COP26: China na Marekani zakubaliana kuimarisha ushirikiano wa mabadiliko ya tabia nchi

China na Marekani zimekubaliana kuongeza ushirikiano wa hali ya hewa katika muongo ujao, katika tangazo nadra lililotolewa katika mkutano wa kilele wa hali ya hewa wa COP26 huko Glasgow.

Watoaji hao wakubwa wagesi chafuzi ya CO2 waliahidi kuchukua hatua katika tamko la pamoja.

Pande zote mbili "zilikariri kujitolea kufanya kazi pamoja" ili kufikia lengo la kupunguza joto hadi nyuzi joto 1.5 kiwango kilichofikiwa katika makubaliano ya Paris ya mwaka 2015.

Walitoa wito wa kuongezwa kwa juhudi ya kufunga "pengo kubwa" lililobaki kufikia lengo hilo

Wanasayansi wanasema kudhibiti viwango vya joto duniani katika nyuzi 1.5 kutasaidia wanadamu kujiepusha na athari za mabadiliko ya hali ya hewa. Hiii inalinganishwa na viwango vya joto vya kabla ya kubuniwa kwa viwanda .

Huko Paris mwaka 2015, viongozi wa dunia waliahidi kujariu kulinda dunia kutokana na ongezeko la joto kwa kati ya nyuzi 1.5 hadi nyuzi joto 2 kwa kupunguza uzalishaji mkubwa.

Mjume maalum wa hali ya hewa wa China Xie Zhenhua aliwaambia waandishi wa habari kuwa kuhusu mabadiliko ya hali ya hewa "kuna makubaliano zaidi kati ya China na Marekani kuliko tofauti".

Rais wa Marekani Joe Biden na mwenzake wa China Xi Jinping wanatarajiwa kufanya mkutano mapema wiki ijayo. Nchi hizo mbili zinaonekana kuwa wapinzani wa kimataifa katika masuala kadhaa

Katika tamko la nadra la pamoja la Jumatano, kulikuwa na hatua zilizokubaliwa juu ya maswala anuwai ikiwa ni pamoja na uzalishaji wa methane, mpito kwa nishati safi, na na kuondoa hewa chafu.

Lakini mapema wiki hii China ilikataa makubaliano ya pamoja ya kupunguza uzalishaji wa methane -gesi hatari ya kaboni.Makubaliano hayo yalitiwa saini na mataifa karibu 100. Badala yake China iliahidi kubuni "mpango wa kitaifa" wa kukabiliana na methane.

Bw. Xiealifuatiwa na John Kerry, balozi wa Marekani wa masuala ya hali ya hewa, ambaye alisema Marekani na China "wanatofautiana kidogo, lakini ushirikiana kuhusu hali ya hewa ndio njia pekee ya kumaliza kazi hii".

"Kla hatua ni muhimu na tunajua kuwa tuna safari ndefu mbele yetu," alisema.

UCHAMBUZI

Labda kidokezo muhimu zaidi kuhusu umuhimu wa taarifa hii ni katika sehemu ya mwisho ya mada - tamko la pamoja la kuimarisha hatua za hali ya hewa katika miaka ya 2020.

Iwapo dunia inataka kupatia kipa umbele kiwango cha joto cha 1.5C, basi hatua zilizochukuliwa kupunguza utoaji wa kaboni katika miaka tisa ijayo ni muhimu sana.

Wakati China imekuwa ikisita kukabiliana na utoaji wake wa makaa ya mawe ndani ya muda mfupi, kauli hii ni utambuzi wa dharura wa kuchukua hatua.

Kwa hivyo hatua za pamoja zilizokubaliwa - juu ya methane, misitu na uhamishaji wa teknolojia - ni muhimu kiishara na pia uwezekano wa suala la uzalishaji.

Makubaliano hayo pia ni utambuzi wa pande zote mbili kwamba kuna pengo kubwa kati ya juhudi za nchi kupunguza utoaji wa hewa chafu hadi sasa, na kile ambacho sayansi inasema ni muhimu kwa ulimwengu salama.

Kuziba pengo hilo kunamaanisha makubaliano madhubuti hapa Glasgow.

Mkurugenzi Mkuu Mtendaji wa shirika la Greenpeace International Jennifer Morgan alikaribisha tamko kati ya China na Marekani, lakini akaonya kwamba nchi zote mbili zinapaswa kuonyesha kujitolea zaidi kufikia malengo ya hali ya hewa.

Mkuu wa sera za hali ya hewa wa Umoja wa Ulaya Frans Timmermans alisema "inatia moyo sana" kuona China na Marekani zikifanya kazi pamoja. "Inaonyesha pia kwamba Marekani na China wanajua somo hili linavuka masuala mengine. Na hakika inatusaidia hapa COP kufikia makubaliano", aliongeza.

Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Antonio Guterres alisema tangazo hilo ni "hatua muhimu katika mwelekeo sahihi."

COP26 ndio mkutano mkubwa zaidi wa mabadiliko ya tabianchi tangu mazungumzo ya kihistoria mjini Paris mwaka 2015. Takriban nchi 200 zinaulizwa kuhusu mipango yao ya kupunguza utoaji wa gesi chafuzi, ambayo husababisha ongezeko la joto duniani, ifikapo mwaka 2030.

Wiki iliyopita Rais wa Marekani Joe Biden alimkosoa Rais wa China Xi Jinping kwa kutohudhudhia mkutano huo.

"Ukweli kwamba China inajaribu kudai, inaeleweka, jukumu jipya duniani kama kiongozi wa ulimwengu - kutojitokeza, haifai," Bw Biden alisema, akiongeza kuwa kutokuwepo kwa Xi Jinping ni "kosa kubwa".

China ndiyo nchi inayotoa hewa nyingi zaidi ya kaboni dioksidi, ikifuatiwa na Marekani. Mnamo Septemba Bw Xi alitangaza kuwa China italenga kutoegemea upande wowote wa kaboni ifikapo mwaka wa 2060, na mpango wa kufikia kilele cha uzalishaji huo kabla ya 2030. Marekani inalenga kufikia sufuri ifikapo 2050.

Mkutano wa kilele wa hali ya hewa wa COP26 - Misingi