بازدید بی‌سابقه وزیر خارجه آمریکا از یک شهرک یهودی‌نشین

مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا اولین مقام عالیرتبه آمریکایی است که به یک شهرک یهودی نشین در کرانه باختری رود اردن سفر کرده است.

کرانه باختری رود اردن در جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۶۷ به تصرف ارتش اسرائیل درآمد.

سفر به شهرک پساگوت یک سال پس از آن انجام گرفته که آقای پمپئو گفت ساخت این شهرک‌ها با قوانین بین‌المللی مغایرت ندارد که به منزله تغییر در موضع‌گیری قبلی آمریکا بوده است.

این تصمیم باعث خشم فلسطینیان شد که مخالف شهرک سازی در اراضی کرانه باختری هستند و این اراضی را بخشی از کشور مستقل فلسطینی در آینده می‌دانند.

آقای پمپئو بعدا به بلندی‌های جولان که از جنگ اعراب و اسرائیل در تصرف اسرائیل بوده سفر کرد.

سال گذشته دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا حاکمیت اسرائیل را بر این بلندی‌ها که برای اسرائیل جنبه استراتژیک دارد به رسمیت شناخت. ارتش اسرائیل این بلندی‌های متعلق به سوریه را در جنگ سال ۱۹۶۷ اعراب و اسرائیل به تصرف در آورد و در گذشته گفته بود که تنها در صورت شناسایی موجودیت این کشور توسط سوریه حاضر به باز پس دادن آن است.

آقای پمپئو روز چهارشنبه برای آخرین سفر خود به اسرائیل در مقام وزیر خارجه آمریکا وارد اسرائیل شد و در دیدار تاریخی وزیر امور خارجه بحرین با نخست وزیر و سایر مقامات اسرائیلی حضور داشت.

صبح روز پنجشنبه، وی در بیت المقدس با بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل گفتگو کرد.

او در یک کنفرانس خبری مشترک با نخست‌وزیر گفت که وزارت امور خارجه آمریکا گروه بی دی اس را یک نهاد یهودستیز می‌داند. گروه بی دی اس یا تحریم، خروج سرمایه و محدودیت اسرائیل خواستار آن است که همه دنیا کالاهای اسرائیل را تحریم کنند و سرمایه گذاری خارجی در این کشور متوقف شود.

اسرائیل می‌گوید بی دی اس با موجودیت اسرائیل به عنوان یک کشور مخالف و انگیزه اصلی آن یهودی ستیزی است اما این گروه این اتهام را رد کرده و می‌گوید اسرائیل از این اتهام برای پیشبرد اهداف خود استفاده می‌کند.

آقای پمپئو همچنین به خبرنگاران گفت که "برای زمانی طولانی دیدگاه وزارت امور خارجه نسبت به شهرک سازی در کرانه باختری اشتباه بوده است."

وی افزود: "این دیدگاه تاریخچه این مکان خاص را نادیده می‌گرفت اما امروز وزارت امور خارجه ایالات متحده به شدت بر این باور است که امکان آن وجود دارد که شهرک‌سازی به روشی انجام گیرد که قانونی، مناسب و سودمند باشد."

وی سپس با هلی کوپتر به کارگاه شراب سازی شهرک پساگوت رفت که به رام الله، مقر تشکیلات خودگران فلسطینی نزدیک است.

بیش از ۶۰۰ هززار یهودی در حدود ۱۴۰ شهرک ساخته شده از زمان اشغال کرانه باختری کرانه غربی و بیت المقدس شرقی در جنگ سال ۱۹۶۷ اعراب و اسرائیل زندگی می‌کنند. بیشتر اعضای جامعه بین المللی شهرک سازی را طبق قوانین بین المللی غیرقانونی می‌دانند اما اسرائیل این استدلال حقوقی را وارد نمی‌داند.

تحلیل

یولنده نل، خبرنگار

هرچند کارکنان کارگاه شراب سازی پساگوت در مورد این بازدید اظهار نظر نکردند اما به خرنگار بی‌بی‌سی یک بطری از جدید ترین شراب قرمز ساخت این کارگاه را نشان دادند که از مخلوطی از انگور شیراز، سووینیون کابارنه و مرنو تولید شده و طعم آن "فرحبخش، با عطر میوه و لطیف" توصیف شده است.

