รัฐบาลทหารไนเจอร์ปิดน่านฟ้า รับมือ "สงคราม" หากต่างชาติใช้กำลังทหารเข้าแทรกแซง

ผู้นำรัฐประหารไนเจอร์ปิดน่านฟ้าประเทศแบบไม่มีกำหนด อ้างภัยคุกคามการแทรกแซงทางทหารจากประเทศเพื่อนบ้าน

บีบีซีตรวจสอบเว็บไซต์ติดตามการบิน Flightradar24 แสดงให้เห็นว่า ไม่มีอากาศยานใด ๆ อยู่เหนือน่านฟ้าไนเจอร์เลย

ก่อนหน้านี้ กลุ่มประเทศแอฟริกาตะวันตก หรือ อีโควาส (Ecowas) ได้เตือนไนเจอร์ว่า อาจใช้กำลังทางทหารเข้าแทรกแซง หากผู้ก่อรัฐประหารไม่ยอมแต่งตั้งประธานาธิบดี โมฮัมเหม็ด บาซูม กลับมารับตำแหน่งบริหารประเทศ ภายในเวลา 23.00 น. เมื่อคืนวันอาทิตย์ (6 ส.ค.)

โฆษกรัฐบาลทหารกล่าวว่า กองทัพไนเจอร์ เตรียมพร้อมจะปกป้องประเทศอย่างเต็มที่

นายบาซูม ถูกกองทัพควบคุมตัวเมื่อวันที่ 26 ก.ค. ขณะที่ พลเอก อับโดราห์เมน ทะชิอานี ผู้บัญชาการกองกำลังพิทักษ์ประธานาธิบดี ได้แต่งตั้งตนเองเป็นผู้นำประเทศคนใหม่

นานาประเทศประณามการรัฐประหารยึดอำนาจครั้งนี้ รวมถึงอดีตเจ้าอาณานิคม ฝรั่งเศส และประเทศอื่น ๆ ในสหภาพยุโรป เช่นเดียวกับ สหประชาชาติและสหรัฐฯ

ผู้แทนรัฐบาลทหารไนเจอร์ออกแถลงการณ์ถ่ายทอดสดผ่านโทรทัศน์ว่า พวกเขาได้รับข้อมูลว่า “อำนาจต่างชาติ” เตรียมจะโจมตีไนเจอร์

ด้านกลุ่มประเทศอีโควาส ภายหลังการประชุมฉุกเฉินถึงวิกฤตไนเจอร์ ผู้บัญชาการทหารกลุ่มอีโควาส ประกาศเมื่อวันศุกร์ (5 ส.ค.) ว่า ได้ร่างแผนการอย่างละเอียด ถึงความเป็นไปได้ที่จะใช้กำลังทางทหารกับไนเจอร์

“ปัจจัยต่าง ๆ สู่การเข้าแทรกแซง ได้ตระเตรียมไว้แล้ว รวมถึงทรัพยากรที่จำเป็นต่าง ๆ รวมถึงวิธีการและกำหนดการ จะใช้กำลังทางทหารด้วย” อับเดล-ฟาเตา มุซาห์ คณะกรรมาธิการอีโควาสว่าด้วยกิจการการเมือง สันติภาพ และความมั่นคง กล่าว

เขาเสริมอีกว่า “เราต้องการแก้ปัญหาด้วยการทูต เราต้องการส่งสารที่ชัดเจนไปยังรัฐบาลทหารไนเจอร์ ว่าเราให้โอกาสทุกรูปแบบ เพื่อให้พวกเขาแก้ไขในสิ่งที่ตนเองกระทำลงไป”

อีโควาส ยื่นเส้นตายให้รัฐบาลทหารไนเจอร์เมื่อสัปดาห์ก่อน เรียกร้องให้เหล่านายพลสละอำนาจ ภายในคืนวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ซึ่งเส้นตายนั้นได้ผ่านไปแล้ว

แต่ผู้นำรัฐประหารดูจะไม่แสดงสัญญาณว่าตั้งใจจะสละอำนาจ ขณะที่เมื่อวันอาทิตย์ มีผู้สนับสนุนการก่อรัฐประหารหลายพันคน รวมตัวชุมนุมในสนามกีฬาในกรุงนีอาเม อีกด้วย

ด้านประเทศเพื่อนบ้าน 2 แห่งของไนเจอร์ คือ บูร์กินาฟาโซ และมาลี เคยเตือนว่าการเข้าแทรกแซงทางทหารจากต่างประเทศ จะถือเป็น “การประกาศสงคราม” ต่อพวกเขาด้วย โดยบูร์กินาฟาโซ และมาลี เป็นสมาชิกอีโควาส แต่ถูกระงับสมาชิกภาพ นับแต่ถูกปกครองโดยรัฐบาลทหาร

สำหรับไนเจอร์นั้น เป็นผู้ผลิตแร่ยูเรเนียมที่สำคัญสำหรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ซึ่งภายใต้การปกครองของนายบาซูม เขาถือเป็นพันธมิตรสำคัญของชาติตะวันตก เพื่อต่อสู้กับกลุ่มก่อการร้ายแนวคิดอิสลาม

ย้อนเหตุรัฐประหารไนเจอร์ 26 ก.ค.

กลุ่มทหารในประเทศแถบแอฟริกาตะวันตกแห่งนี้ ประกาศว่า ได้ยกเลิกรัฐธรรมนูญ ระงับการดำเนินงานของสถาบันทางการเมืองต่าง ๆ และปิดพรมแดนของประเทศแล้ว

ประธานาธิบดีโมฮาเหม็ด บาซูม ถูกทหารหน่วยอารักขาประธานาธิบดีควบคุมตัว ตั้งแต่วันพุธที่ผ่านมา (26 ก.ค.)

พลเอก อะมาโด อับดราเมน พร้อมด้วยนายทหารในเครื่องแบบอีก 9 นายที่ยืนอยู่ด้านหลัง ออกแถลงการณ์ถ่ายทอดสดผ่านโทรทัศน์ว่า “พวกเรา ฝ่ายกลาโหมและกองกำลังรักษาความมั่นคง... ตัดสินใจยุติระบอบที่พวกคุณรู้จัก”

พวกเขาให้เหตุผลว่า “การตัดสินใจนี้เป็นผลจากสถานการณ์ด้านความมั่นคงที่ย่ำแย่ลง รวมถึงเศรษฐกิจ สังคม และหลักธรรมาภิบาลที่เลวร้าย”

พล.อ.อับดราเมน ยังระบุว่า สถาบันต่าง ๆ ของประเทศ ได้ถูกระงับการดำเนินงานแล้ว เบื้องต้น ผู้นำกระทรวงต่าง ๆ จะควบคุมดูแลกิจการต่าง ๆ เป็นกรณีรายวัน

“เราขอให้พันธมิตรนอกประเทศของเรา จงอย่าเข้ามาแทรกแซง” เขากล่าว “พรมแดนภาคพื้นดินและทางอากาศได้ถูกปิดแล้ว จนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย”

เขาเสริมอีกว่า ได้บังคับใช้เคอร์ฟิว ห้ามประชาชนออกมาจากเคหะสถาน ระหว่างเวลา 22.00 น. ถึง 5.00 น. จนกว่าจะมีการประกาศแก้ไขเปลี่ยนแปลง

พล.อ.อับดราเมน ประกาศว่า ทหารจะรักษาการปกครองประเทศ ในฐานะสภาแห่งชาติเพื่อการพิทักษ์มาตุภูมิ (CNSP)

ภายหลังแถลงการณ์ของทหารไนเจอร์ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ นายแอนโทนี บลิงเคน ได้โทรศัพท์ถึงประธานาธิบดีไนเจอร์ พร้อมให้คำมั่นว่าเขา “ได้รับการสนับสนุน” จากสหรัฐฯ

นายบลิงเคนยังได้เรียกร้องให้กองทัพไนเจอร์ปล่อยตัวนายบาซูม เขายังแถลงข่าวในนิวซีแลนด์ว่า สิ่งที่เกิดขึ้น “ชัดเจนว่าเป็นการใช้กำลังทางทหารยึดอำนาจ และแทรกแซงรัฐธรรมนูญ”

ด้านนายอันโทนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการองค์การสหประชาชาติ ระบุว่า ได้พูดคุยกับประธานาธิบดีไนเจอร์แล้ว และยืนกรานว่าสหประชาชาติสนับสนุนเขาอย่างเต็มที่

เมื่อวันที่ 26 ก.ค. ฝูงชนได้ออกมารวมตัวบนท้องถนน เพื่อแสดงการสนับสนุนนายบาซูม ทั้งนี้ ผู้สื่อข่าวบีบีซีในพื้นที่ สังเกตเห็นกำลังทหารที่จงรักภักดีต่อประธานาธิบดี ปิดล้อมสถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอย่างแน่นหนา

สถานการณ์ทั่วไปในเมืองหลวงตอนนี้ ถือว่าสงบสุขเป็นส่วนใหญ่ แม้ว่าทหารที่อยู่เบื้องหลังการก่อรัฐประหาร จะพยายามยิงปืนขึ้นฟ้า เพื่อสลายฝูงชนก็ตาม

ภูมิภาคแห่งการรัฐประหาร

ประเทศเพื่อนบ้านของไนเจอร์ คือ มาลี และบูร์กินาฟาโซ ล้วนแล้วแต่เคยเผชิญกับการรัฐประหาร ที่เป็นผลจากการลุกฮือของกลุ่มก่อการร้ายอิสลาม ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา

ทั้งประเทศมาลีและบูร์กินาฟาโซ ต่างก็มีความสัมพันธ์ที่ร้าวฉานกับฝรั่งเศส ซึ่งเป็นอดีตเจ้าอาณานิคม โดยฝรั่งเศสเองเคยเป็นผู้ปกครองไนเจอร์ด้วยเช่นกัน

ประเทศไนเจอร์นั้น เผชิญกับกลุ่มก่อการร้ายอิสลาม 2 กลุ่ม กลุ่มหนึ่งคือในพื้นที่ทางใต้และทางตะวันออก เป็นกลุ่มเดียวกับที่สร้างความปั่นป่วนในมาลีเมื่อปี 2015 ส่วนอีกกลุ่มคือทางใต้และทางตะวันออกของประเทศ เป็นกลุ่มก่อการร้ายที่มีฐานที่มั่นอยู่ในประเทศไนจีเรีย

กลุ่มก่อการร้ายเหล่านี้ เป็นพันธมิตรของทั้งกลุ่มอัลกออิดะห์ และกลุ่มรัฐอิสลาม ซึ่งสร้างความไม่สงบในประเทศอยู่ด้วยเช่นกัน

สำหรับประธานาธิบดีบาซูมนั้น ชนะการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยเมื่อปี 2021 ถือเป็นพันธมิตรสำคัญของฝรั่งเศส และชาติตะวันตกอื่น ๆ

อย่างไรก็ดี นี่ไม่ใช่การรัฐประหารครั้งแรกของไนเจอร์ เพราะประเทศนี้เผชิญการรัฐประหารมาแล้ว 4 ครั้ง นับแต่เป็นเอกราชจากฝรั่งเศสในปี 1960 ไม่เพียงเท่านั้น ที่ผ่านมายังมีความพยายามก่อรัฐประหารมาแล้วอีกหลายครั้งด้วย