Abramovich anaweza kukabiliwa na deni la £1bn kwasababu ya kukwepa kodi Uingereza

Mfanyabiashara nguli wa Urusi, Roman Abramovich anaweza kuwa na deni la Uingereza la hadi £1bn baada ya jaribio lisilofanikiwa la kukwepa ushuru wa uwekezaji wa hedge fund, ushahidi ulioonekana na BBC unaeleza.

Nyaraka zilizovuja zinaonesha uwekezaji wenye thamani ya $6bn (£4.7bn) ulipitishwa kupitia makampuni katika Visiwa vya Virgin vya Uingereza (BVI). Lakini ushahidi unaonesha walisimamiwa kutoka Uingereza, kwa hivyo walipaswa kutozwa ushuru huko.

Baadhi ya pesa ambazo zilifadhili Chelsea FC wakati Bw Abramovich alipokuwa akiimiliki zinaweza kufuatiliwa hadi kwa kampuni zilizohusika katika mpango huo, BBC na Ofisi ya Uandishi wa Habari za Upelelezi (TBIJ) pia zilipatikana.

Mawakili wake walisema "daima alipata ushauri huru wa kitaalam na ushauri wa kisheria" na "alitenda kulingana na ushauri huo".

Bw Abramovich, ambaye sasa anaripotiwa kugawanya muda wake kati ya Istanbul, Tel Aviv na kituo cha mapumziko cha Urusi cha Sochi, anakanusha kufahamu chochote au kuhusika binafsi kwa kodi yoyote isiyolipwa.

Rekodi za mkataba kama huu zilikuwa sehemu ya mpango wa muongo mzima wa kuikwepa mamlaka ya kodi, ambayo sasa imefichuliwa katika uchunguzi wa BBC na Ofisi ya Uandishi wa Habari za Uchunguzi.

"Kumekuwa na ukwepaji wa ushuru," wakili wa ushuru wa Italia na profesa, Tommaso Di Tanno aliiambia BBC. "Hii ni jinai."

Katika taarifa, mawakili wa Bw Abramovich,alisema "daima amepata ushauri wa kitaalamu wa masuala ya na ushuru na kisheria" na "alitenda kulingana" nayo.

Bilionea huyo, ambaye aliidhinishwa na Uingereza mnamo Machi 2022 kutokana na uhusiano wake na utawala wa Vladimir Putin, alinunua boti tano za kifahari katika kipindi cha miaka ya 2000 ambazo zilihusika katika mpango huo.

Miongoni mwa hizo ni Pelorus yenye urefu wa mita 115 (futi 377), ambayo inasemekana alimkopesha mchezaji kandanda wa Chelsea John Terry kwa ajili ya fungate mwaka wa 2007 na Eclipse, ambayo ilikuwa na urefu wa mita 162.5 (futi 533) ilikuwa boti kubwa zaidi duniani na yenye thamani ya takribani $700m. (£559m).

Mpango wa kukwepa ushuru wa boti na siri nyingine za ufalme wa shirika wa oligarch umefichuliwa katika zaidi ya faili 400,000 na barua pepe 72,000 zilizovuja kutoka kwa mtoa huduma wa shirika la Cyprus, MeritServus.

Zinaonesha jinsi MeritServus ilivyosimamia biashara za matajiri kupitia mtandao wa kimataifa wa kampuni zinazomilikiwa na msururu wa amana ambazo Bw Abramovich alikuwa mnufaika.

BBC na washirika wake wa vyombo vya habari, ikiwa ni pamoja na Guardian, wamekuwa wakiripoti juu ya faili zilizovuja tangu 2023 kama sehemu ya Muungano wa Kimataifa wa Uchunguzi wa Siri wa Wanahabari wa Kupro.

Hapo awali tulifichua uhusiano wa kifedha wa Bw Abramovich na mmoja wa washirika wa karibu wa Bw Putin, anayeshutumiwa kushikilia utajiri wa rais.

Faili hizo zinaonesha jinsi washauri wa Bw Abramovich walivyomsaidia kuepuka kulipa ushuru kwa gharama za uendeshaji wa boti katika maji ya Umoja wa Ulaya kwa kutumia makampuni kuajiri yeye mwenyewe au makampuni mengine aliyodhibiti.

Nyaraka zinaonesha jinsi boti hizo tano zilivyokodishwa kwa kampuni ya Cyprus iitwayo Blue Ocean Yacht Management, ambayo ilikodisha kwa makampuni machache katika Visiwa vya Virgin vya Uingereza ambayo yalionekana kuwa huru lakini ambayo yote yalidhibitiwa na Bw Abramovich.

