ เช่น ฉนวนซับความร้อนหรือแผ่นซับเสียงบริเวณฝ้าเพดาน ก็จะเกิดความร้อนและแรงดันมหาศาล ทำให้มีเปลวไฟพุ่งออกมาเมื่อเปิดประตู

"ควันที่มันสะสมอยู่ในอาคารที่มีลักษณะที่ใหญ่เป็นห้องโถง ทางออกแคบ เมื่อมันเกิดแรงดัน เวลาอากาศร้อน มันจะขยายตัว... พอมันขยายตัวในพื้นที่จำกัด เกิดแรงดัน มันก็เลยพุ่งออกมาเป็นลักษณะเหมือนมังกรพ่นไฟ" นายฉาดเฉลียวให้ความเห็นกับบีบีซีไทย

ด้าน ดร.พิชญะ นายกสมาคมผู้ตรวจสอบอาคาร ให้ความเห็นกับบีบีซีไทยว่า ไฟไหม้ที่โรงเบียร์ที่เกิดเหตุน่าจะปรากฏการณ์ที่เรียกว่า แฟลชโอเวอร์ (Flashover) ซึ่งข้อมูลจากเว็บไซต์สถานีกู้ภัยและดับเพลิงสามเสน ระบุลักษณะของไฟแบบนี้ไว้ว่า "เป็นการเปลี่ยนแปลงการเผาไหม้พร้อมกันในทันทีทันใดของไอเชื้อเพลิงภายในอาคารที่มีลักษณะปิดทึบ ทำให้เกิดเปลวไฟการลุกท่วมห้องในชั่วพริบตา"

"แฟลชโอเวอร์ (Flashover) มันจะลุกไหม้ถึงจุดพิกัดของมัน เชื้อเพลิงที่มีอยู่ในห้อง ในอาคาร ในบริเวณที่เกิดจะลุกไหม้พร้อม ๆ กันหมด เชื้อเพลิงที่ยังไม่ติดไฟก็จะติดไฟตามไปด้วย ออกซิเจนที่มีเลยไม่เพียงพอ เมื่อไม่เพียงพอก็จะเกิดก๊าซพิษเยอะ เพราะการสันดาปไม่สมบูรณ์" ดร.พิชญะ กล่าวกับบีบีซีไทย

ศ.กิตติคุณ ดร.วรศักดิ์ ชี้ให้เห็นว่าความคล้ายกันอีกประการหนึ่งระหว่างเหตุเพลิงไหม้ที่ซานติก้าผับ เมาท์เทนบี และโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว คือ ทางออกและทางหนีไฟที่ใช้งานไม่ได้จริง เมื่อเกิดเหตุร้ายขึ้น

เขาอธิบายว่าทางหนีไฟของโรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว มีประตูที่อยู่ติดห้องน้ำติดล็อกอยู่ ส่วนอีกประตูหนึ่งที่อยู่ทางด้านหลังก็ต้องวิ่งหนีผ่านห้องครัวซึ่งเต็มไปด้วยสิ่งกีดขวาง ส่วนเมาท์เทนบีพบว่าประตูหนีไฟด้านหลังถูกล็อกจากด้านนอก ทำให้ผู้ประสบภัยหนีออกทางนั้นไม่ได้ และซานติก้าผับนั้นทางออกเป็นบันได ซึ่งกลายเป็นอุปสรรคในการเคลื่อนย้ายคนจำนวนมากภายในระยะเวลารวดเร็ว ทำให้มีผู้เสียชีวิตตรงบริเวณทางออกเป็นจำนวนมากเช่นกัน

เขามองว่าหากพิจารณาในภาพรวม เห็นได้ว่าการที่โศกนาฏกรรมเช่นนี้กลับมาซ้ำรอยอีกครั้ง สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะผู้ประกอบการขาดความใส่ใจและไม่ยอมลงทุนในระบบวิศวกรรมและสถาปัตยกรรมที่เหมาะสมกับประเภทของสถานประกอบการ

เขาชี้ว่าความสูญเสียมหาศาลเช่นนี้จะไม่เกิดขึ้นเลย หากผู้ประกอบการเลือกใช้วัสดุตามมาตรฐานความปลอดภัยที่ทางการกำหนด ไม่ใช่ของตกแต่งที่ไวไฟและปล่อยก๊าซพิษเมื่อทำปฏิกิริยากับไฟ

นอกจากนี้ในอาคารปิดทึบเช่นนี้ ควรมีระบบระบายอากาศที่ดี ซึ่งจะช่วยดูดระบายควันพิษออกไปเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ขึ้น รวมถึงมีความใส่ใจในเรื่องความปลอดภัยขั้นพื้นฐาน เช่น การดูแลไม่ให้มีสิ่งกีดขวางทางออกและทางออกฉุกเฉิน

ราชบัณฑิต สาขาวิศวกรรมโยธา กล่าวด้วยว่าอีกประการหนึ่งที่ไม่พูดถึงไม่ได้ นั่นคือความบกพร่องในการกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมาย โดยเฉพาะประเด็นที่ต้องตรวจสอบต่อว่าการจดทะเบียนเป็นร้านอาหารแทนที่จะขออนุญาตเปิดเป็นสถานบริการโดยตรงนั้น ทำให้ความเข้มงวดในการตรวจสอบลดลงหรือไม่ รวมถึงผู้ประกอบการปฏิบัติตามกฎหมายหรือไม่ทั้งในเรื่องต่อเติมอาคารและการใช้วัสดุตกแต่งภายในตัวอาคาร

ศ.กิตติคุณ ดร.วรศักดิ์ มองว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ไทยไม่มีกฎหมาย แต่ "รวม ๆ กันแล้วทั้งหลายทั้งปวงนี้ มันคือปัญหาใหญ่ ซึ่งจริง ๆ มันแก้ได้หมด เพียงแต่ว่าเราจะเคร่งครัดหรือไม่"

รายงานเพิ่มเติมโดย นงนภัส พัฒน์แช่ม และ ปณิศา เอมโอชา