Halkee buu ku maqan yahay hogaamiyaha ruuxiga ee Iiraan Mojtaba Khamenei?

Published
Waqtiga akhriska: 5 daqiiqo

Mojtaba Khamenei, oo la sheegay in toddobaad gudihii ka dib dilkii aabbihii loo magacaabay hoggaamiyaha ugu sarreeya ee Iiraan, ayaan weli ka soo muuqan fagaarayasha shacabka.

Kaliya ma uusan ka qaybgelin aaska aabbihii, Ayatollah Ali Khamenei, balse xitaa ma uusan soo saarin wax farriin ah, taasoo dhalisay su'aalo la xiriira qorshihiisa ku aaddan Iiraan xilli uu dalku wajahayo burbur weyn.

Saraakiil sarsare ayaa sheegay in Mojtaba, oo la sheegay inuu talada ku yimid taageerada Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iiraan (IRGC), uu weerarka ku soo gaaray dhaawacyo culus oo wejiga ah iyo dhaawacyo kale.

Sida ay ilo-wareedyadu sheegeen, inkasta oo hoggaamiyaha cusub uu weli gaarayo go'aannada muhiimka ah, haddana xaaladdiisa caafimaad ayaan weli u saamaxayn inuu si fagaare ah uga soo muuqdo.

Haddaba, kaddib markii Iiraan toddobaadkan dib ugu laabatay weerarradii ay ku beegsanaysay Maraykanka, doorka iyo xaaladda caafimaad ee Mojtaba waxay noqdeen arrin si weyn loo hadal hayo.

"Waan fahamsanahay in dhinaca ammaanka awgiis aan loo baahnayn inuu fagaaraha ka soo muuqdo, Laakiin dalku wuxuu marayaa xilli aad u adag," ayuu yiri Taghi, oo ah ganacsade ku sugan Isfahan, kaas oo codsaday inaan magaciisa oo buuxa la shaacin.

"Hoggaamiyaha Sare qasab ma aha inuu si joogto ah u soo muuqdo. Laakiin xitaa haddii uu dhaawac qabo, dadku waxay doonayaan inay arkaan in hoggaamiyahoodu nool yahay isla markaana uu weli dalka hoggaaminayo."

Ma qaraabada iyo qoyska Mojtaba ku matalay aaska aabihii?

Guddigii qabanqaabada aaska aabbihii ayaa Khamiistii sheegay in munaasabadda aaska ay hoggaaminayeen culimo diimeed, halka salaaddii ugu dambeysay ee janaasada ee lagu tukaday naxashka Khamenei ay ku tukadeen saddexdiisa wiil, taasoo ka dhacday masaajidka ugu weyn uguna barakaysan Iiraan.

Arrintan ayaa mar kale muujinaysa muhiimadda ay qoyskaasi ku leeyihiin hoggaanka Iiraan.

Saddexda walaal ee Mojtaba Khamenei looma arko inay saameyn weyn ku leeyihiin hoggaanka siyaasadeed ee Iiraan, waxaana la rumeysan yahay in mustaqbalkana aysan yeelan doonin door muuqda.

Si kastaba ha ahaatee, dhammaantood waxay leeyihiin maqaam sare oo diimeed.

Dhanka kale, Ali Khamenei, oo lagu tilmaamay inuu ka mid yahay shakhsiyaadka ugu waaweyn ee kacaankii Iiraan ee 1979, ayaa la sheegay inuu wakiil uga hadlay Mojtaba munaasabaddii baroordiiqda ee Jimcaha.

Sidaas ayuu isku dayay inuu xiriirka qoyska u adeegsado muujinta sii socoshada nidaamka culimada ee talada haya.

Inkastoo Mojtaba Khamenei uusan ugu dambeyn si shaqsi ah uga soo muuqan aaska aabbihii, haddana waxaa la isla dhexmarayay inuu soo saari doono farriin muuqaal ah oo horay loo duubay ama sawir cusub.

"Sidee ayuu u dhalan karaa hoggaan xasilloon haddii aan la hayn cid beddesha?

Arrintani waxay hubaal ahaan saameyn doontaa mustaqbalka, xitaa haddii ay waqti qaadato. Nidaamkan sida uu hadda yahay ma sii jiri karo muddo dheer," ayuu yiri Cali Ansari, oo ah borofisar taariikhda casriga ah ka dhiga Jaamacadda St Andrews ee Scotland.

Waxay xiriir la leeyihiin hoggaanka Ilaalada Kacaanka.

In ka badan 20 qof oo ay wareysatay Reuters ayaa sheegay in maqnaanshaha hoggaanka ee xilliyada qalalaasaha uu yahay walaac weyn oo ka jira siyaasadda Iiraan.

"Isaga oo aan shacabka ka soo dhex muuqan, gaar ahaan kaddib dhammaadka dagaalka iyo aaska hoggaamiyihii dalka, waxay abuuri kartaa shaki weyn iyo kala qaybsanaan sii xoogaysata," ayuu yiri Mohammad Reza, oo 51 jir ah kana soo jeeda Tehran.

Jagada Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan way ka duwan tahay jagooyinka hoggaamineed ee dalalka kale, maadaama caqiidada Jamhuuriyadda Islaamiga ah ay u aragto hoggaamiyaha inuu yahay wakiilka dhulka ee Imaamka 12-aad ee Shiicada, kaas oo la rumeysan yahay inuu qarsoomay qarnigii sagaalaad.

Weli ma cadda sida Mojtaba Khamenei uu u sii xoojin doono booskaas.

Hoggaamiyihii ugu horreeyay ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah, Ayatollah Ruhollah Khomeini, wuxuu ahaa aabbihii kacaankii Iiraan, wuxuuna ahaa hoggaamiye si weyn loo ixtiraamo iyo caalim diimeed caan ah, iyadoo hadalladiisa iyo awaamiirtiisaba si weyn loo qadarin jiray.

Beddelkiisii, Cali Khamenei, wuxuu ahaa madaxweyne markii loo magacaabay Hoggaamiyaha Sare, mana loo tixgelin jirin inuu yahay caalim diimeed heerkiisu aad u sarreeyo ama leh awood diimeed la mid ah tii Khomeini.

Muddo 37 sano ah oo uu xilka hayay, Cali Khamenei wuxuu isu muujiyay inuu yahay awoodda ugu sarreysa ee go'aamada siyaasadeed ee dalka, isagoo si xeeladaysan uga adkaaday mucaaradkiisa isla markaana taageero xooggan ka helay Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah.

Mojtaba, sida lagu sheegay qoraalkan, ma laha aqoon diimeed la mid ah tan aabbihii, sidoo kalena ma laha sumcad siyaasadeed oo madax-bannaan.

Si kastaba ha ahaatee, wuxuu maamuli jiray xafiiska ballaaran ee aabbihii, wuxuuna xiriir dhow la leeyahay hay'adaha dowladda, gaar ahaan Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah.

Aragtidiisa, awooddiisa iyo qaabka uu u hoggaamin doono weli si cad looma oga, hase yeeshee waxaa la rumeysan yahay in Ilaalada Kacaanku ay sii wadi doonaan door muhiim ah oo ay ku yeeshaan hoggaankiisa.

Iyadoo Iiraan ay wajahaysay dagaal, dhaqaalaheeduna uu waxyeello ka soo gaartay cunaqabateynta, isla markaana shacabka ay la tacaalayaan dhibaatooyin badan, wararku waxay sheegayaan in maqnaanshaha ama in uusan fagaarayaasha ka soo muuqan hoggaamiyaha ay noqotay arrin walaac dhalisay.