بحران کشمیر؛ نماز جمعه در مسجد اصلی سرینگر برگزار نشد

با اینکه برخی از شهروندان مسلمان در کشمیر هند اجازه یافتند در مساجد در نماز جمعه شرکت کنند اما همچنان این منطقه تحت تدابیر شدید امنیتی قرار دارد و برگزاری نماز جمعه در مسجد اصلی شهر سرینگر، مرکز تابستانی ایالت جامو و کشمیر، نیز ممنوع بوده است.

در حال حاضر گشت‌زنی هزاران نیروی نظامی در خیابان‌های شهرهای مختلف این ایالت ادامه دارد و کماکان ارتباط با موبایل، تلفن ثابت و اینترنت قطع است.

تنش در این منطقه که وارد چهارمین روز خود شده زمانی آغاز شد که دولت مرکزی هند تصمیم گرفت امتیازات ویژه ایالت جامو و کشمیر را لغو کند.

این امتیازات ویژه، بخشی از قانون اساسی هند بود و بر اساس آن، این ایالت از دیگر ایالت‌های هند، از خودمختاری بسیار بیشتری برخوردار بود.

گزارش‌های تایید نشده‌ای درباره وصل شدن اینترنت در برخی مناطق کشمیر منتشر شده است. برخی نیز می‌گویند که در برخی مناطق شهر سرینگر، برخی موبایل‌ها دوباره فعال شده‌اند اما به گفته امیر پیرزاده، گزارشگر بی‌بی‌سی در سرینگر، مقررات منع رفت‌و‌آمد که از روز دوشنبه آغاز شد هنوز برقرار است.

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند وعده داده که مسلمانان کشمیر اجازه خواهند داشت عید قربان را روز یکشنبه جشن بگیرند.

پیش از آنکه حکومت مرکزی هند، اصل ۳۷۰ قانون اساسی و امتیازات ویژه کشمیر را لغو کند، دهها هزار نیروی نظامی به این منطقه اعزام و صدها تن از جمله سیاستمداران، فعالان مدنی و استادان دانشگاه بازداشت شده‌اند.

برخی از شهروندان کشمیر تلاش کرده‌اند به تغییر این قانون اعتراض کنند و این اعتراضات به خشونت کشیده شده است.

گزارشگران بی‌بی‌سی در منطقه شاهد معترضانی بوده‌اند که به نیروهای امنیتی سنگ پرتاب می‌کردند. برخی نیز از احتمال بالاگرفتن خشونت در این منطقه نگرانند.

تظاهرات و اعتراض مسلمانان بعد از نماز جمعه در کشمیر هند سابقه دارد و به گفته گزارشگران بی‌بی‌سی، بسته نگاه داشتن مسجد اصلی شهر سرینگر برای این بود که از تجمع گروه بزرگی از مسلمانان و تظاهرات احتمالی آنان جلوگیری شود.

هنوز روشن نیست که این مسجد برای مراسم عید قربان در روز یکشنبه باز خواهد شد یا نه. بسته ماندن این مسجد در روز یکشنبه ممکن است به اعتراض‌های تازه‌ای منجر شود.

نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند دیروز در یک سخنرانی تلویزیونی، از تصمیم جنجال‌آفرین دولتش برای لغو امتیازات ویژه کشمیر دفاع کرد.

او گفت که "دورانی تازه" برای بخش هندی کشمیر آغاز شده و "موانع بازدارنده" توسعه منطقه، برداشته شده‌اند.

پاکستان تصمیم اخیر هند را نقض قوانین بین‌المللی خوانده است.

سازمان ملل متحد، دیروز محدودیت‌هایی را که دولت مرکزی هند در کشمیر اعمال کرده "نگران کننده" توصیف کرد و یکی از سخنگویان این سازمان گفت قطع راه‌های ارتباط، بازداشت و دستگیری رهبران منطقه و همچنین ممنوعیت تجمعات سیاسی "وضعیت حقوق بشر (در این منطقه) را تحت تاثیر قرار می‌دهد."

دعوا بر سر چیست؟

کشمیر منطقه‌ای است که هم هند و هم پاکستان بر آن ادعای حاکمیت دارند و تاکنون چندین بار بر سر آن بین دو کشور جنگ‌هایی درگرفته است.

این منطقه زمانی یک "مهاراجه‌نشین" با خودمختاری قابل توجه بود و از سال ۱۹۴۷ میلادی به کشور مستقل هند پیوست. در این سال شبه قاره هند استقلال خود را بازیافت و به کشورهای هند و پاکستان تقسیم شد.

اما با توجه به اکثریت مسلمان جمعیت کشمیر، پاکستان با پیوستن این منطقه به هند مخالفت کرد.

از آن زمان هر دو کشور هند و پاکستان بر سر حاکمیت منطقه جامو و کشمیر با هم اختلاف دارند و هر دو می‌گویند که سراسر این منطقه بخشی از خاک آنها محسوب می‌شود.

این اختلاف نظر به جنگ دو کشور انجامید و سرانجام، هر دو کشور بر سر یک خط مرزی به عنوان خط آتش بس توافق کردند. بخشی از کشمیر به کنترل پاکستان در آمد و بخشی دیگر همچنان در اختیار هند باقی ماند.

از سال ۱۹۸۹ میلادی گروهی از مسلمانان در منطقه‌ای از کشمیر که تحت کنترل هند است دست به شورش مسلحانه زدند که تا امروز هزاران کشته برجای گذاشته است.

در این منطقه معمولا اعتراض‌های گسترده‌ای برگزار می‌شود و هند نیز بارها به نقض حقوق بشر در کشمیر متهم شده است.

اصل ۳۷۰ قانون اساسی هند به ساکنان کشمیر اجازه می‌داد قانون اساسی خود، پرچم و آزادی تصویب قوانین خود را داشته باشند اما سیاست خارجی، دفاع و ارتباطات همچنان در کنترل دولت مرکزی هند بود.

به دلیل همین اصل قانون اساسی، ایالت جامو و کشمیر اجازه داشت قوانین ویژه‌ خود را تصویب کند و از جمله برای اعطای اجازه سکونت، حق مالکیت و دیگر حقوق بنیادی تصمیم بگیرد.

آنها همچنین می‌توانستند جلوی تغییر بافت جمعیتی ایالت خود را بگیرند و به هندی‌های خارج از ایالت اجازه ندهند که در آنجا زمین و ملک بخرند یا برای سکونت به این ایالت مهاجرت کنند.

این ایالت تنها منطقه هند است که در آن مسلمانان اکثریت دارند.