Main content

Cerddi Rownd 2 2026

Pennill bachog yn mynegi llawenydd

Penllyn

Pan fyddwch yn erbyn ‘Tir Iarll’ neu’r ‘Tir Mawr’.

Hawdd teimlo fod Duw wedi’ch gadael i lawr.

Ond, fe deflir mymryn o oleuni weithiau,

A daw y dydd y gosodir chwithau

Mewn gornest yn erbyn un o dimau ddoe,

Sydd ond’di cael athro fel Arwyn Groe.

Aled Jones 8.5

Llewod Cochion

Beth yw cyfrinach

Gwir lawenydd?

Rhoi cweir i’r tîm

O dros y mynydd!

Alun Cefne 9

Cwpled caeth: Beddargraff Perchennog Sw

Penllyn

Mae’r llaw fu’n cloi pob cawell

Yma’n gaeth ond mewn man gwell.

Al Tŷ Coch 8.5

Llewod Cochion

O’r ywen ni chlywn ruo

Y llew hwn o’i gawell o.

Angharad Penrhyn Jones yn darllen gwaith Arwyn Groe 8.5

Limrig yn cynnwys y llinell ‘‘Mae’n debyg na ddylwn ymffrostiio’

Penllyn

Mae’n debyg na ddylwn ymffrostio

Mae’r Beibl yn dweud wrthyf beidio;

Mae hefyd yn dweud

Na ddylwn i wneud

Y deg gorchwyl arall rwy’n licio!

Aled Jones 8.5

Llewod Cochion

Mae'n debyg na ddylwn ymffrostio

Ond lladdais ddau ffesant heb drio,

Y wind-sgrin fu ffawd

Trist iawn y ddau frawd,

Rwy'n dlawd, ond ces swper a chinio.

Pryderi Jones 9

Cadwyn o dri englyn unodl union yn canu mawl i rywun neu rywbeth

Penllyn

Rhun, fe wêl rhywrai o hyd fai arnat;

gan gollfarnwyr diwyd

cei abiws unlliw, swnllyd,

gwenwyn byw. Ond gwyn ein byd:

a'n byd yn deilchion, a'n bae yn agos

at sigo, celwyddau'n

ymhél fel rhyw gymylau

duon, draw ym Môn y mae,

oes, mae, y mae yma un, un a saif

y nos hon ar ddibyn

ei wlad. Ac fe wêl wedyn

rywrai o hyd d'olau, Rhun.

Gruffudd Antur 9.5

Llewod Cochion

O Dd’Hondt, y daeth yn ddi-au – hyfryd

wefr buddugoliaethau;

Y mae lot o fformiwlau –

Gwir! Ond hon ydyw’r gorau.

Y gorau o’n holl gewri – Llywelyn

Nid llyw olaf ‘leni;

O Frwsel dros yr heli,

Nid Glyndw^r ein harwr ni.

Ein harwyr a goncwerwyd – y ni gynt

Yn ein gwae, Brydeiniwyd;

Y ni o gymhedrol nwyd,

O hen wyntoedd, Dd’Hondtiwyd!

Pryderi Jones 9

Pennill telyn yn cynnwys y llinell ‘Do, mi roddwyd dewis imi’

Penllyn

Do mi roddwyd dewis imi

Dawn i garu neu farddoni

Dyna, barchus gynulleidfa,

Pam mae’r pennill hwn mor llipa.

Gruffudd Antur 8.5

Llewod Cochion

Do, mi roddwyd dewis imi

lodes lân neu dduwies lysti :

dewis wnes ‘run on i’n caru;

nawr rwy’n “seventy “ – rwy’n difaru.

Alun Cefne 9

Cân ysgafn: Y Dafarn Gymunedol

Penllyn Tafarn “Cymunidwal”!!

Tafarnwr oedd Godfrey yn “Ninasdimllau”, ond ni fedrai ond siarad iaith fain,

Un o Rwsia oedd Loti, ei wraig o, ac yn hoff o arbrofi ‘fo chwain!

“Crafwr byw” oedd eu mab,.... un llwyddiannus, yn Rwsia, yn nhref “Cosi Lot”,

Roedd o’n gweithio fo rhai plant..... llau ffodus, a’r lleill ddim yn cael crafu lot!

Roedd yr ŵyr ‘di dod adref o’r coleg, ar wyliau, i’r pyb at ei Nain

A gobeithiai, ar ôl iddo raddio, fynd rownd sgolion fel nyrs gwarchod chwain!

Yn ei lofft, bu’n croesi “Moscoitos” efo nythiaid o chwain, a chael match,

Yr arbrawf oedd wir yn llwyddiannus, a’i gampwaith ....’O’... ydoedd o sgratch!

Roedd y bych wedi creu rhyw anghenfil, a fagai fel na bu ei fath,

A Godfrey ag ofn cael ei fwyta, nid pawb sydd yn cosi ‘r’un fath!

Roedd ciwed ohonynt, llond selar, yn magu’n dorraethog fel pla,

Yn bwyta porc “scratchings”, yfed “Bugweisar”, a Godfrey bron dwedyd ta ta!

