ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਝੂਠੀ ਅਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਸਿਹਤ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਨਵੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋਈ।

ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਸੁਨੇਹੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਦਾਅਵੇ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਕਸਰ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੈਡੀਕਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟਸ ਅਤੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਵਟਸਐਪ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕ ਝੂਠੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿਚ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ, ਭੀੜ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਰੱਖਣਾ।

ਪਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੈਲਟ, ਰਿੰਗ ਜਾਂ ਗੁੱਟ ਘੜੀ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਪਚਾਰ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।

ਕੋਵਿਡ -19 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਦੀ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫਲੂ ਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ

ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਇਕ ਅਸਲ ਅਧਿਐਨ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਇਕ ਪੋਸਟ ਵਿਚ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ ਟੀਕਾ ਲਗਵਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਫੌਜ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਟਿਡ ਅਧਿਐਨ ਸਬੂਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਰ, ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਅਕਤੂਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੋਵਿਡ -19 ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜੇ 2017-18 ਦੇ ਫਲੂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਹਨ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਫਲੂ ਜੈਬ (ਫਲੂ ਟੀਕਾ) ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਯੂਐਸ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ: "ਇਨਫਲੂਐਨਜ਼ਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਲਾਗਾਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ।"

ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ

ਇਕ ਹੋਰ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਲੇਖ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਨਲਾਈਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਮੱਧ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਸਾਈਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ 55,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਲੇਖ ਵਿਚ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ, ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸਾਹ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਨੂੰ ਹਰ 10 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਰਿਚਰਡ ਮਿਹਿਗੋ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਸੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਾਨ-ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਸਕ ਬੁਣੇ ਹੋਏ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸਕਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਹ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।"

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਸਕ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਲਾਗ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਸ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਹੈ

- ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ

- ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ

ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਬਾਰ ਬਾਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੰਬਾਕੂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਸੱਚ ਹੋਵੇ। ਪਰ, ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਰ, ਅਜਿਹੇ ਲੇਖ ਭਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਘੱਟ ਡਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਮੇਲ ਆਨਲਾਈਨ ਤੋਂ ਲਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੈ।

ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਹਰ ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਫ੍ਰੈਂਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਪਤਾਲ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੀ ਲਾਗ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਿਕੋਟਿਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੇ ਨਿਕੋਟਿਨ ਪੈਚਾਂ ਅਤੇ ਨਿਕੋਟਿਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਪਰ, ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਰੋਕਥਾਮ ਵਿਚ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਨਿਕੋਟਿਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"

ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।

ਨਾਲ ਹੀ, ਇਥੇ ਇਕ ਸਪਸ਼ਟ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫੇਫੜੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰੂਤੀ ਮੈਨਨ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਮਵੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ

ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ

(ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)