Macron amshinda Le Pen, aapa kuiunganisha Ufaransa iliyogawanyika

Emmanuel Macron ameshinda kiti cha urais atakachohudumu kwa miaka mitano zaidi akiwa rais wa Ufaransa baada ya ushindi mnono dhidi ya mpinzani wake Marine Le Pen, ambaye hata hivyo alipata mgao wa juu kabisa wa kura za mrengo wa kulia.

Alishinda kwa 58.55% dhidi ya 41.45%, tofauti kubwa kuliko ilivyotarajiwa.

Kiongozi huyo aliwaambia wafuasi waliokuwa na furaha chini ya Mnara wa Eiffel kwamba sasa uchaguzi umekwisha atakuwa "rais wa wote".

Ndiye rais wa kwanza aliye madarakani katika kipindi cha miaka 20 kuchaguliwa tena.

Licha ya kupoteza kwake, Bi Le Pen, 53, alisema sehemu yake ya kura bado ilionesha ushindi.

Mawazo aliyowakilisha kwenye Mkutano wa Kitaifa yamefikia hatua mpya, aliwaambia wafuasi wake. Lakini mpinzani wa siasa kali za mrengo wa kulia Eric Zemmour alidokeza kwamba hatimaye alishindwa, kama baba yake aliyemtangulia: "Ni mara ya nane kwa jina la Le Pen kushindwa." Marine Le Pen alichukua nafasi ya chama kilichoanzishwa na baba yake Jean-Marie Le Pen mnamo 2011 kwa nia ya kukifanya kiweze kuchaguliwa.

Alishinda zaidi ya kura milioni 13 siku ya Jumapili, kwenye jukwaa la kupunguzwa kwa ushuru ili kukabiliana na gharama kubwa ya maisha, marufuku ya kuvaa hijabu ya Waislamu hadharani na kura ya maoni juu ya udhibiti wa uhamiaji.

Zaidi ya wapiga kura mmoja kati ya watatu hawakumpigia kura mgombea yeyote. Waliojitokeza kupiga kura walikuwa chini ya 72%, idadi ya chini zaidi katika duru ya pili ya urais tangu 1969, na zaidi ya watu milioni tatu walipiga kura zilizoharibika au tupu.

Sehemu kubwa ya Ufaransa ilikuwa mapumziko siku ya kupiga kura, lakini idadi ndogo ya waliojitokeza pia ilionesha kutojali kwa wapiga kura ambao walilalamika kwamba hakuna mgombea aliyewawakilisha, na wapiga kura ambao walisema walikuwa wakipiga kura tupu waliiambia BBC wanataka kumwadhibu rais aliye madarakani.

Waandamanaji wanaompinga Macron walikusanyika katika miji kadhaa, pamoja na Paris, Rennes, Toulouse na Nantes, wakikataa kukubali matokeo.

Katika hotuba yake Bw Macron, 44, alisema serikali yake italazimika "kujibu chaguo lao la kukataa kuchagua".

Kiongozi wa mrengo wa kushoto Jean-Luc Mélenchon, ambaye alishindwa vibaya na Bi Le Pen katika duru ya kwanza ya upigaji kura wiki mbili kabla, alikuwa akiwakashifu wagombea wote wawili.

Ingawa ilikuwa habari njema Ufaransa ilikataa kuweka imani yake kwa Marine Le Pen, alisema Bw Macron amechaguliwa kwa njia mbaya zaidi kuliko rais mwingine yeyote. "Yeye huelea katika bahari ya watu wasioweza kupiga kura, na kura tupu na zilizoharibika."

Maoni kutoka Marekani na Ulaya

Ushindi wa Bw Macron ulikaribishwa na viongozi wa Ulaya waliofarijiwa, ambao walihofia mgombea wa siasa kali za mrengo wa kulia anayetoa msururu wa sera dhidi ya Umoja wa Ulaya.

Kansela wa Ujerumani Olaf Scholz alikuwa wa kwanza kumpongeza, akiweka wazi changamoto zao za kujibu vita vya Urusi dhidi ya Ukraine. Rais wa Marekani Joe Biden pia alisema anatazamia "ushirikiano wa karibu" ikiwa ni pamoja na kuunga mkono Ukraine

Wakati Bw Macron amekuwa na jukumu muhimu la kidiplomasia katika vita hivyo, Marine Le Pen amejitahidi kuondoa shutuma za uhusiano na Kremlin. Volodymr Zelensky wa Ukraine alimpongeza kama "rafiki wa kweli" na kusema anatazamia Ulaya yenye nguvu na umoja.

Waziri Mkuu wa Uingereza Boris Johnson pia alikaribisha ushindi wake.

Akiwa ameandamana na mkewe Brigitte na kuongoza kundi la watoto, alipanda jukwaani akisindikizwa na wimbo wa Umoja wa Ulaya Ode to Joy kabla ya kuwaahidi wafuasi kwamba "hakuna atakayeachwa kando ya njia". Akiwahutubia wapiga kura ambao walikuwa wamemuunga mkono alisema ana wajibu kuwatumikia kwa miaka kadhaa ijayo.

Gharama ya maisha inayowakabili mamilioni ya Wafaransa ikawa suala nambari moja la kampeni za uchaguzi, na wapinzani wa rais walimtuhumu kwa kiburi na kuwa rais wa matajiri.

Hata hivyo, Waziri Mkuu Jean Castex aliiambia redio ya Ufaransa kwamba kuchaguliwa tena kwa rais kulituma ujumbe mzito, wakati Ufaransa ilikuwa ikipitia mzozo mkubwa unaohusisha "migawanyiko mingi na ukosefu wa maelewano".

Kwa viongozi wa kisiasa wa Ufaransa, kazi inayofuata ni kujipanga upya na kuwania viti katika uchaguzi wa wabunge mwezi Juni. Bw Macron anaweza kuwa na kura nyingi kwa sasa, lakini wagombea walioshindwa katika duru ya kwanza tayari wana kampeni mpya inayotarajiwa na kura moja ya maoni inapendekeza 63% ya wapiga kura wanataka apoteze wingi wake.

Hilo likitokea, atalazimishwa kuingia kwenye "muungano" na serikali inayoongozwa na vyama vingine.

Bw Mélenchon tayari ameweka matarajio ya kukishinda chama cha rais na kuwa waziri mkuu.

Katika hotuba yake Jumapili usiku, Bi Le Pen aliwaambia wafuasi kwamba "mpambano haujakwisha kabisa" na hatari ya Bw Macron kushikilia mamlaka kamili ni kubwa.