Daeth ’rachubiaeth trwy Idwal y G’wnidog yn ei V.W. ‘Beetle’ o draw

Bu’n genad sawl gwaith ym “Mothlehem” dref, dyn a grafai a’i aswy law!

A God-free a lefarodd: “Idwal, Idwal, do come in, come in Idwal, Idwal, come in”.

Ac o lyfr “y Llau ‘R Sgwar” (pr2) tri pwynt un pedwar, fe gafwyd yr ateb mewn dim.

Ar ôl mesur arwynebedd pob trychfil, pob chwannen a phob lleuen ‘gron’

Y rhai lleiaf....roddwyd mewn rhai canolig, ar canolig ... yn y mwyaf yn llon!

Y cwbwl a roddwyd mewn un,....yr un fwya, a’u danfon i gyd yn ôl i Rwsia.

Hyd heddiw, fel diolch gan bobol yr ardal, fe elwir y lle yn dafarn “Cymunidwal”.

Aled Jones 9

Llewod Cochion

Fe brynais i shâr yn fy local

I'w achub rhag troi yn dŷ haf

Rhyw ganpunt yr oedd i ymuno

A chael enw ar sêt wrth y bar

Fe droies i lan i'r cyfarfod

Heb syniad am beth oedd co-op

A gadael rhyw bedair awr wedyn

Dim callach - a'm mhen i yn slop!

Am ffwdan oedd dethol y cwrw,

A pha liw i beintio'r drws cefn,

Pan ddaeth amser i ddewis y bar-snacs

Wel aeth pethau yn hollol ddi-drefn!

Nawr, mae'r bwrdd darts 'di gwneud mas o felcro

A'r awr hapus yn ddosbarth tai tshi,

Nes i geisio un tro gwylio'r rygbi

Ond roedd sgrym i droi bant y TV!

Rhaid dweud, dwi yn colli'r hen dafarn

A'r hen griw reit gyfeillgar di-flin,

Diolch byth bod na Frymi drws nesa'

 home-brew a theledu wide-screen!

Alun Cefne yn darllen gwaith Owen Shiers 8.5

Ateb llinell ar y pryd – Mae cerddi’n llenwi Tŷ’n Llan

Penllyn

Mae cerddi’n llenwi Tŷ’n Llan

Ella fod gwell tuallan

Gruffudd Antur 0.5

Llewod Cochion

Bydd pawb call di dodd allan

Mae cerddi’n llenwi Tŷ’n Llan

Pryderi Jones 0.5

Telyneg (heb fod dros 18 llinell): Dillad Haf

Penllyn

I groesawu Gwern, ein hŵyr bach newydd.

A dyma gyrraedd yr ha’

a chan fy mod i – rhywfodd –

yn nain i saith o deithwyr bach,

mae gen i hawl gwirioni

ar dywydd sychu.

Fe ddônt i ddathlu carreg filltir

na ŵyr yr un ohonynt

bellter ei chyffwrdd eto.

Ac ar y lein mae ôl eu taith –

yn hosan bitw a bib banana,

yn stremps cyfaddawd hufen ia

a fest dwyn mafon.

Yn staen cacenni mwd a thrimings eithin,

Ac esgid unig, a’i llond o wely afon.

Arhosaf innau am ennyd ar ein taith,

ac ar y pen fe begiaf fy nghôt aeaf,

a gadael i’r haul gynhesu’r brethyn-

cyn ail-gychwyn.

Haf Llewelyn 9.5

Llewod Cochion

Maen nhw'n hongian yn y cwpwrdd

fel ysbrydion, yn sisial

ymysg ei gilydd, cotwm

yn brwsio'n ysgafn yn erbyn llin.

Dyma'r sgert sydd yr un lliw

â'r llygad doli yn y dolydd gynt,

y sgert sydd wedi gweld

sawl haf.

Wrth fyseddu'r dillad

dwi'n breuddwydio

am redeg yn chwim trwy'r gwair hir, am feicio

ar hyd lonydd cefn, y gwynt

yn cipio fy ngwallt, am symffoni drydanol

ceiliogod y rhedyn. A ieir bach yr haf

yn chwyrlïo trwy'r aer, yn arddangos

eu gwisgoedd perffaith;

dernynnau

o fyd coll.

Angharad Penrhyn Jones 9.5

Englyn: Cynghrair

Penllyn

Mae Llanuwchllyn wedi codi i Gynghrair Cymru Gogledd a’r Bala wedi disgyn i lawr iddi.

Gwir nod Llanuwchllyn oedd codi – ond daeth

Bala Town lawr ’leni,

Yn eu herbyn bydd darbi,

A Llan wnaiff ei hennill hi.

Al Tŷ Coch 9

Llewod Cochion

Hel ei phaill ar flew ei phen - wrth hofran,

wrth wefru ar fedwen

wanwynol; y wenynen

piau’r hawl i beillio’r pren.

Angharad Penrhyn Jones 10