تیک تاک و اینستاگرام، منابع خبری جوانان؛ مردم از خبرهای ناامید‌کننده رویگردان شده‌اند

منتشر شده در
زمان مطالعه: ۵ دقیقه

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد مردم به طور روز‌افزون از خبرها رویگردان می‌شوند چون حال و روحیهٔ آنها را خراب می‌کند.

بنابر گزارش جدید موسسه رویترز چهار‌نفر از هر ده نفر (٪۳۸) گفته‌اند بیشتر اوقات یا گاهی از اخبار پرهیز می‌کنند. در مقایسه با آمار سال ۲۰۱۷ این رقم ٪۲۹ بوده است.

بر مبنای این آمار تعداد افرادی که در پنج سال گذشته از اخبار اجتناب کرده‌اند در بریتانیا (٪۴۶) و در برزیل (٪۵۴) دو برابر شده است.

٪۳۶ از افراد به‌ویژه افراد زیر ۳۵ سال گفته‌اند که اخبار بر روحیهٔ آنها اثر منفی می‌گذارد.

به‌نظر‌می‌رسد مسائلی مانند همه‌گیری کوویدـ۱۹ باعث افزایش رویگردانی مردم از خبرها و برنامه‌ها و مطالب رسانه‌ای شده است.

در مقایسه با آمار سال ۲۰۱۵ که ٪۶۷ از افراد علاقمند به اخبار بوده‌اند اکنون کمتر از نیمی از افراد (٪۴۷) گفته‌اند که پیگیر و علاقمند به اخبار هستند.

حدود نیمی از کسانی که در نظر‌سنجی جهانی شرکت کرده‌اند (٪۴۳) گفته‌اند از مطالب تکراری اخبار رسانه‌ها بیزار شده‌اند، به‌ویژه از انبوه مطالب سیاسی و پوشش فراگیر خبری کوویدـ۱۹.

یکی از شرکت‌کنندگان در این نظر‌سنجی که ۱۹ سال دارد و اهل بریتانیاست، می‌گوید:"راستش دوست ندارم چندان پیگیر جریان اخبار روز باشم. حس می‌کنم بیشتر اوقات تکراری و منفی است".

اطلاعات نادرست چه نقشی در اخبار دارد؟

اعتماد هم نکتهٔ مهمی است، ٪۲۹ از افراد شرکت‌کننده در نظر‌سنجی گفته‌اند به اخبار اعتماد ندارند یا آن را جانبدارانه می‌دانند، در مقایسه با سال گذشته اعتماد به اخبار در نیمی از کشور‌هایی که نظر‌سنجی انجام شده است کاهش پیدا کرده و فقط در هفت کشور افزایش پیدا کرده است.

اما اعتماد به اخبار هم‌چنان بالاتر از دوران پیش از همه‌گیری است و این بر اهمیت رسانه‌های معتبر نزد مردم صحّه می‌گذارد.

به‌طور متوسط ٪۴۲ از افراد گفته‌اند بیشتر اوقات به بیشتر اخبار اعتماد می‌کنند.

گروهی از افراد گفته‌اند از اخبار پرهیز می‌کنند چون آنها را به بحث‌هایی می‌کشاند که از درگیری با آن خودداری می‌کنند (٪۱۷) یا باعث می‌شود احساس چاره‌ناپذیری کنند (٪۱۶) در حالی‌که ٪۵ گفته‌اند به طور کلی از اخبار اجتناب می‌کنند.

بیش از ۹۳،۰۰۰ نفر از ۴۶ کشور در این نظر‌سنجی شرکت کرده‌اند.

تحلیل دیوید سیلیتو، خبرنگار گروه رسانه بی‌بی‌سی

شاید این نشانه‌ای از جهان نابسامان باشد که تعداد افرادی که از اخبار رویگردان می‌شوند رو به فزونی است.

بیماری کووید و پس از آن جنگ اوکراین و همه مسائل و اثرات اجتماعی و اقتصادی آن وضعیتی به وجود آورده است که انگار اخبار آزارنده و ناخوشایند تمامی ندارد. به‌ندرت می‌توان ساعتی آرامش در یک اتاق خبر یافت که در آن هیچ خبری نباشد.

آیا به‌راستی شرایط بدتر از چند دههٔ گذشته شده است؟ شاید مسئله این باشد که آشوب و نابسامانی‌ها در گذشته به میزان قابل‌تحمل‌تری به ما می‌رسید.

ده سال پیش، ٪۵۹ از افراد هنوز هر هفته روزنامه‌های کاغذی می‌خواندند که این میزان اکنون به ٪۱۷ رسیده است. یک دهه پیش ٪۷۹ هنوز پیگیر اخبار شبکه‌های تلویزیونی بودند که اکنون به حدود ٪۵۳ رسیده است.

پیش از این وقتی سراغ مطالب آنلاین می‌رفتیم به طور‌معمول در خانه و با کامپیوتر بود. در سال ۲۰۲۲ اولین منبع اخبار صبحگاهی به طور فزاینده تبدیل به تلفن‌های همراه شده است. ( در بریتانیا ٪۳۵ برای دریافت اخبار از تلفن‌های همراه استفاده می‌کنند. در مقایسه ٪۲۱ از شبکه‌های تلویزیونی اخبار را دریافت می‌کنند، در‌حالی‌که استفاده از رسانه‌های کاغذی فقط به ٪۴ تقلیل پیدا کرده است.)

