ส่งร่างไร้วิญญาณสู่สุคติ ร่ำไห้อำลาครั้งสุดท้ายเหยื่อโศกนาฏกรรม จ.หนองบัวลำภู

ชัยยศ ยงค์เจริญชัย

ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย

เตาเผาเชิงตะกอน มัดด้วยผ้าขาวดำ ภายในโลงศพนั้นเป็นร่างน้อย ๆ ในชุดอาชีพที่พวกเขาใฝ่ฝันว่าอยากจะเป็นในอนาคต เป็นชีวิตต้องดับไปก่อนวัยอันควรจากโศกนาฏกรรมสะเทือนขวัญ เมื่อ 6 ต.ค. 2565

36 ชีวิตที่สูญไป (ไม่รวมผู้ก่อเหตุ) เป็นเด็ก อายุ 2-5 ปี ถึง 24 คน

ช่วงบ่ายของ 11 ต.ค. ครอบครัวและญาติมิตรอำลาลูกหลานตัวน้อยเป็นครั้งสุดท้ายในพิธีพระราชทานเพลิงศพ ท่ามกลางบรรยากาศโศกเศร้า

หลังสวดพระอภิธรรมมา 3 วัน พิธีพระราชทานเพลิงศพผู้เสียชีวิต 36 คน จากเหตุโศกนาฏกรรม จ.หนองบัวลำภู จัดขึ้น 3 วัด คือ วัดเทพมงคงพิชัย ต.ด่านช้าง (6 ราย) วัดศรีอุทัย ต.อุทัยสวรรค์ (11 ราย) และวัดราษฎร์สามัคคี (19 ราย) ส่วนผู้เสียชีวิตที่เหลือ ญาติประสงค์นำไปประกอบพิธีที่ภูมิลำเนา

17:30 น. ที่วัดราษฎร์สามัคคี ศพผู้เสียชีวิตทั้ง 19 ร่าง ถูกเคลื่อนจากศาลาการเปรียญสู่เตาเผาเชิงตะกอนชั่วคราว ครอบครัวและญาติผู้เสียชีวิต นำสิ่งของรักของเด็ก ๆ ที่เสียชีวิตมาวางไว้ที่หน้าเตาเผา และบนโลงศพ เช่น รถจักรยาน รูปถ่าย ผ้าห่ม รถของเล่น ตุ๊กตา รวมถึงสวมใส่ชุดอาชีพในฝันตามความปรารถนาของครอบครัว

ตามด้วยพิธีสวดพระอภิธรรม อุทิศส่วนบุญส่วนกุศลเป็นครั้งสุดท้าย จึงเป็นการเชิญเพลิงพระราชทานดำเนินการฌาปนกิจร่างไร้วิญญาณทั้ง 19 ร่าง สู่สุคติ

การเผาจะดำเนินไปตลอดคืน ก่อนที่ในช่วงเช้า ทางวัดจะให้ครอบครัวและญาติผู้เสียชีวิต มาเก็บอัฐิได้ ก่อนที่จะดำเนินการทำลายเตาเผาเชิงตะกอนที่สร้างไว้ชั่วคราว

เตาเผาเชิงตะกอน

เตาเผาเชิงตะกอน ที่สร้างขึ้นสำหรับการประกอบพิธีศพให้เหยื่อเป็นการชั่วคราว กว้าง 80 เซนติเมตร ยาว 2.3 เมตร สูง 60-80 เซนติเมิตร ใช้วัสดุเป็นอิฐมวลเบา 20,000 ก้อน ปูน 2 ตัน และทราย 5 คิว ในการก่อเตาและทำให้เป็นรูปแบบเดียวกัน เพื่อความเป็นระเบียบ สวยงาม และสมพระเกียรติ เนื่องจากเป็นผู้เสียชีวิตที่อยู่ในพระบรมราชานุเคราะห์   

