William Ruto:Naibu wa rais wa Kenya alifanyia kampeini 'Taifa la Mahustler'

Kuanzia kusukuma mikokoteni hadi kuzidisha ukweli kwamba alikuwa muuzaji wa kuku wakati wa ujana wake, Naibu Rais wa Kenya William Ruto anazidi kutunga kauli zinatokazobadilisha jinsi uchaguzi mkuu wa mwaka ujao kuchukuliwa kama mapambano kati ya " wasio navyo na " na 'wanawafalme'

Nchini Kenya, 'hustlers' hutumiwa kuwatambua wale - haswa vijana - ambao wanajitahidi kupata pesa katika uchumi ambao unasemekana hauwafai tena .

Neno 'dynasties', kwa upande mwingine, ni jina linalotumiwa kuelezea familia tajiri ambazo zinaonekana kutawala siasa - na uchumi - tangu uhuru kutoka Uingereza katika miaka ya 1960.

Rais Uhuru Kenyatta na mwanasiasa wa upinzani Raila Odinga wamewekwa katika kitengo cha mwisho.

Hao ni watoto wa rais wa kwanza wa nchi hiyo na makamu wa rais mtawaliwa, ingawa Bw Odinga anashikilia rekodi ya kuwa mfungwa wa kisiasa aliyehudumu kwa muda mrefu nchini Kenya na amekuwa na jukumu kubwa katika kupigania mageuzi ya kisiasa.

Rais Uhuru Kenyatta na mwanasiasa wa upinzani Raila Odinga wamewekwa katika kitengo cha mwisho.

Hao ni watoto wa rais wa kwanza wa nchi hiyo na makamu wa rais mtawaliwa, ingawa Bw Odinga anashikilia rekodi ya kuwa mfungwa wa kisiasa aliyehudumu kwa muda mrefu nchini Kenya na amekuwa na jukumu kubwa katika kupigania mageuzi ya kisiasa.

Maneno "Hustler Nation" yalibuniwa na Bw Ruto, mwanasiasa mpambanaji na mwenye azma kubwa ya kuwa rais aliye na umri wa miaka 54.

Amezungumza juu ya jinsi alivyokwenda shuleni bila viatu, kupata viatu vyake vya kwanza akiwa na umri wa miaka 15, na jinsi alivyowahi "kuhustle na kuuza kuku kando ya barabara".

Talaka ya kisiasa

Siku hizi Bw Ruto amekuwa akitoa mikokoteni, mikokoteni na vifaru vya maji kwa wale wasio na kazi, jambo ambalo linampendeza vijana wengi.

Aliunda muungano na Bw Kenyatta katika uchaguzi wa 2013 na 2017, na kupandisha wawili hao madarakani.

Ushirikiano huo ulitazamwa na wengi kama umoja wa urahisi kati ya wanaume wawili ambao asili yao haiwezi kuwa tofauti zaidi.

Wawili hao wameanguka, lakini Bw Ruto bado yuko afisini, kwa hisani ya vifungu vya kikatiba ambavyo vinahakikisha umiliki wa naibu rais.

Anatarajia kupanda kiti cha urais mwaka ujao, katika uchaguzi ambao ungemwona akichuana na Bw Odinga, mwenye umri wa miaka 76, ambaye - kwa ishara ya mchanga unaobadilika wa kisiasa nchini Kenya - sasa yuko katika muungano na Bw Kenyatta.

Siku hizi Bw Ruto amekuwa akitoa mikokoteni, toroli na tanki za maji kwa wale wasio na kazi, jambo ambalo limewafanya vijana wengi kuvutiwa naye .

Aliunda muungano na Bw Kenyatta katika uchaguzi wa 2013 na 2017, uliowapandisha madarakani .

Ushirikiano huo ulitazamwa na wengi kama umoja kati ya watu wawili ambao walikuwa na machache yanayofanana lakini hali iliwalazimu kuungana .

Wawili hao wametofautiana , lakini Bw Ruto bado yuko ofisini, kwa hisani ya vifungu vya kikatiba ambavyo vinahakikisha kwamba hawezi kutimuliwa ofisini kama naibu wa rais .

Anatumai kupanda hadi Ikulu ili kuwa urais mwaka ujao, katika uchaguzi ambao huenda ukashuhudia kivumbi kikali kati yake na Bw Odinga, mwenye umri wa miaka 76, ambaye ishara zote za kisiasa nchini Kenya zinaonyesha sasa yuko katika muungano na Bw Kenyatta.

Wawili hao wamejibu kampeni ya Bw Ruto kwa kuanzisha mchakato wa kurekebisha katiba maarufu kama (BBI), ambao walisema ulilenga kuboresha utawala.

Hii ni pamoja na kuunda wadhifa wa waziri mkuu. Nafasi hiyo ilizua uvumi kwamba Bw Kenyatta alitarajia kuchukua wadhifa huo katika serikali inayoongozwa na Odinga.

