گردشگری فضایی چیست و آیا خطرناک است؟

هیلی آرکنو فضانورد آماتور در نمایی از زمین، عکسی که از فضا گرفته شد

منبع تصویر، Inspiration4

    • نویسنده, اندرو وب
    • شغل, بی‌بی‌سی
  • منتشر شده در

اولین پرواز تجاری ویرجین گلکتیک، شرکت گردشگری فضایی خصوصی ریچارد برانسون به فضا، دوران سفرهای فضایی پرطرفدار را نزدیک‌تر کرد اما این سفرها همچنان در اختیار مولتی میلیونرهایی خواهد بود که مایل به پذیرش خطرات هستند.

اما در یک پرواز فضایی تجاری چه اتفاقی می‌افتد؟ و هزینه سفر یک گردشگر فضایی چقدر است؟

هواپیمای مسافربری ورجین گلکتیک وی‌اس‌اس یونیت که با جت حامل دو بدنه به نام VMS Eve حمل می‌شود، همراه با ریچارد برانسون میلیاردر و خدمه‌اش برای سفر آستانه فضا در اسپیس‌پورت آمریکا، نیومکزیکو، به پرواز در می‌آید در تاریخ ۱۱ July ۲۰۲۱

منبع تصویر، Reuters

گردشگری فضایی چیست؟

به گفته آژانس فضایی ایالات متحده، ناسا، یک پرواز در صورتی که بالاتر از جو زمین یا ۵۰ مایل (۸۰.۴۷ کیلومتر) بالاتر از سطح زمین باشد، «گردشگری فضایی» است.

از جمله مشهورترین توريست‌های فضایی، ویلیام شاتنر هنرپیشه (بازیگر نقش کاپیتان کرک در پیشتازان فضا) است که با بلو آریجن متعلق به جف بزوس به فضا رفت.

این سفر اغلب درک جدیدی از شکنندگی زمین به ارمغان می‌آورد.

آپولو ۸

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، این اولین تصویر رنگی از زمین بود که مردم تا آن زمان دیده بودند. این تصویر از یکی از اولین ماموریت‌های فضانوردان امریکا به ماه فرستاده شد

شاتنر در مجله ورایتی نوشت: «تضاد بین هوای به شدت سرد فضا و گرمای نوازشگر زمین در پایین، من را در غم و اندوه برد. هر روز، ما از تخریب بیشتر زمین به دست خودمان آگاه می‌شویم.»

پس از آنکه محفظه سرنشینان که به بلو ارویجین تعلق دارد، در تگزاس فرود آمد، جف بزوس برای ویلیام شتنر کف می‌زند

منبع تصویر، AFP / Blue Origin handout

توضیح تصویر، پس از آنکه محفظه سرنشینان در تگزاس فرود آمد، جف بزوس (نفر وسط) بنیانگذار آمازون به ویلیام شتنر (سمت چپ) بازیگر استار ترک و دیگر اعضای گروه «بلو اوریجینز نیو سپارد» خوشامد گفت

چه کسی در ورجین گلکتیک ۰۱ حضور داشت؟

گلکتیک ۰۱ سه خدمه از نیروی هوایی ایتالیا و شورای تحقیقات ملی ایتالیا داشت.

یک مربی فضانورد از ورجین گلکتیک آنها را در این سفر کوتاه راهنمایی کرد.

در ورجین گلکتیک ۰۱ چه اتفاقی افتاد؟

فضانوردان وقتی به لبه فضا می‌رسند، بی‌وزن می‌شوند.

آنها تسمه‌های نگهدارنده‌شان را جدا کرده و در حالی که به دلیل گرانش صفر شناور هستند، ۱۳ آزمایش انجام دادند.

در این آزمایشات دینامیک حرارتی سیال زیست‌پزشکی و ریزگرانش بررسی شد.

این یک سفر فرو-مداری بود- به این معنا که فضاپیما وارد مدار کامل نمی‌شود در نتیجه پس از چند دقیقه که فضانوردان کمربندهای‌شان را محکم می‌کنند، شروع به سُریدن به سوی زمین می‌کند.

پایگاه در ماه

منبع تصویر، ESA

توضیح تصویر، ایجاد پایگاه بر ماه طی یک دهه واقعیت‌پذیر است

هزینه رفتن به فضا چقدر است؟

قیمت‌ها متفاوت است: بلیت یک سفر ۹۰ دقیقه‌ای برای گردشگران فضایی ورجین گلکتیک تا ۴۵۰ هزار دلار می‌رسد.