การทำเตาเผาเชิงตะกอนครั้งนี้แตกต่างจากแบบโบราณเพราะต้องทำให้มิดชิด ป้องกัน ไม่ให้เกิดความภาพที่สะเทือนใจเพิ่มขึ้น และเมื่อเสร็จพิธี จะรื้อเตาเผาออกทั้งหมดเพื่อให้พื้นที่ใช้เป็นลานเอนกประสงค์เช่นเดิม

นายสุวิทย์ จันทร์ทวร รองผู้ว่าราชการจังหวัดหนองบัวลำภู ปฏิบัติราชการแทนผู้ว่าราชการจังหวัดหนองบัวลำภู ระบุเมื่อ 10 ต.ค. ว่า หลังเสร็จสิ้นพิธีศพ จะเยียวยาจิตใจของผู้สูญเสียในระยะยาว โดยสาธารณสุขจังหวัดจะร่วมกับกรมสุขภาพจิต ทำแผนระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ไว้เรียบร้อยแล้ว เพราะคณะเจ้าหน้าที่ที่มาปฏิบัติงานตอนนี้จะมีระยะเวลาในระยะหนึ่ง หลังจากนั้นจะเป็นหน้าที่ของจังหวัด ที่จะต้องเยียวยารักษาสภาพจิตใจผู้ได้รับผลกระทบต่อไป

มืดฟ้ามัวดิน

ก่อนหน้านี้ ในช่วงเช้า ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทยรายงานจากพื้นที่ว่า บรรยากาศที่วัดเทพมงคลพิชัย ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งศพของผู้เสียชีวิต ผู้ใหญ่ 4 เด็ก 2 มีคนมาเข้าร่วมหลายพันคน

วัดป่าแห่งนี้มีเมรุเผาศพขนาดเล็กตั้งอยู่ แสดงให้เห็นว่าวัดแห่งนี้ไม่เคยต้องจัดการกับศพจำนวนมากในเวลาเดียวกันมาก่อน แต่ชาวบ้านก็ช่วยกันสร้างเชิงตะกอนเผาศพเอาไว้ด้านนอกรั้วของวัดเพื่อใช้ประกอบพิธีพระราชทานเพลิงศพที่จะเกิดขึ้นวันนี้ เวลา 16.00 น.

ไม่ห่างกัน เป็นที่ตั้งของวัดศรีอุทัย ซึ่งมีศพของผู้เคราะห์ร้ายจากเหตุการณ์อยู่ 11 ศพ รวมถึงศพเด็กอยู่ 4 ศพที่วัดนี้

วัดขนาดกลางแห่งนี้ ในเวลานี้เต็มไปด้วยชาวบ้าน ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานต่าง ๆ อยู่หลายพันคน เพื่อรอเข้าร่วมพิธีในช่วงบ่ายวันนี้

วัดสุดท้ายอยู่ห่างออกไปจากวัดอีกสองแห่งประมาณ 10 นาที คือ วัดราษฏร์สามัคคีแห่งนี้เป็นจุดตั้งศพเหยื่อจากเหตุการณ์นี้มากที่สุดคือ 19 ศพ โดยในจำนวนนี้เป็นเด็กอยู่ 18 ศพ

วัดแห่งนี้มีพื้นที่ขนาดใหญ่และเป็นเสมือนจุดศูนย์กลางของพิธีศพที่เกิดขึ้นในพื้นที่ โดยวัดแห่งนี้ถูกยึดพื้นที่ไปด้วยประชาชนหลายพันคน โรงครัวพระราชทาน กองทัพนักข่าว และเจ้าหน้าที่ด้านจิตวิทยาจากกระทรวงสาธารณสุข ที่คอยประกบผู้ปกครองของเด็กผู้เสียชีวิต เพื่อให้คำปรึกษา

ประชาชนที่ทยอยกันเข้ามาในบริเวณพิธีต่างพากันมาเคารพรูปศพของเหยื่อผู้เสียชีวิตที่ตั้งอยู่ริมกำแพงด้านนอกของศาลาตั้งศพ

เปลี่ยนชุดอาชีพสานฝันให้เหยื่อตัวน้อย

ร้านขายเสื้อผ้าเด็กจาก จ.ลำปาง ส่งชุด “อาชีพในฝัน” ให้เจ้าหน้าที่กู้ภัยใน จ.หนองบัวลำภู เพื่อเปลี่ยนชุดให้กับเด็กเล็กที่เสียชีวิต 24 คน

