آنچه اسرائیل درباره خلاصی از کرونا به ما می‌گوید

برنامه واکسیناسیون دوز سوم در اسرائیل در افراد بالای ۴۰ سال نشانه‌های موفقیت خود را نشان داده است.

اما افزایش اخیر موارد ابتلا، به بحث‌ها درباره آینده برنامه واکسیناسیون و همه گیری مداوم کووید دامن زده است.

اسرائیل در بهار امسال، تقریبا به زندگی عادی برگشته بود. موارد ابتلا کم بود و به نظر می‌رسید که واکسیناسیون کم و بیش کووید را از بین برده است. اما از ماه ژوئیه موارد ابتلا بار دیگر شروع به زیاد شدن کرد.

از آنجا که اسرائیل از زمستان گذشته برنامه ایمن سازی جمعیت خود را آغاز کرد، بقیه کشو‌رهایی که در حال واکسیناسیون هستند به سراغ این کشور رفته‌اند تا دریابند در هفته‌ها و ماههای آینده چه چیزی در انتظار است.

مقامات بهداشت اسرائیل هم پس از بازگشایی مدارس در اول سپتامبر، مراقب موارد ابتلا هستند. این در حالی است که هفته آینده سال نوی یهودی و زمان برگزاری گردهمایی‌ها است.

افراد واکسینه نشده

هر چند که برنامه واکسیناسیون به سرعت در این کشور به اجرا درآمد و شمار زیادی هم واکسینه شدند، اما هنوز یک میلیون از جمعیت تقریبا نه میلیونی این کشور که واجد شرایط واکسیناسیون بودند، واکسینه نشده‌اند.

اسرائیل همچنین کشور نسبتا جوانی است و حدود یک سوم از جمعیت آن زیر ۱۴ سال است. افراد زیر ۱۲ سال هم واکسینه نمی‌شوند، مگر آن که از نظر سلامت در وضعیتی خاص باشند.

این به معنای آن است که با وجود برنامه گسترده واکسیناسیون، تنها ۶۰ درصد جمعیت دو دوز کامل واکسن را دریافت کرده‌اند.

حتی بدون واکسیناسیون این گروه سنی، در بهار سطح واکسیناسیون به حدی بود که مانع از افزایش موارد ابتلا شود، پس چه چیزی تغییر کرد؟

کاهش مصونیت

به نظر می‌رسد که بخش حفاظتی واکسن در مقابل ویروس، بر سویه دلتای کووید تاثیری ندارد، هر چند که هنوز در برابر نوع شدید بیماری تاثیر زیادی دارد.

اما دانشمندانی که بر داده‌ها نظارت می‌کنند، معتقدند یک عامل اصلی در افزایش موارد ابتلا به کووید، کاهش ایمنی ناشی از تزریق واکسن فایزر باشد که در ابتدا تنها واکسن مورد استفاده در این کشور بود.

پروفسور آران سگال، مشاور دولت اسرائیل در امور کووید، گفته پنج تا شش ماه بعد از واکسیناسیون، میزان حفاظت واکسن در مقابل ویروس احتمالا تنها ۳۰ تا ۴۰ درصد می‌شود. این در حالی است که این ایمنی در اوایل تزریق واکسن ۹۰ درصد بود.

برغم کاهش ایمنی، واکسیناسیون همچنان از وقوع بیماری‌های جدی پس از ابتلا به کووید جلوگیری می‌کند؛ این درحالی است که در افراد واکسینه نشده بالای ۶۰ سال ابتلا به موارد شدید کرونا ۹ برابر و در افراد جوان‌‌تر ۲ برابر بیشتر از افراد واکسینه شده است.

واکسیناسیون سوم

اسرائیل با ارائه برنامه تقویت سیستم ایمنی به مقابله با افزایش موارد ابتلا برخاسته است. این کشور دوز سوم واکسن را در ابتدا به افراد بالای ۶۰ سال و این اواخر به افراد بالای ۴۰ سال ارائه کرده است.

دوز سوم بیش از یک ماه پیش به افراد مسن تزریق شده و به نظر می‌رسد که این دوز با توجه به کاهش میزان بستری شدگان در این سن در حال تاثیرگذاری است.

پروفسور سگال گفته: "این منجر به توقف موج دلتا می‌شود."

شواهد اولیه حاکی از افزایش ۱۰ برابری ایمنی در مقابل کووید و ابتلا به بیماری‌های شدید پس از تزریق دوز سوم در مقایسه با میزان ایمنی ایجاد شده پس از تزریق دو دوز است.

دکتر آنات ایکا زوهر، که مسئولیت تحقیقات در مورد برنامه تزریق دوز سوم را برعهده دارد، گفته که سه دوز در برابر "بیماری‌های شدید و عفونت از حفاظت بالایی" برخوردار است.

او اضافه کرده: "دوز سه‌گانه راه حلی برای مهار شیوع کنونی است."

قدم بعدی چیست؟

بحث‌های شدیدی در این مورد وجود دارد که آیا برنامه‌های واکسیناسیون دوز سوم عملی شود یا نه؛ در شرایطی که بسیاری از مردم جهان حتی دوز اول واکسن را هم دریافت نکرده‌اند.

برخی هم سوال کرده‌اند که آیا هر شش ماه یک بار باید واکسیناسیون علیه کرونا را انجام داد یا همانند واکسن آنفلوآنزا سالی یک بار کافی است.

در حالی که شواهد زیادی در مورد اثبات ایمنی و موثر بودن واکسن‌های کووید تقریبا برای همه وجود دارد، اما هنوز مواردی وجود دارد که نیازمند دریافت اطلاعاتی بیشتر است. یکی از این موارد دقیقا مدت زمان دوام ایمنی است و این که آیا تزریق دوز سوم ایمنی بسیار با دوام‌تری را ایجاد می‌کند یا نه؟

ممکن است برنامه تزریق سه دوز چیزی باشد که مورد نیاز است، مانند واکسن هپاتیت "بی" که در آن سه دوز، کم و بیش باعث ایجاد حفاظت مادام العمر برای اکثر افراد می‌شود.

و یا ممکن است دو دوز به اضافه ایمنی طبیعی کافی باشد.

مردم می‌توانند بعد از ابتلا به کووید از ایمنی طبیعی خوبی برخوردار شوند، اما بدون واکسن خطر ابتلا به موارد شدید و بروز پیچیدگی های طولانی مدت یا مرگ وجود دارد.

با توجه به ایمنی ناشی از تزریق واکسن در مقابل ابتلا به موارد شدید، مردم هنوز هم ممکن است به موارد خفیف مبتلا شوند و از این طریق ایمنی به دست آمده در نتیجه تزریق واکسن را تقویت کنند.

دانشمندان فرض کرده‌اند که قرار گرفتن مکرر در معرض کووید به همراه محافظت ناشی از واکسن و ایمنی طبیعی به دست آمده در اثر ابتلای قبلی به کووید، احتمالا در طی زمان ویروس را به یک بیماری بالقوه عود کننده، اما نسبتا بدون دردسر تبدیل کند.

اما شماری دیگر نگرانند که ممکن است این امر هزینه زیادی داشته باشد به این دلیل که عفونت‌ها هنوز می‌توانند افراد بسیار آسیب‌پذیر را تحت تاثیر قرار داده و در نهایت شمار "موارد ابتلای طولانی مدت" ناشناخته باقی بماند.

دست‌کم برنامه د‌وز سوم واکسیناسیون در اسرائیل احتمالا قادر خواهد بود که پاسخی برای برخی از این سوالات داشته باشد.