رسانه‌های هندی به نقل از سریدهارا سومانات، رئیس سازمان تحقیقات فضایی هند، گفتند که این سازمان تخمین می‌زند که «قیمت هر بلیت به احتمال زیاد حدود شش کرور روپیه (۷۳۱ هزار دلار) باشد.

در حراجی، یک صندلی برای پرواز بلو اریجن به قیمت ۲۸ میلیون دلار فروخته شد. یک صندلی در پرواز بعدی به قیمت ۱ میلیون دلار فروخته شد، در حالی که برخی از آنها به صورت رایگان، اغلب به افراد مشهور، اهدا شده است.

ورود به مدار کامل با سایر شرکت‌ها ممکن است بیش از ۵۰ میلیون دلار هزینه داشته باشد، اگرچه برآوردها متغیر است.

یکی از گردشگران فضایی که وارد مدار کامل شد، ریچارد گاریوت، طراح بازی‌های ویدئویی است.

دوازده اکتبر ۲۰۰۸، یوری لونچاکوف (پایین)، فضانورد روسی، مایکل فینکه (وسط) فضانورد آمریکایی و ریچارد گاریو (بالا) هموطنش و گردشگر فضایی، هنگام سوار شدن به فضاپیما در کیهان‌دروم بایکونور، قزاقستان، دست تکان می‌دهند

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، ریچارد گاریو، ششمین گردشگر فضایی زمین معتقد است که گردشگران ثروتمند نقش مهمی در تحقیقات علمی و آینده بشر دارند

در سال ۲۰۰۸ او با مأموریت سایوز تی‌ام‌ای-۱۳ به ایستگاه فضایی بین‌المللی رفت.

او در سال ۲۰۲۱ به بی‌بی‌سی گفت: «فکر می‌کنم هیچ شکی وجود ندارد که بشریت گونه‌ای چند سیاره‌ای خواهد بود».

ولی لحن سخن‌اش احتیاط‌آمیز بود.

«من فکر نمی‌کنم مردم از زمین فرار کنند ... در واقع زندگی در فضا دشوارتر است.»

آی‌اس‌اس

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، این ایستگاه فضایی بین‌المللی بزرگترین سازه در فضا است که توسط ۱۵ کشور به صورت مشارکتی ساخته شده است

گردشگری فضایی در آینده چقدر می‌تواند ارزان شود؟

با انجام پروازهای بیشتر و بهبود روش‌ها، قیمت‌ها کاهش یافته است.

ریچارد گاریوت گفت سفر به فضا در سال ۲۰۲۱ «هزار برابر ارزان‌تر» از زمانی است که این کار آغاز شد. اما، «تا زمانی که افراد ثروتمند حاضر نباشند به [فضا] پرواز کنند، گام بعدی را نمی‌توان برداشت.»

محفظه فضایی روسی سایوز با فضانوردان سرگئی ولکوف و اولگ کونوننکو و ریچارد گاریو، گردشگر فضایی ایالات متحده آمریکا در ۲۴ اکتبر ۲۰۰۸ در نزدیکی شهر آرکالیک، در شمال قزاقستان، فرود آمد

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، محفظه فضایی سایوز روسیه که ریچارد گاریو، گردشگر فضایی آمریکایی در آن بود، در شمال قزاقستان فرود آمد

شرکت اسپیس‌اکس ایلان ماسک، در حال حاضر مسافران را به مدار می‌برد. این کارآفرین میلیاردر، هزینه‌ها را با یک موشک قابل استفاده مجدد کاهش می‌دهد. جف بزوس مالک آمازون می‌خواهد یک ایستگاه مداری تجاری به نام اُربیتال ریف بسازد.

هلن شارمن، که اولین فضانورد بریتانیایی بود که در ماموریتی به ایستگاه فضایی میر شوروی در سال ۱۹۹۱ رفت، معتقد است که رقابت‌های بین‌المللی کنونی می‌تواند توسط مصلحت‌گرایی بخش خصوصی در سایه قرار گیرد.

او در ژانویه به بی‌بی‌سی گفت: «واقعاً تجاری‌سازی خواهد بود که شرکت‌ها را در سراسر جهان گرد هم می‌آورد».

هلن شارمن، آناتولی آرتسبارسکی و سرگئی کریکالف قبل از پرتاب، ۱۹۹۱

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، هلن شارمن در سال ۱۹۹۱ در یک ماموریت فضایی همراه با آناتولی آرتسبارسکی و سرگئی کریکالف

آیا گردشگری فضایی خطرناک است؟

تمام سفرهای فضایی خطر مدیریت شده‌ای را به همراه دارند.