เจ้าหน้าที่กู้ภัยส่งเสริมธรรม จ.อุดรธานี ได้นำชุดทั้ง ชุดตำรวจ ทหาร แพทย์ นักบินอวกาศ นางพยาบาล นักบิน นักดับเพลิง และชุดตามอาชีพอื่น ๆ ที่เด็ก ๆ เคยบอกกับผู้ปกครองว่า เป็นอาชีพในฝัน เปลี่ยนให้ผู้เสียชีวิตในโลง ช่วงเช้าที่ผ่านมา ก่อนกำหนดพิธีพระราชทานเพลิงศพ ที่จะมีขึ้นเวลา 16.00 น.

แนวคิดนี้มาจากทีมกู้ภัยที่ต้องการสานฝันให้เด็ก ๆ เป็นครั้งสุดท้าย จึงหารือกับผู้สื่อข่าวในพื้นที่ เพราะในตัวจังหวัดไม่มีร้านชุดเด็กเล็กลักษณะนี้

นายกฯ - ฝ่ายค้าน ร่วมพิธี

ช่วงเวลา 15.30 น. พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเดินทางถึงวัดราษฎร์สามัคคี พร้อมทักทายประชาชนที่ต้อนรับ ก่อนเป็นประธานในพิธีพระราชทานเพลิงศพ

นอกเหนือจาก นายกฯ และคณะรัฐมนตรี ยังมีนักการเมืองจำนวนมาเข้าร่วมพิธีพระราชทานเพลิงศพ รวมถึงจากพรรคฝ่ายค้าน ที่มองว่า ต้องอย่าปล่อยให้โศกนาฏกรรมครั้งนี้เกิดขึ้นแล้วไม่แก้ปัญหา เพื่อไม่ให้เกิดเหตุสลดขึ้นอีกในอนาคต

“เรื่องนี้ (ทำร้ายเด็ก) ถือเป็นเรื่องใหญ่ จะต้องนำเข้าไปพิจารณาในสภา การทำร้าย การละเมิดสิทธิ์เด็กเป็นเรื่องสำคัญมาก ทุกฝ่ายไม่นิ่งนอนใจ เราต้องมานั่งคุยกันว่าอะไรเป็นสาเหตุ และจะมีวิธีการป้องกันอย่างไร” นพ. ชลน่าน ศรีแก้ว หัวหน้าพรรคเพื่อไทย กล่าว หลังเดินทางถึงสถานที่ประกอบพิธี

“เรื่องยาเสพติดเราค้องคุยกันให้ลึก ต้องเป็นวาระแห่งชาติในการแก้ไขปัญหานี้ ประเทศเราติดอันดับต้น ๆ ในอาเซียนและเป็นอันดับที่ 15 ของโลกในเรื่องปัญหายาเสพติด”

เมื่อถึงเวลาประมาณ 16.00 น. นายกรัฐมนตรีและผู้ร่วมพิธียืนสงบนิ่งเป็นเวลา 1 นาที จากนั้นทอดผ้าไตรพระราชทาน จำนวน 5 ไตร พระสงฆ์สมณศักดิ์ 5 รูป พิจารณาผ้าไตรบังสุกุล

นายกรัฐมนตรีเป็นประธานประกอบพิธีพระราชทานเพลิงศพ วางดอกไม้จันทน์พระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ตามด้วยดอกไม้จันทน์ของรองเลขาธิการสำนักพระราชวัง และพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่น ๆ เป็นอันเสร็จสิ้นพิธีพระราชทานเพลิง

หลังพิธีฯ นายกฯ และคณะรัฐมนตรี ได้แวะทักทายประชาชน และสอบถามสภาพความเป็นอยู่ โดยได้รับการต้อนรับ ให้กำลังใจในการปฏิบัติหน้าที่ และสวมกอด แล้วเดินทางกลับกรุงเทพฯ