این شراب مطبوع پومپئو نامگذاری شده و دلیل آن اظهارات وزیر خارجه آمریکا در سال گذشته است که گفت "نفس شهرک سازی با قوانین بین المللی مغایرتی ندارد." البته اکثر کشورها این نظر را ندارند.

کارگاه شراب سازی پساگوت تاکستان خود را در قطعه زمینی متعلق به یک مالک خصوصی فلسطینی برپا کرده و مالک این شراب‌سازی یک آمریکایی است که به دولت دونالد ترامپ کمک مالی می ‍‌کند.

شهرت مالک این زمین در این است که اصرار دارد شرابی که اسرائیل از اراضی کرانه باختری به خارج صادر می‌کند برچسب "ساخت اسرائیل" داشته باشد. اما دادگاه‌های اروپایی تلاش او برای کسب مجوز برچسب ساخت اسرائیل را رد کرده و گفته‌اند که محصولات تولید شده در شهرک‌های کرانه باختری باید با برچسب "ساخت کرانه باختری رود اردن" صادر شود.

روز پنجشنبه، وزارت امور خارجه آمریکا دستورالعمل جدیدی را صادر کرد که براساس آن کالاهای ساخت شهرک‌های یهودی نشین می‌تواند با برچسب "ساخت اسرائیل" به بازار این کشور عرضه شود.

آقای پمپئو پس از بازدید از پساگوت بیانیه ای صادر کرد و گفت که آمریکا بر این نظر است که کالاهای وارداتی از مناطقی که اسرائیل اداره آنها را برعهده دارد باید با عنوان "ساخت اسرائیل" یا "محصول اسرائیل" وارد بازار شود.

به گفته وی، این دستورالعمل به ویژه در ۶۰٪ کرانه باختری غربی موثر است که در توافقنامه اسلو تحت عنوان" منطقه C " طبقه بندی و به عنوان مناطق تحت کنترل کامل نظامی و غیرنظامی اسرائیل شناسایی شده است. بیشتر شهرک‌های یهودی نشین در این منطقه احداث شده است.

آقای پمپئو افزود: "صادرات از مناطق کرانه باختری تحت کنترل تشکیلات خودگردان فلسطین باید برچسب ساخت کرانه باختری داشته باشد، و صادرات غزه تحت کنترل حماس برچسب ساخت غزه ."

رهبران فلسطین اظهارات آقای پمپئو را تحریک آمیز خواندند.

طبق توافقنامه اسلو کشور مستقل فلسطینی باید در اراضی کرانه باختری رود اردن و نوار غزه ایجاد شود و تا آن زمان تشکیلات خودگردان فلسطینی اداره امور این مناطق را در دست داشته باشد. در سال ۲۰۰۶، گروه اسلامگرای حماس نوار غزه را از مناطق تحت اداره تشکیلات خودگردان خارج و دولت جداگانه ای در آن ایجاد کرد.

نبیل ابو رودینه، سخنگوی محمود عباس ، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین ، گفته است که "سفر پمپئو به سرزمین های اشغالی به معنی مشارکت فعال در اشغال است."

انتظار می رود جو بایدن پس از رسیدن به ریاست جمهوری تصمیم آقای پمپئو در مورد شهرک های یهودی نشین را لغو کند اما تصمیم سال ۲۰۱۷ دونالد ترامپ در شناسایی تمامی اورشلیم به عنوان پایتخت یکپارچه اسرائیل را لغو نخواهد کرد.

آقای پمپئو همچنین روز پنجشنبه به بلندی های جولان رفت که در اشغال نظامی اسرائیل است.

وی گفت: "به رسمیت شناختن بلندی های جولان به عنوان بخشی از اسرائیل ... تصمیمی بود که پرزیدنت ترامپ اتخاذ کرد و این یک تصمیم مهم تاریخی و عملا به معنی شناسایی شرایط عینی بود."

الحاق جولان به اسرائیل توسط بقیه جامعه بین المللی به رسمیت شناخته نشده است و سوریه که خواستار باز پس گرفتن آن است تصمیم آقای ترامپ را "حمله آشکار به حاکمیت خود" خواند.