بخشی از باقیمانده سفینه فضایی ویرجین گلکتیک در نزدیکی کانتیل

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، بخشی از باقیمانده سفینه فضایی ویرجین گلکتیکدر نزدیکی کانتیل

در سال ۲۰۱۴ یک فضاپیمای ورجین گلکتیک پس از یک انفجار در حین پرواز آزمایشی بر فراز صحرای موهاوی در ایالات متحده سقوط کرد و یک خلبان کشته و خلبان دیگر زخمی شد.

اگر مدتی طولانی در فضا باشید، بدن شما تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

مگان مک آرتور، فضانورد ناسا در سال ۲۰۲۱ به بیزنس اینسایدر گفت که پرواز فضایی دشوار و خطرخیز است.

مگان مک آرتوربا عذای تاکو در ایستگاه بین‌المللی فضایی آی‌اس‌اس، نوامبر ۲۰۲۱

منبع تصویر، Megan McArthur / Twitter

توضیح تصویر، مگان مک آرتور یک تاکو (غذای مکزیکی) با فلفل‌هایی که در داخل ایستگاه فضایی بین‌المللی آی‌اس‌اس پرورده شدند، خورد، یک تغییر خوشایند نسبت به غذاهای بسته‌بندی شده که از زمین ارسال می‌شوند

«چیزهایی که روی زمین بسیار بسیار ساده هستند ناگهان بسیار سخت می‌شوند - حتی چیزهای ساده‌ای مانند خوابیدن یا مسواک زدن. شما باید واقعاً به این فکر کنید: چگونه می‌خواهم این کار را با موفقیت و بدون خرابکاری انجام دهم؟»

بر اساس تحقیقات مرکز سیاست و استراتژی فضایی، حدود ۱ درصد از پروازهای فضایی انسان در ایالات متحده منجر به حوادث مرگبار شده است.

ممکن است این رقم کوچک به نظر برسد، اما در واقع حدود ۱۰ هزار برابر خطرناکتر از پرواز با یک هواپیمای تجاری است.

آیا گردشگری فضایی برای محیط زیست مضر است؟

دکتر الوئیز مارایس، دانشیار جغرافیای فیزیکی در دانشگاه کالج لندن، در سال ۲۰۲۱ به بی‌بی‌سی گفت که موشک‌های موجود گازهای گلخانه‌ای مانند دی‌اکسید کربن و آلاینده‌هایی مانند اکسیدهای نیتروژن تولید می‌کنند. او گفت که به ازای هر کیلومتر طی شده، آلودگی آن‌ها بسیار بیشتر از هواپیماها است.

موشک اسپیس ایکس در حال فرود آمدن

منبع تصویر، SpaceX

توضیح تصویر، موشک‌ها هنگام پرتاب، گازهای گلخانه‌ای تولید می‌کنند، در این عکس موشک اسپیس ایکس دیده می‌شود

اما فناوری جدید می‌تواند این تاثیر را کاهش دهد.

بلو اریجن به بی‌بی‌سی گفت که نوع موتوری که استفاده می‌کند (برودتی) نسبت به یک «موتور هیبریدی پرتاب شده در هوا»ی سنتی‌تر، اوزون کمتری را در لایه اوزون از بین می‌برد.

مرمر آبی، تصویری از زمین که از فضا در ۷ دسامبر ۱۹۷۲ گرفته شد. این تصویر بخشی از پرچم رسمی روز زمین شد. مشخص نیست که کدام یک از این سه فضانورد - یوجین سرنان، ران ایوانز و هریسون اشمیت - این عکس را گرفته‌اند، زیرا هر سه همیشه ادعا کرده‌اند که این عکس متعلق به خودشان است

منبع تصویر، NASA / Heritage Images / Getty Images

توضیح تصویر، این عکس مشهور که به «مرمر آبی» معروف است را فضانوردان آپولو ۱۷ گرفتند، در همان روزیکه با موشک ساترن وی، زمین را ترک کردند. این موشک را مرکز پرواز اسپیس مارشال ناسا ساخت

کدام شرکت‌ها در مسابقه گردشگری فضایی حضور دارند؟

در این مسابقه سه شرکت بزرگ و برخی بازیگران نوظهور وجود دارد.

اسپیس‌اکس

اسپیس‌اکس (شرکت فناوری‌های اکتشاف فضایی) در سال ۲۰۰۲ توسط ایلان ماسک، بنیانگذار تسلا و مالک توییتر راه‌اندازی شد.

