Galliamu na germanium: Hatua mpya ya Uchina katika vita vya microchip inamaanisha nini kwa ulimwengu

China inapaswa kuanza kuzuia usafirishaji wa nyenzo mbili muhimu kwa tasnia ya semiconductor, huku vita vya chipu (Chip) - kifaa maalum cha kompyuta chenye uwezo wa kupitisha data na Marekani vikiendelea.

Chini ya udhibiti huo mpya, leseni maalum zitahitajika kusafirisha gallium na germanium kutoka nchi ya pili kwa uchumi mkubwa duniani.

Vifaa hivyo hutumiwa kuzalisha chips na vinaweza kutumika katika kuunda silaha na mifumo ya kijeshi.

Vizuizi hivyo vinakuja baada ya Washington kufanya juhudi za kuzuia ufikiaji wa Beijing kwa teknolojia ya hali ya juu ya wasindikaji wadogo.

Uchina ndio mdau mkubwa zaidi wa usambazaji wa kimataifa wa gallium na germanium. Inazalisha 80% ya gallium duniani na 60% ya germanium, kulingana na shirika la sekta ya Critical Raw Materials Alliance (CRMA).

Nyenzo hizo ni "vyuma vidogo", ikimaanisha kuwa havipatikani vyenyewe kwa asili, na mara nyingi ni matokeo ya michakato mingine.

Kando na Marekani, Japan na Uholanzi - ambayo ni ngome ya watengenezaji vifaa muhimu vya ASML - wameweka vikwazo vya usafirishaji wa teknolojia ya chip kwa China.

"Muda wa tangazo hili kutoka Uchina si wa sadfa, kutokana na vikwazo vya usafirishaji wa chips vilivyotangazwa na Uholanzi miongoni mwa vingine," Colin Hamilton kutoka kampuni ya uwekezaji ya BMO Capital Markets aliiambia BBC.

"Kwa urahisi kabisa, ikiwa hautatupa chips, hatutakupa vifaa vya kutengeneza chips hizo," aliongeza.

Mtazamo wa mara kwa mara kati ya mataifa makubwa ya kiuchumi mawili duniani umeibua wasiwasi juu ya kuongezeka kwa kile kinachoitwa "utaifa wa rasilimali" - wakati serikali zinakusanya nyenzo muhimu ili kuwa na ushawishi kwa nchi nyingine.

"Tunaona serikali zikizidi kujitenga na simulizi la utandawazi," anasema Dk Gavin Harper, mtafiti wa nyenzo muhimu katika Chuo Kikuu cha Birmingham.

"Wazo kwamba masoko ya kimataifa yatatoa nyenzo kwa urahisi limetoweka na, ukiangalia picha hiyo kwa upana zaidi, tasnia ya Magharibi inaweza kukabiliwa na tishio lililopo."

Gallium arsenide - kiungo cha gallium na arseniki - hutumiwa katika chips za kompyuta za juu- na pia katika uzalishaji wa viungo maalum vinavyotoa mwanga (LEDs) na paneli za jua.

Idadi ndogo ya makampuni duniani kote huzalisha gallium arsenide kwa usafi unaohitajika kwa matumizi ya kielektroniki, kulingana na CRMA.

Germanium pia hutumiwa kutengeneza prosesa ndogo (microprocessors) na seli za jua. Pia hutumiwa katika miwani ya kuona ambayo ni "muhimu kwa jeshi," Bw Hamilton alisema.

Hata hivyo, Bw Hamilton aliongeza: "Kunapaswa kuwa na ugavi wa kutosha wa kikanda kutoka kwa kuyeyusha chuma msingi ili kutoa njia mbadala. Umuhimu wa ugavi sawa ni mgumu zaidi kutatua, kwani Uchina inatawala. Pengine kutakuwa na msukumo wa kuchakata tena. "

Mwezi uliopita, msemaji wa Pentagon alisema Marekani ilikuwa na akiba ya germanium lakini haina akiba ya gallium.

Msemaji huyo aliongeza kuwa "Idara ya [Ulinzi] inachukua hatua kwa dhati... kuongeza uchimbaji wa madini ya ndani na usindikaji wa nyenzo muhimu za elektroniki ndogo na mzunguko wa usambazaji wa anga, pamoja na gallium na germanium".

Bado, vizuizi vya usafirishaji wa China vinatarajiwa kuwa na athari ndogo kwa muda mrefu.