وقتی تلفن‌های همراه تبدیل به اصلی‌ترین منبع اخبار برای ما شده‌اند، از اخبار دقیق و مفصل به عبور سریع و تماشای جسته‌گریختهٔ جریان بی‌پایانی از هشدار‌ها و اعلان‌های خبری رسیده‌ایم که مدام روی صفحهٔ گوشی ظاهر می‌شود. خبرها همه‌جا نفوذ کرده‌اند و افزایش سر‌سام‌آور آنها هجوم موجی ناامید‌کننده است.

صنعت اخبار سال‌هاست با کاهش درآمد ناشی از تغییر به روش‌های آنلاین دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. یکی از روش‌های مقابله با این تغییر دستیابی به مخاطبان بیشتر در شبکه‌های اجتماعی گوناگون است. تیک‌تاک عرصهٔ جدیدی است که مخاطبان آن در پی ویدئوهایی با موضوعات خاص هستند (مانند دادگاه جانی دپ و امبر هرد) و رقم بازدید آنها گاهی به میلیارد‌ها بار می‌رسد.

در بریتانیا "پرهیز‌کنندگان اخبار" از پیگیران همیشگی اخبار بیشتر شده است. محصولی که ۲۰ سال پیش مردم در جستجو و طالب و طرفدار آن بودند امروزه در بیشتر موارد تبدیل به موج ناامید‌کننده‌ای در زندگی هرروزه شده است.

وقتی میلیون‌ها نفر می‌گویند تصمیم گرفته‌اند از محصول رسانه‌ها پرهیز کنند شاید وقت آن باشد که چاره‌ای اندیشیده شود.

عملکرد بی‌بی‌سی چطور بوده؟

این نظر‌سنجی نشان می‌دهد که اعتماد به اخبار بی‌بی‌سی در پنج سال گذشته ۲۰ درصد کاهش یافته و از ٪۷۵ به ٪۵۵ رسیده است.

میزان افرادی که اعلام کرده‌اند به بی‌بی‌سی اعتماد ندارند از ٪۱۱ به ٪۲۶ رسیده است.

نظر‌سنجی نشان می‌دهد اکثریت این افراد از طرفداران جناح راست سیاسی هستند اما گزارش رویترز نشان می‌دهد که کاهش اعتماد به بی‌بی‌سی در میان افرادی که به طور‌کلی به اخبار بی‌علاقه شده‌اند مشاهده می‌شود.

با وجود این سایت خبری بی‌بی‌سی و رادیو و تلویزیون بی‌بی‌سی بیشترین مخاطب را در بریتانیا دارد.

بی‌بی‌سی هنوز در میان افراد شرکت‌کننده در نظر‌سنجی در کنار آی‌تی‌وی و کانال ۴ از مورد‌اعتماد‌ترین شبکه‌های خبری بریتانیاست.

در گزارش نظر‌سنجی می‌بینیم که رسانه‌های بزرگ دیگر در بریتانیا مانند گاردین و دیلی میل هم شاید نه چندان شدید اما به‌هر‌حال دچار این موج بی‌اعتمادی فزاینده شده‌اند.

آیا جنگ در اوکراین بر میزان مراجعه به اخبار اثر داشته است؟

جنگ در اوکراین پس از پایان و جمع‌بندی این نظر‌سنجی شروع شد اما رویترز پس از حملهٔ روسیه در پنج کشور نظر‌سنجی انجام داد، از جمله لهستان و آلمان که نزدیک به منطقهٔ جنگی بودند.

نتیجه این بود که پرهیز از اخبار برگزیده به طور فزاینده ادامه داشته است که به احتمال زیاد به دلیل پوشش اخبار ناامید‌کننده و پر‌دغدغه بوده است.

نیک نیومن، از مسئولان این نظر‌سنجی می‌گوید:"این یافته‌ها برای صنعت خبری جهان چالش‌برانگیز است".

"موضوعات مورد توجه خبرنگاران مانند بحران‌های سیاسی، جنگ‌های بین‌المللی و همه‌گیری‌های جهانی به نظر می‌رسد همان مسائلی است که مردم را از رسانه‌ها بیزار می‌کند".

جوانان کجا برای جستجوی اخبار می‌روند؟

دستیابی به مخاطبان جوان یکی از چالش‌های پیش روی رسانه‌های مرسوم جهان است.

این نظر‌سنجی نشان داد که مخاطبان جوان ارتباط ضعیف‌تری با شبکه‌های مشهور خبری دارند و بیشتر پیگیر اخبار در رسانه‌هایی مانند تیک‌تاک هستند.

کمتر از یک‌چهارم (٪۲۳) اخبار را به طور مستقیم از وبسایت یا اپلیکیشن دریافت می‌کنند که از سال ۲۰۱۸ نه امتیاز کاهش پیدا کرده است.

جوانان ۱۸ تا ۲۴ سال ترجیح می‌دهند اخبار را در شبکه‌های اجتماعی و موتور‌های جستجو و شبکه‌های موجود در تلفن‌های همراه دریافت کنند.

این گزارش نشان داد که بسیاری از جوانان از شبکهٔ اجتماعی فیس‌بوک به شبکه‌های تصویری‌تر مانند اینستاگرام و تیک‌تاک نقل‌مکان کرده‌اند، جاهایی که سرگرمی و نام‌آوران شبکه‌های اجتماعی نقش پر‌رنگ‌تری در آنها دارند.