Huyu ni Bw Abramovich kwenye boti ya Eclipse wakati wa Krismasi mwaka wa 2011, wakati ambapo hati ya kukodi iliyovuja inaonesha kwamba boti kubwa ilikuwa imekodishwa kibiashara. Ilionekana kama shughuli ya kawaida ya biashara, lakini kwa kweli ilikuwa sehemu ya udanganyifu iliyolenga kukwepa mamilioni ya kodi.

Hati iliyovuja inasema Blue Ocean ilikodisha boti kwa Ragdale Wordwide Ltd kwa kipindi cha Krismasi kwa $2m (£1.6m), na kuifanya ionekane kana kwamba kampuni moja ilikuwa ikikodi kutoka kampuni nyingine.

Lakini Bw Abramovich alikuwa nyuma ya kampuni ya kukodisha boti, nyaraka zinaonesha.

Na mmiliki wa Ragdale , kampuni inayodaiwa kuwa ya kukodisha alikuwa Ovington Worldwide Limited, ... ambayo nyaraka zinaonesha ilikuwa inamilikiwa na Bw Abramovich pia.

Sio tu muundo huo ulikuwa wa udanganyifu, lakini pia data ya usafirishaji kutoka kwenye Orodha ya Lloyd pia inaonesha wakati mwingine boti hazikuwa karibu na ambapo makubaliano ya kukodisha yalisema boti zingekuwa.

Mkataba wa wiki inayoanza tarehe 7 Januari 2012 unaonesha Eclipse ilipaswa kuanza safari yake huko Gibraltar na kumaliza katika Karibiani.

Joe Powell, Mbunge wa Kazi ambaye anaongoza kikundi cha Bunge juu ya ushuru wa haki, alitoa wito kwa HM Mapato na Forodha "kuchunguza haraka" kesi hiyo ili kurejesha kile kinachoweza kuwa "kiasi kikubwa sana cha fedha ambacho kinaweza kuwekeza katika huduma za umma".

Katikati ya mpango huo alikuwa Eugene Shvidler, mkurugenzi wa zamani wa Chelsea FC na mfanyabiashara bilionea , ambaye kwa sasa anapinga uamuzi wa serikali ya Uingereza wa kumuwekea vikwazo kwa uhusiano wake wa karibu na Bw Abramovich.

Shvidler alihamia Marekani baada ya uvamizi wa Urusi nchini Ukraine, lakini kuanzia mwaka 2004 hadi 2022 aliishi Uingereza, akiwa na mali mjini London na Surrey.

Mtaalamu wa kodi ameiambia BBC kwamba ushahidi ambao Bwana Shvidler alikuwa akifanya maamuzi ya kimkakati kuhusu uwekezaji huo wakati akiwa Uingereza,akidokeza kuwa kampuni hizo zilipaswa kulipa kodi ya Uingereza.

Mawakili wa Bw Shvidler wamesema BBC ilikuwa ikiripoti kuhusu "nyaraka za siri za biashara ambazo zinawasilisha picha isiyokamilika" na "imetoa hitimisho kali na lisilo sahihi kuhusu mwenendo wa Bwana Shvidler".

'Kuijua hatari'

Mpango wa kukwepa VAT nchini Cyprus uliwekwa katika hati iliyofichua ya 2005 kuhusu "Muundo wa Uendeshaji" unaopendekezwa kwa ajili ya usimamizi wa boti za Bw Abramovich.

"Tunataka kuepuka kulipa VAT kwa bei ya ununuzi wa boti na inapowezekana kuepuka kulipa VAT kwa bidhaa na huduma zinazotolewa na boti," aliandika mwandishi wa memo, Jonathan Holloway, mkurugenzi wa Blue Ocean wakati huo.

Kufuatia uvamizi wa Urusi nchini Ukraine, serikali ya Uingereza ilimruhusu Roman Abramovich kuiuza Chelsea FC kwa Todd Boehly. alifanya hivyo kwa masharti kwamba £ 2.5bn kutoka kwenye mapato hayo itatolewa kuwasaidia waathirika wa vita nchini Ukraine.

Karibu miaka mitatu baadaye, pesa hizo bado ziko katika akaunti ya benki ya Barclays iliyozuiwa, inaripotiwa kutokana na kutokubaliana kuhuasu jinsi inavyopaswa kutumika, na Bw Abramovich anataka pesa hizo ziende kwa "waathirika wote" wa vita, na serikali ya Uingereza inasisitiza inapaswa kutumika tu kwa misaada ya kibinadamu nchini Ukraine.

Uchunguzi wa BBC unaonesha kwamba, kama vile Waukraine wanavyosubiri pesa kutoka kwa bosi huyo wa zamani wa Chelsea, ndivyo ilivyo kwa mlipa kodi wa Uingereza.