'වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට ඇතුළු වීමට මානව හිමිකම් නිලධාරීන්ට ඉඩ දුන්නේ නැහැ'

මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිදුවූ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සහ ඉන්පසුව බන්ධනාගාර කිහිපයකට මාරු කරන ලද රැඳවියන්ට එරෙහිව සිදු වී ඇති ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනයක් ආරම්භ කර ඇති බව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව පවසයි.

ඒ බව, ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ සභාපති, විශ්‍රාමික ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු එල්.ටී.බී. දෙහිදෙණිය විසින් වැඩබලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල් ආර්. ප්‍රසාද් හේමන්ත කුමාර වෙත ජූලි 08 වන දා යොමු කළ ලිපියකින් දැනුම් දී තිබේ.

2020 වසරේදී කළ අධ්‍යයනයේ නිර්දේශ යළි සිහිපත් කරයි

බන්ධනාගාර තුළ සිදුවන මරණ සම්බන්ධයෙන් 2020 වසරේ එම කොමිසම ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අධ්‍යයනයක නිරීක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් මෙන් ම, එහි නිර්දේශ සම්බන්ධයෙන් ද වැඩබලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල් වෙත සිහිපත් කර ඇත.

"පද්ධතිමය 'අඩු පාඩු' මෙන් ම, 'සම්පත් සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ දැඩි හිඟය' නිසා 'බන්ධනාගාර තුළ සිරකරුවන්ට ඉතා අවදානම් සහිත පරිසරයක්' බවට පත්ව ඇති බව මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව නිරීක්ෂණය කරයි. බන්ධනාගාර තුළ වධ හිංසා පැමිණවීම් සහ වෙනත් ආකාරයේ අයහපත් සැලකිලිවලට ලක්වන රැඳවියන් සහ එවැනි උල්ලංඝනයන් සම්බන්ධව වගවීමක් නොමැතිකම සම්බන්ධයෙන් වූ සොයා ගැනීම් ද මෙම අධ්‍යයනයට ඇතුළත් ය. 'බන්ධනාගාර තුළ සිදුවන මරණ සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම සඳහා ක්‍රියා පටිපාටි සහ යාන්ත්‍රණයන්' සම්බන්ධයෙන් කරනු ලැබු පහත නිර්දේශ මගින් සිහිපත් කරනු ලබයි," යනුවෙන් එහි සඳහන් කර තිබේ.

එමෙන් ම, එම ලිපියේ පහත නිර්දේශ ද සඳහන් කර තිබේ.

'ආරක්ෂක ගැටලු හේතුවෙන් මීගමුව බන්ධනාගාරයට ඇතුළු වීමට නොහැකි වුණා'

ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් ජූලි 06 වන දා, මීගමුව බන්ධනාගාරයට ගොස් තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කිරීමට උත්සහ කළ නමුත් බරපතළ ආරක්ෂක ගැටලු හේතුවෙන් එම ස්ථානයට ඇතුළු වීමට නොහැකි වූ බව කොමිසම පවසයි.

කොමිසමේ නිලධාරීන් ජූලි 07 වන දා තුවාල ලැබූ රැඳවියන් කිහිප දෙනෙකු රඳවා තබා ඇති ජාතික රෝහලට ගොස්, රෝගී රැඳවියන්ගේ ශුභසාධනය පිළිබඳව විමසීමට කටයුතු කර ඇත.

"විමර්ශන අධ්‍යක්ෂවරයා සමග දුරකතන සංවාද කිහිපයකදී HRCSL වෙත ඔබෙන් ඍජු යාවත්කාලීන කිරීම් ද ලැබිණි. එසේ ම ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ විමර්ශන අංශය සහ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ කොමසාරිස්වරයෙකු මෙම දුරකතන සංවාද අතරතුර තුවාල ලැබූ රැඳවියන්ගේ සහ බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ගේ ශුභසාධනය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරන ලද අතර, ඔබ වාර්තා කළේ අනෙකුත් රැඳවියන්ගෙන් වෙන් කර ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා සිරකරුවන් ටික දෙනෙකු අඟුණකොළපැලැස්ස, බූස්ස, යාපනය, දුම්බර, මඩකලපුව සහ වැලිකඩ යන බන්ධනාගාරවල පිහිටි අනෙකුත් බන්ධනාගාර වෙත මාරු කර ඇති බව යි," යනුවෙන් මානව හිමිකම් කොමිසම යවන ලද ලිපියේ සඳහන් කර ඇත.

'වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට ඇතුළු වීමට මානව හිමිකම් කොමිසමට ඉඩ දුන්නේ නැහැ'

වෙනත් බන්ධනාගාරවලට මාරු කර යවන ලද රැඳවියන් කිහිප දෙනෙකුට වධහිංසා පැමිණවීම සහ වෙනත් ආකාරයේ අයහපත් සැලකිලිවලට ලක්ව ඇති බවට මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට තොරතුරු ලැබී ඇති බව අවධාරණය කරන කොමිසමේ සභාපතිවරයා, එසේ ලැබුණ තොරතුරක් සම්බන්ධව පරීක්ෂා කිරීමට වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට ඇතුළු වීමට කොමිසමේ නිලධාරීන්ට ඉඩ ලබා නොදීම සම්බන්ධව දැඩි කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.

"වැලිකඩ බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ගේ භාරයේ සිටියදී සිරකරුවෙකු මිය යාම පිළිබඳ තොරතුරක් ද එහිදී ලැබුණු අතර, රාත්‍රී 8.30 ට පමණ, ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවේ ක්ෂණික ප්‍රතිචාර ඒකකයේ නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට පැමිණ රැඳවියන්ගේ සුභසාධනය පිළිබඳව විමසා සිටින ලදී. එහිදී වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ ප්‍රධාන ජේලර්වරයා ඉහත සඳහන් කණ්ඩායමට බන්ධනාගාරයට ඇතුළුවීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පිළිබඳව කොමිෂන් සභාව දැඩි කනස්සල්ලට පත්ව සිටී. එහිදී බන්ධනාගාර නිලධාරීන් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, එය රාත්‍රි කාලය බැවින්, කණ්ඩායමට ප්‍රවේශ වීමට අවසර දීමට නොහැකි වූ බව ය," යැයි ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසමේ ලිපියේ සඳහන් වේ.

'ඕනෑ ම වේලාවක බන්ධනාගාරයකට ඇතුළු වීමට මානව හිමිකම් කොමිසමට බලය තිබෙනවා'

ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභා පනත මගින්, අධිකරණ නියෝගයක් මගින් හෝ වෙනත් ආකාරයකින්, රැඳවුම් ස්ථාන පරීක්ෂා කිරීමටත් රඳවා තබා ඇති පුද්ගලයින්ගේ ශුභසාධනය නිරීක්ෂණය කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ රැඳවුම් කොන්දේසි වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය විය හැකි නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමටත් මානව හිමිකම් කොමිසමට බලය ඇති බව මෙම ලිපිය මගින් වැඩබලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාට සිහිපත් කර දී තිබේ.

තව ද, කොමිෂන් සභාව විසින් බලය පවරන ලද නිලධාරීන්ට ඕනෑ ම අවස්ථාවක, ඕනෑ ම රැඳවුම් ස්ථානයකට, පොලිස් ස්ථානයකට, බන්ධනාගාරයකට හෝ අධිකරණ නියෝගයක් මගින් හෝ වෙනත් ආකාරයකින් යම් තැනැත්තෙකු රඳවා තබා ඇති ස්ථානයකට ඇතුළු වී එහි සිටින පුද්ගලයින්ගේ රඳවා තබා ගැනීමේ තත්ත්වය තහවුරු කර ගැනීමට අවශ්‍ය විය හැකි ඕනෑ ම පරීක්ෂණයක් ඒ ස්ථානයෙහි කළ හැකි බව මෙන් ම, එසේ නැතහොත් එහි සිටින යම් තැනැත්තෙකුගෙන් විමසීම් කළ හැකි බවත් මෙම ලිපියෙන් අවධාරණය කර ඇත. ඒ බව මානව හිමිකම් කොමිසමේ ලිපියේ මෙලෙස සඳහන් කර තිබේ.

"ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව පනතේ බලතල සහ කාර්යයන් මගින් එයට ඕනෑ ම අවස්ථාවක බන්ධනාගාරයකට හෝ රැඳවුම් ස්ථානයකට ඇතුළු වීමට අවසර ලබා දී ඇත. ඒ අනුව, ඕනෑ ම සිරකරුවෙකු රඳවා තබා ගැනීමේ කොන්දේසි තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවට ඕනෑම වේලාවක වැලිකඩ බන්ධනාගාරයට ඇතුළු වීමට ව්‍යවස්ථාපිතව බලය පවරා ඇත."

සම්පූර්ණයෙන් සහ ප්‍රමාදයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නියමයන්

එම තත්ත්වය යටතේ සම්පූර්ණයෙන් සහ ප්‍රමාදයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නියමයන් කිහිපයක් වැඩ බලන බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයා වෙත නිකුත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව කටයුතු කර තිබේ. ඒවා පහත පරිදි ය.