آمریکا، استرالیا و بریتانیا در زمینه موشک‌های هایپرسونیک همکاری می‌کنند

دولت بریتانیا گفته است که همکاری این کشور با آمریکا و استرالیا در زمینه سلاح‌های هایپرسونیک یا "ابرصوت" و نحوه دفاع در برابر این نوع تسلیحات آغاز می‌شود.

این همکاری در چارچوب پیمان امنیتی اوکاس (AUKUS) صورت می‌گیرد که سال گذشته سه کشور ایجاد کردند.

تصمیم به همکاری در زمینه تسلیحات هایپرسونیک واکنشی است نسبت به برنامه‌های اعلام شده چین و روسیه در همین زمینه و اطلاعیه وزارت دفاع روسیه درباره این که در جنگ اوکراین این نوع موشک را به کار برده است.

سلاح‌های هایپرسونیک به تسلیحاتی گفته می‌شود که سرعتی بیش از پنج برابر سرعت صوت دارند.

به گفته کریس کانی، گزارشگر دفاعی بی‌بی‌سی، سرعت زیاد این تسلیحات و اینکه معمولا در ارتفاع زیر دید رادار پرواز می‌کنند و قادر به مانور در حین پرواز هستند، به معنی آن است که تشخیص و ردگیری آنها برای رادارهای زمینی بسیار دشوار است.

ایالات متحده و استرالیا برنامه‌ای مشترک برای توسعه این تسلیحات دارند، اما بریتانیا در حال حاضر در پی کسب موشک‌های هایپرسونیک نیست و دولت این کشور تاکید کرده است که سرمایه‌گذاری جدید بر جنبه دفاعی متمرکز خواهد بود.

همکاری در چارچوب اوکاس به بریتانیا امکان آن را می‌دهد تا نوع نیاز آینده خود به این‌گونه تسلیحات را ارزیابی کند.

دولت بریتانیا گفته است که تصمیم به همکاری با دو کشور دیگر به استفاده روسیه از این نوع تسلیحات در اوکراین ارتباط ندارد اما این واقعیت که سایر کشورها در این زمینه سرما‌یه‌گذاری کرده‌اند به این معنی است که بریتانیا نیز باید به نحوه دفاع از خود در برابر این نوع تسلیحات بیندیشد.

روز ۱۹ مارس، منابع نظامی روسیه گفتند که از موشک‌های هایپرسونیک برای انهدام یک انبار تسلیحات در غرب اوکراین استفاده کرده‌اند و نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده هم معتقدند که روسیه بارها این نوع موشک‌ها را در حمله به هدف‌هایی در اوکراین به کار برده است.

به این ترتیب، این نخستین بار است که این نوع موشک‌ها در یک جنگ واقعی به کار گرفته شده است، در حالی که تنها چند ماه پیش بود که چین با آزمایش دو موشک هایپرسونیک با قابلیت حمل کلاهک اتمی، نهادهای اطلاعاتی آمریکا را غافلگیر کرد.

هر یک از این موشک‌ها قبل از اصابت به هدف‌هایشان روی زمین، کره زمین را در فضای مدار پایین دور زدند و موشک دوم در فاصله ٤٠ کیلومتری هدف فرود آمد.

گمان می‌رود در این نوع موشک سیستم "بمباران مداری کسری" به کار رفته که موشک را به بخشی از مدار زمین می‌فرستد تا از سویی که انتظار آن نمی‌رود به هدف حمله کند، در حالی که یک گلایدر هایپرسونیک در اتمسفر برونی باقی می‌ماند تا تشخیص راداری موشک را دشوار کند.

آزمایش‌هایی که چین انجام داده نشان می‌دهد که این کشور بیش از آنچه که تصور می‌شد به توانمندی فضایی دست یافته است.

کره شمالی هم ادعا کرده که مشغول آزمایش موشک‌های هایپرسونیک است.

تغییری بالقوه در شیوه بازی

فرانک گاردنر، خبرنگار امور امنیتی

موشک‌های هایپرسونیک بالقوه می‌توانند شیوه بازی در جنگ‌های آینده را تغییر دهند.

همان‌طور که از نام آنها پیداست، این موشک‌ها با سرعت فوق‌العاده زیادی حرکت می‌کنند - سرعتی معادل ۵ ماخ یا بیشتر که تقریبا حدود یک و نیم کیلومتر در ثانیه است.

این موشک‌ها قابلیت دوگانه دارند به این معنی که قادر به حمل کلاهک معمولی یا هسته‌ای هستند و می‌توان آنها را از زمین، هوا یا دریا پرتاب کرد.

در حال حاضر دو نوع از این سلاح‌ها وجود دارد: موشک‌های کروز و حامل‌های گلایدری. نوع کروز را که روسیه دارای چند نوع از آن است، می توان از هواپیما به سوی هدف واقع در حدود دو هزار کیلومتری پرتاب کرد. نوع گلایدر نخست به فضا پرتاب می‌شود و سپس در مسیری غیرقابل پیش‌بینی به سمت هدف زمینی حرکت می‌کند.

موشک‌های هایپرسونیک از دو نظر برنامه‌های دفاع استراتژیک کشورها را تغییر می‌دهند. اولا، آنها به قدری سریع هستند که به کشوری که هدف قرار گرفته فرصتی بسیار کم - فقط چند دقیقه - بین تشخیص پرتاب و تصمیم برای مقابله به مثل می‌دهد و تقریبا هیچ راهی وجود ندارد که بتوان مشخص کرد که آیا موشکی که پرتاب شده حامل کلاهک اتمی است یا نه.

ثانیاً، پیش‌بینی مسیر پرواز موشک، به‌ویژه مسیر نوع حامل گلایدری هایپرسونیک، آنقدر سخت است که رهگیری را بسیار دشوار می‌کند.

در حال حاضر چین در خط مقدم توسعه موشک‌های هایپرسونیک قرار دارد و روسیه نیز از آنها برای هدف‌های واقع در مسافت دور در اوکراین استفاده کرده است. ایالات متحده دیرتر وارد این بازی شده و بعضی آزمایش‌هایی که انجام داده کاملا رضایت‌بخش نبوده است.

بریتانیا هیچ اقدام عملی در این زمینه نکرده و تنها در صدد همکاری با ایالات متحده و استرالیا است تا در مورد این نوع تسلیحات و به خصوص امکان دفاع در برابر آنها تحقیق کند.

پیمان همکاری اوکاس که تشکیل آن در سپتامبر ۲۰۲۱ اعلام شد، یک پیمان امنیتی سه‌جانبه برای منطقه هند و اقیانوس آرام و هدف اصلی آن کمک آمریکا و بریتانیا به استرالیا برای ساختن زیردریایی دارای سوخت هسته‌ای است.

هدف‌های دیگر این پیمان تعمیق همکاری در زمینه قابلیت‌های سایبری، هوش مصنوعی، فناوری‌های کوانتومی و توانمندی‌های دفاعی زیر دریاست.

پس از اعلام برنامه این سازمان برای تحقیقات روی تسلیحات هایپرسونیک در روز سه شنبه، استفان لاوگرو، مشاور امنیت ملی دولت بریتانیا گفت: "وقتی دانش فنی و توانایی‌های سه کشور را روی هم بگذاریم می‌توانیم به مقدار قابل توجهی به ایمنی خودمان و شرکایمان کمک کنیم."

او افزود: "با توجه به تهاجم روسیه به اوکراین، اکنون بیش از هر زمان دیگری مهم است که این سه کشور متحد برای دفاع از دموکراسی، قوانین بین‌المللی و آزادی در سراسر جهان با یکدیگر همکاری کنند."