از چپ به راست، فضانوردان آماتور، جارد ایساکمن، هیلی آرسنو، شیان پروکتور و کریس سمبورسکی در ماموریت «اینپاریشن 4 اسپیس ایکس»

منبع تصویر، Inspiration4

توضیح تصویر، از چپ به راست، فضانوردان آماتور، جارد ایساکمن، هیلی آرسنو، شیان پروکتور و کریس سمبورسکی در ماموریت «اینپاریشن ۴ اسپیس ایکس»

این سازمان با ناسا برای تحویل فضانوردان و تجهیزات محموله به ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) همکاری نزدیکی دارد.

اسپیس‌اکس پرتابگرهای موشکی قابل استفاده مجددی را طراحی کرده و از آنها استفاده می‌کند که خودشان فرود می‌آیند.

بلو اریجن

بلو اریجن در سال ۲۰۰۰ توسط بنیانگذار آمازون جف بزوس ایجاد شد.

جف بزوس در سی و سومین سمپوزیوم فضا در اسپرینگز کلورادو، آمریکا، ۵ آوریل ۲۰۱۷

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، جف بزوس در سی و سومین سمپوزیوم فضا در اسپرینگز کلورادو، آمریکا، ۵ آوریل ۲۰۱۷

نیو شپرد این شرکت یک وسیله پرتاب زیر مداری قابل استفاده مجدد است که اولین ماموریت دارای خدمه خود را در سال ۲۰۲۱ به فضا انجام داد.

مسافران این فضانورد، جف بزوس، برادرش مارک، هوانورد مری والاس فانک و الیور دیمن هلندی ۱۸ ساله بودند که پس از انصراف برنده ناشناس مزایده به دلیل تداخل زمانی، این مکان را به دست آورده بود.

جف بزوس همراه با سه خدمه سوار بر موشک نیو شپرد در اولین پرواز زیرمداری بدون خلبان از سایت پرتاب ۱ بلو اوریجین در نزدیکی وان هورن، تگزاس، ایالات متحده که در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۱ به فضا پرتاب شد

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، جف بزوس در موشک بلو اوریجینز نیو شپرد که در حال پرتاب است، نزدیک ون هورن، تگزاس بیستم ژوئیه ۲۰۲۱

این شرکت در حال تولید «بلو مون لندر» است که فضاپیمایی است که برای فرود روی ماه طراحی شده است.

ورجین گلکتیک

اولین پرواز تجاری ورجین گلکتیک دو سال پس از آن انجام شد که بنیانگذار آن، ریچارد برانسون (که ورجین رکوردز و شرکت هواپیمایی ورجین آتلانتیک را نیز تأسیس کرده است)، اولین پرواز خود را با خدمه کامل انجام داد.

ریچارد برانسون اولین پرواز فضایی خود را با بطری شامپاین در دست جشن می‌گیرد

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، ریچارد برانسون اولین پرواز فضایی را با خدمه خود جشن می‌گیرد

این شرکت در حال برنامه‌ریزی یک پرواز دیگر در ماه اوت و سفرهای ماهانه پس از آن است.

سازمان تحقیقات فضایی هند

سازمان تحقیقات فضایی هند (ISRO) انتظار دارد تا سال ۲۰۳۰ پروازهای زیر مداری را آغاز کند.

این سازمان زیر نظر اداره فضایی دولت هند فعالیت می‌کند.

تصویری از سازمان تحقیقات فضایی هند (ISRO) که دهمین پرواز پرتاب ماهواره ژئوسنکرون هند GSLV-F۰۵، حامل INSAT-۳DR ، در آن صورت گرفت. این عکس از دومین سکوی پرتاب (SLP) در سریهاریکوتا در آندرا پرادش، هند، ۸ سپتامبر۲۰۱۶ گرفته شده است

منبع تصویر، ISRO via EPA

توضیح تصویر، سازمان تحقیقات فضایی هند با موفقیت ماهواره INSAT-۳DR خود را در سال ۲۰۱۶ پرتاب کرد - این آژانس قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ گردشگری فضایی را آغاز کند

ایوایا گیکن

استارت‌آپ ژاپنی ایوایا گیکن در ماه فوریه برنامه‌های خود را برای راه‌اندازی پروازهای بالونی تجاری برای مشاهده فضا اعلام کرد.

کیسوکه ایوایا، مدیر ارشد اجرایی این شرکت، گفت که مسافران نیازی به میلیاردر بودن یا آموزش‌های سخت ندارند.

«ایده این است که گردشگری فضایی را برای همه قابل دسترسی کنیم» و «فضا را دموکراتیک کنیم».

بیشتر بخوانید: