کرونا؛ چرا سریلانکا از مالدیو خواست تا اجساد شهروندان مسلمانانش در آن کشور دفن شوند؟

رهبران مالدیو با درخواست عجیبی از طرف گوتابایا راجاپاکسا، رئیس‌جمهوری سریلانکا، روبه‌رو شده‌اند - صدور مجوز برای دفن مسلمانانی که در سریلانکا بر اثر ابتلا به کووید-۱۹ جان خود را از دست می‌دهند در خاک مالدیو.

به گزارش وبسایت خبری آدادارانا، دولت سریلانکا در ماه آوریل قوانین قرنطیه خود را تغییر داد و با صدور فرمانی اعلام کرد که اجساد قربانیان کووید-۱۹ صرفا باید سوزانده شود.

این دستور با مخالفت اقلیت مسلمان این کشور مواجه شد که بر اساس قوانین دینی نمی‌توانند جسد را بسوزانند.

دولت مدعی بود که کار بی‌خطر سوزاندن جسد است و دفن ممکن است باعث آلودگی آب‌های زیرزمینی شود. البته کارشناسان این ادعا را رد می‌کنند و سازمان بهداشت جهانی نیز می‌گوید در این موارد هم می‌توان دفن کرد و هم سوزاند.

با این حال، کمیسیونی که اخیرا با شرکت برخی از کارشناسان تشکیل شده بود موضع دولت را تصدیق کرد و دکتر آسلا گوناواردنا، مدیرکل خدمات بهداشتی، گفت که "کمیسیون در جلسه خود بر سر این مساله بحث کرد و نظرش این است که در حال حاضر سوزاندن تنها گزینه ممکن است."

سیاستمداران و فعالان اجتماعی در ماه مه با تشکیل پرونده در دیوان عالی کشور خواستار لغو این فرمان شده بودند، اما دیوان عالی در تاریخ ۱ دسامبر از بررسی این پرونده سر باز زد.

دو روز بعد، ۲۰ گروه حقوقی و سازمان مردم‌نهاد با انتشار بیانیه‌ای به این تصمیم دیوان عالی واکنش نشان دادند و گفتند که "احساس ما این است که مسائل مطروحه در این پرونده باید به طور کامل بررسی شوند."

در ادامه این بیانیه آمده است: "گروه‌های حقوق بشری از مدت‌ها پیش نسبت به موضع قومیت‌محور دولت هشدار داده بودند. این رویه وقتی در کنار بی‌علاقگی دولت برای به چالش کشیدن نفرت‌پراکنی و خشونت علیه مسلمانان قرار می‌گیرد، گواه نژادپرستی و تبعیض علیه جمعیت حدود ۹ میلیون نفری مسلمانان است."

در ادامه خانواده‌های برخی از جان‌باختگان حاضر به دادن رضایت برای سوزاندن اجسادشان نشدند، تا این که داپولا دلیورا، دادستان کل، در روز ۹ دسامبر به مقامات بهداشتی دستور داد که اجساد بلاتکلیف را بسوزانند.

سریلانکا در همان روز شاهد مرگ جوانترین قربانی کووید-۱۹ بود - نوزادی ۲۰ روزه. سوزاندن جسد این نوزاد که در خانواده‌ای مسلمان متولد شده بود بار دیگر آتش مخالفت با این سیاست دولت را شعله‌ور کرد.

فعالان و سیاستمداران با گره زدن پارچه‌های سفید به نرده‌های مرده‌سوزخانه اصلی کلمبو اعتراض خود را به سوزاندن این نوزاد و دیگر قربانیان مسلمان کووید-۱۹ اعلام کردند.

رسانه‌های محلی روز ۱۱ دسامبر گزارش دادند که ماهیندا راجاپاکسا، نخست‌وزیر، از مقامات بهداشتی خواسته است که نگرانی‌های مسلمانان را رفع کنند و برای دفن اجساد زمین مناسب پیدا کنند.

سه روز بعد از آن نیز در خبرها اعلام شد که "سوزاندن اجباری" متوقف شده است.

پای مالدیو چطور به غائله باز شد؟

عبدالله شاهد، وزیر خارجه مالدیو، روز ۱۴ دسامبر در توییتر نوشت "در پی درخواست ویژه رئیس‌جمهور سریلانکا، رئیس‌جمهور در حال مشورت با مقامات مسئول دولت مالدیو است تا امکان خاکسپاری جان‌باختگان مسلمان سریلانکایی را در مالدیو فراهم کنند."

اما واکنش مالیدوی‌ها به این توییت متفاوت بود.

مامون عبدالقیوم، رئیس‌جمهور سابق این کشور گفت "...انتقال اجساد خارجی‌هایی که به خاطر ابتلا به کووید-۱۹ فوت کرده‌اند به مالدیو چیزی نیست که من از آن حمایت کنم".

اما محمد نشید، سخنگوی مجلس و رئیس‌جمهور سابق این کشور، گفت "همکاری مالدیو و سریلانکا برای حل این مساله اتفاق خوبی است... ما باید هم در زمان سلامتی کنار هم بیاستیم و هم در زمان بیماری."

واکنش‌ها در سریلانکا چه بوده است؟

در ابتدای کار به نظر می‌رسید که دولت سریلانکا اطلاعی از طرح این درخواست ندارد. روزنامه کلمبو گازت روز ۱۵ دسامبر گزارش کرد که کهیلیا رامبوکولا، وزیر رسانه‌ها "به خبرنگاران گفته است که این موضوع در مباحث کابینه مطرح نشده است."

اما این درخواست رئیس‌جمهور با انتقاد سیاستمداران مخالف روبه‌رو شد.

مانگالا ساماراویرا، وزیر امور خارجه سابق، در توییتر گفت "اگر حقیقت داشته باشد واقعا مایه خفت است که سریلانکا باید از یک کشور همسایه درخواست کند تا مراسم خاکسپاری برخی از شهروندانش را برگزار کند. اجرای مراسم تدفین بر اساس عقاید و باورها در سرزمین مادری حق همه سریلانکایی‌ها است."

علی ظاهر مولانا، وزیر کشور سابق، نیز در پاسخ به توییت سخنگوی مجلس مالدیو گفت "من از طرف همه سریلانکایی‌های واقعی از شما بابت سخاوت دولتتان تشکر می‌کنم... اما موافقت با این درخواست به معنی رد و نقض جدی حقوق برابر مسلمانانی است که شهروند حقیقی سریلانکا محسوب می‌شوند."