Lakini kwa pigo kubwa kwa wawili hao Korti ya Rufaa wiki iliyopita iliunga mkono uamuzi wa Mahakama Kuu kwamba BBI ilikuwa kinyume cha sheria, ikisema kwamba ni bunge tu - sio rais - linaloweza kuanzisha mchakato wa kurekebisha katiba. Serikali imeonyesha nia ya kutaka kukata rufaa dhidi ya uamuzi huo katika Mahakama ya Juu zaidi

'Migawanyiko kuzidi'

Bwana Ruto - ambaye pia alitafuta uungwaji mkono kutumia ahadi ya kuwapigania watu ambao ni mahustler katika uchaguzi uliopita chini ya kauli mbiu ya "Taifa la Hustler" - sasa anaitumia kuendeleza mfumo anaosema ni wa kiuchumi wa 'Bottom up' anaosema utawanufaisha maskini, haswa vijana, ambao wanabeba mzigo mkubwa wa mtikisiko wa kiuchumi uliosababishwa sana na janga la corona .

Kiwango rasmi cha ukosefu wa ajira kati ya wale walio na umri kati ya miaka 18 na 34 ni karibu 40%, na uchumi hautoi ajira za kutosha kwa vijana 800,000 wanaojiunga na kundi la wanaostahiki ajira kila mwaka.

Wakosoaji wametupilia mbali wazo la "Bottoms up " la Bw Ruto kama lililojaa 'kauli tupu'.

"Inaonekana tu kama mpango ni kuapa pesa watu wa kawaida . Hilo halionekani kama wazo au mpango mzuri wa kiuchumi," anasema mwanahistoria Ngala Chome.

Bw Odinga, ambaye ameshindwa katika majaribo manne yaliyopita katika kuwania urais , ameelezea pendekezo la Bw Ruto kama "takataka", akisema ukuaji wa uchumi hauwezi kuafikiwa bila hatua kuchukuliwa kwanza kuhakikisha udhabiti wa kisiasa na utawala bora.

Tume ya kitaifa ya Uwiano na Utangamano, taasisi ya serikali yenye wajibu wa kukuza umoja wa kitaifa, hapo awali ilionya kuwa kuendelea na kauli za "hustlers v dynasties" kunahatarisha kuongezeka kwa mgawanyiko wa kitabaka na kuiingiza nchi katika machafuko.

Hakuna shaka kwamba mtazamo wa Bw Ruto juu ya "Hustler Nation" umesababisha mjadala juu ya ukweli mkali wa kisiasa wa Kenya tangu uhuru.

"Wale wanasiasa waliopata nguvu baada ya wakoloni kuondoka ni wale wale ambao wangali mamlakani. Hilo ni jambo muhimu sana la kujaribu kuelewa siasa za Kenya," anasema Bw Chome.

Bw Ruto kwa sasa amelenga kujihakikishia uungwaji mkono kutoka kwa vijana na maskini. Wagombea aliowaidhinisha wameshinda chaguzi ndogo tatu hivi karibuni.

Kampeni yake hadi sasa imeepuka kutumia ukabila kama chambo cha kuwavutia wapiga kura - kitu ambacho kawaida hutumiwa kama zana ya kisiasa na kimewahi kuleta machafuko katika chaguzi zilizopita.

"Kuna mabadiliko katika siasa za Kenya. Watu sasa wanazungumza juu ya uchumi katika kampeni kwa njia ambayo hawajafanya hapo awali," anasema Bw Chome.

Kampeni yenye mvuto

Bado kuna maswali yanayoulizwa juu ya madai ya Bw Ruto kwamba anasimamia mabadiliko.

Amehusishwa na kashfa za ufisadi serikalini na chanzo cha utajiri wake ni mada ya mjadala.

Mnamo Juni 2013, Mahakama Kuu ilimwamuru kusalimisha shamba la ekari 100 (hekta 40) na kumlipa fidia mkulima ambaye alikuwa amemshtaki kwa kunyakua ardhi hiyo wakati wa ghasia za baada ya uchaguzi wa 2007.

Anasisitiza yeye ni msafi na anasema utajiri wake mkubwa umepatikana kwa bidii ya kufanya kazi

Swali la fedha ni muhimu, kwa sababu siasa za Kenya ni ghali: wagombea hutumia maelfu ya dola - bila dhamana ya kufanikiwa.

Kampeni ya "Hustler Nation" inayoendeshwa na Bw Ruto na washirika wake imekuwa ya kupendeza, ikiashiria kuwepo kwa bajeti kubwa ya kuifadhili

Utafiti kuhusu ufadhili wa kampeni uliotolewa mnamo Julai uligundua kuwa viwango vya matumizi vilikuwa "mchango mkubwa kwa matokeo". Ukosefu wa kanuni pia unamaanisha kwamba wapiga kura wanaweza kuhongwa, na matokeo ya uchaguzi yakaathiriwa.

Bw Chome anaona kampeni ya Bw Ruto kama "mapambano kati ya pesa za zamani na mpya".

"Kizazi kipya kichanga - ambacho sasa kinatajwa kama" kizazi cha hustler "- hakipendekezi kutathminiwa upya kwa siasa za Kenya," anasema.

Wao wanachoulziwa tu ni " kujumuishwe katika utawala".