Ingawa Uchina ndiyo inayoongoza kwa kuuza nje gallium na germanium, kuna vibadala vya nyenzo katika utengenezaji wa vifaa kama vile chips za kompyuta, mshauri wa hatari za kisiasa Eurasia Group alisema.

Pia kuna vifaa vya uchimbaji madini na usindikaji vilivyoko nje ya Uchina, iliongeza.

Ushauri huo uliangazia mambo yanayofanana na wakati China ilipozuia mauzo ya madini ya adimu katika muongo mmoja uliopita.

Wauzaji bidhaa nje zaidi waliibuka na katika chini ya muongo mmoja utawala wa Uchina wa mnyororo wa usambazaji wa ardhi adimu ulishuka kutoka 98% hadi 63%, kulingana na makadirio ya Eurasia.

"Tunaweza kutarajia kuona ustawi na unyonyaji wa vyanzo mbadala vya gallium na germanium, pamoja na juhudi kubwa za kuchakata bidhaa hizi na kutambua njia mbadala zinazopatikana kwa urahisi," Anna Ashton, mkurugenzi wa Eurasia wa masuala ya ushirika wa China na US-China, aliiambia. BBC.

"Hiyo haitakuwa tu matokeo ya vizuizi vilivyotangazwa hivi karibuni vya Uchina," aliongeza. "Ni matokeo ya matarajio ya kuongezeka kwa mahitaji, kuongezeka kwa ushindani wa kijiografia na kutoaminiana, na nia ya kumbukumbu ya China ya kuzuia uagizaji na mauzo ya nje katika huduma kwa malengo ya kisiasa na ya kimkakati."

Mnamo Oktoba, Washington ilitangaza kwamba itahitaji leseni kwa kampuni zinazosafirisha chipsi kwenda Uchina kwa kutumia zana au programu za Marekani, haijalishi zimetengenezwa wapi ulimwenguni.

China mara kwa mara imekuwa ikiishutumu Marekani kwa "uwezo wa kiteknolojia" katika kukabiliana na udhibiti wa mauzo ya nje uliowekwa na Washington.

Katika miezi ya hivi karibuni, Beijing pia imeweka vikwazo kwa makampuni ya Marekani yanayohusishwa na jeshi la Marekani kama vile kampuni ya anga ya Lockheed Martin.

Wakati huo huo, serikali za Magharibi zimezungumza juu ya hitaji la "kuondoa hatari" kutoka Uchina, ambayo inamaanisha kutoitegemea kwa malighafi na bidhaa zilizomalizika.

Hata hivyo, kubadilisha minyororo ya ugavi na kujenga uwezo wa kuchimba madini na kisha, muhimu sana, kusindika vyuma kama vile gallium na germanium itachukua miaka.

Katika muda mrefu, nchi zenye utajiri wa madini, kama vile Australia na Kanada, zinaona shida ya nyenzo hizo kama fursa.

Wataalamu wanaonya kuwa rasilimali za silaha na uwezo wa kiteknolojia - kama vile Marekani na Uchina zimefanya - pia itakuwa na matokeo ya kimataifa linapokuja suala la mazingira.

Hiyo ni kwa sababu teknolojia mpya muhimu za kijani zinategemea aina hizi za nyenzo

"Hili si tatizo la kitaifa. Hili ni tatizo ambalo tunakabiliana nalo kama jamii ya wanadamu. Tunatumahi, watunga sera wanaweza kuleta hali yao bora kwenye meza, kupata ufikiaji wa nyenzo hizo muhimu ambazo ni muhimu sana kwa mpito wa nishati na tunaweza kuanza kushughulikia baadhi ya changamoto karibu na uondoaji wa gesi ya kaboni, "alisema Dk Harper.

Ingawa athari za udhibiti wa hivi punde wa usafirishaji hazitakuwa mbaya kwa tasnia au watumiaji, wataalam wanaonya kuwa ni muhimu kuzingatia mwelekeo huo mpya.

"Mwanaume na mwanamke mitaani hawawezi kuhusiana na gallium na germanium," anasema Dk Harper. "Lakini kwa usawa, wanajali ni kiasi gani cha gharama ya gari lao au ni gharama gani kubadili teknolojia ya kijani kibichi."

"Wakati mwingine sera za kufikirika sana zinazotokea katika nchi za mbali hutafsiriwa kuwa kitu ambacho kina athari kubwa katika maisha yao."