ทานเบคอนปรุงไม่สุก เสี่ยงตัวอ่อนพยาธิตัวตืดขึ้นสมอง

Science Photo Library

ที่มาของภาพ, Science Photo Library

คำบรรยายภาพ, โรคถุงพยาธิตืดหมู เกิดจากตัวอ่อนพยาธิตืดหมู
Published

การทานเบคอนที่ปรุงไม่สุก อาจทำให้เกิดเรื่องไม่คาดคิด อย่างตัวอ่อนพยาธิตัวตืดในสมองได้

ชายวัย 52 ปีคนหนึ่งในสหรัฐฯ ประสบปัญหาปวดหัวไมเกรนบ่อยครั้ง และรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ จนทานยาไปก็ไม่ช่วยอะไร

เขาจึงไปพบแพทย์ และเมื่อแสกนสมองดูแล้ว แพทย์ก็ต้องตกใจเมื่อพบตัวอ่อนพยาธิตัวตืดฝังอยู่ในสมองของเขา จนก่อให้เกิดอาการของโรคถุงพยาธิตืดหมู หรือการที่ตัวอ่อนพยาธิตืดหมูไปฝังตัวตามอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย (Cysticercosis )

ในตอนแรก แพทย์วินิจฉัยว่าตัวอ่อนพยาธิตัวตืดเข้าไปในสมองของเขาจาก “การล้างมือไม่สะอาด” แต่ภายหลังเชื่อว่า ชายคนนี้ใช้มือทานหมูที่ปรุงไม่สุก จึงทำให้พยาธิแทรกซึมเข้าไปในสมองในทางอ้อม

ข้อมูลจากโรงพยาบาล หู ตา คอ จมูก อธิบายว่า โรคถุงพยาธิตืดหมูเกิดได้ 3 ทาง แต่ที่พบบ่อยสุดคือ การรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนด้วยไข่พยาธิตืดหมู แล้วเมื่อไข่ถึงกระเพาะจะถูกย่อยโดยน้ำย่อยทำให้ผนังไข่แตก ตัวอ่อนจะออกจากไข่โดยไชออกผ่านผนังกระเพาะอาหารเข้าหลอดเลือด ท่อน้ำเหลือง กระจายไปฝังตามอวัยวะต่าง ๆ เช่น กล้ามเนื้อ สมอง ผิวหนัง ตา ตัวอ่อนนี้เมื่อฝังตัวจะมีผนังหุ้มเป็นถุงน้ำ (cyst) จึงเรียกภาวะนี้ว่า Cysticercosis

ผู้ที่มีพยาธิตัวตืดยังสามารถทำให้ตัวเองและคนรอบข้างเป็นโรคถุงพยาธิตืดหมูได้อีกด้วย โดยสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ จากผู้มีพยาธิตัวตืดอาจมีไข่ของพยาธิตืดหมู่อยู่ และส่งผ่านมายังตัวเองหรือคนอื่นในบ้านผ่านการสัมผัส

Bacon

ที่มาของภาพ, Getty Images

แพทย์ที่พบตัวอ่อนพยาธิตืดหมูในสมองชายคนนี้ ได้เขียนรายงานในวารสาร American Journal of Case Reports โดยเขาวินิจฉัยว่า โรคถุงพยาธิตืดหมูในชายคนนี้ เป็นผลจากการที่เขามีพยาธิตัวตืดอยู่ในตัว แล้วเมื่อถ่ายออกมา มือก็ไปสัมผัสกับสิ่งปฏิกูลที่ปนเปื้อนตัวอ่อนพยาธิตืดหมู จนทำให้ไข่พยาธิจากมือเข้าไปในร่างกาย

เมื่อพิจารณา “ความชื่นชอบหมูปรุงไม่สุข” โดยเฉพาะเบคอน ของชายคนนี้มาประกอบ แพทย์ยิ่งเชื่อว่า ชายคนนี้รับไข่พยาธิตัวตืดเข้ามา จาก “พฤติกรรมการกิน”

แพทย์ได้ให้ยาต้านปรสิตและยาฆ่าเชื้อ ทำให้ตอนนี้ ชายคนนี้หายป่วยแล้ว

ปกติแล้ว การทานหมูปรุงไม่สุก ไม่ได้ทำให้คนติดโรคถุงพยาธิตืดหมูโดยตรง โดยเฉพาะในสหรัฐฯ หรือสหราชอาณาจักร เพราะเนื้อหมูมักจะผ่านกระบวนการทดสอบที่เข้มงวด ให้มั่นใจว่าไม่ปนเปื้อนไข่พยาธิ ไม่เหมือนในละตินอเมริกา เอเชีย หรือแอฟริกา ที่มีโอกาสพบผู้ป่วยโรคนี้ได้บ่อยกว่า เพราะสุกรไม่ได้เลี้ยงในระบบปิด อีกทั้งมาตรฐานความสะอาดของอาหารยังต่ำกว่า

ผู้เขียนรายงานฉบับนี้ จึงสรุปว่า “กรณีนี้ถือว่าพบได้ยากมาก โดยเฉพาะในสหรัฐฯ ซึ่งไม่เคยมีรายงานผู้ป่วยโรคนี้จากการทานหมูปรุงไม่สุกมาก่อน” แต่ไม่ใช่ว่าสหรัฐฯ จะไม่มีคนป่วยโรคถุงพยาธิตืดหมูเลย แต่ส่วนใหญ่จะมาจากการติดเชื้อจากแหล่งอื่นที่ไม่ใช่อาหาร หรือการเดินทางมากกว่า

นี่จึงเป็นกรณีที่เน้นย้ำถึงความเสี่ยงจากการ “บริโภคหมูปรุงไม่สุก” และการส่งผ่านพยาธิจากส่วนหนึ่งของร่างกายไปยังอีกส่วนหนึ่ง