موگابه در مراسم عمومی شرکت کرد

در حالیکه ارتش زیمبابوه گفته است که در حال مذاکره با رابرت موگابه، رئیس جمهوری، در مورد "طرد جنایتکاران" از اطراف اوست و در این زمینه پیشرفت به دست آمده، او در یک مراسم عمومی شرکت کرده است.

روز جمعه، ٢٦ آبان (١٧ نوامبر)، تصاویری از حضور رابرت موگابه در مراسم فارغ التحصیلی یک دانشگاه در هراره، پایتخت، منتشر شد. این نخستین حضور او در یک مراسم عمومی از زمان استقرار واحدهای ارتش در مراکز حساس پایتخت و انتشار اخبار بازداشت خانگی اوست. در حالیکه هنوز هم واحدهای نظامی در نقاط مختلف پایتخت مستقر هستند، مشخص نیست که آیا حضور آقای موگابه در این مراسم نشانه توافق با ارتش و بازگشت او به قدرت است یا ارتش به منظور تاکید بر اینکه کودتایی صورت نگرفته به رئیس جمهوری اجازه ادامه برنامه‌های او را داده است.

پیشتر ارتش زیمبابوه با صدور اطلاعیه‌ای گفته بود که "نیروی دفاع زیمبابوه شماری از جنایتکاران اطراف رابرت موگابه، رئیس جمهوری، را شناسایی کرده‌اند تا آنان را به خاطر جرایمی که باعث رنج و مشقت اقتصادی و اجتماعی مردم شده است به دست عدالت بسپارند اما هنوز شمار دیگری از آنان آزاد هستند." در ادامه این بیانیه آمده است که ارتش در حال حاضر "با رئیس جمهوری و فرمانده کل قوا در تعامل است و به محض دستیابی به نتیجه مذاکرات با او، ملت را از آن آگاه خواهد کرد."

ارتش همچنین در صدد بوده است به جامعه جهانی در مورد تحولات اخیر این کشور اطمینان خاطر بدهد. در این بیانیه آمده است که وابستگان نظامی زیمبابوه در سایر کشورها از روند تحولات آگاه شده‌اند و به ماموران دولت نیز گفته شده است طرف‌های همکاری را از ماهیت این تحولات آگاه سازند.

ارتش در این بیانیه از سایر نهادهای امنیتی کشور خواسته به روال عادی به وظایف خود عمل کنند و افزوده است که "اگرچه نیروی دفاع زیمبابوه ابراز احساسات بعضی افراد و گروه‌های اجتماعی را ارج می‌گذارد اما مایل است تصریح کند که کسی نباید مدعی شود که از سوی نیروی دفاعی سخن می‌گویند و خود ما به طور مرتب روند تحولات را به آگاهی همگان خواهیم رساند."

در پایان این اطلاعیه از مردم خواسته شده است تا در حالیکه ارتش به "عملیات" خود ادامه می‌دهد، صلح و آرامش را حفظ کنند.

+ زیمبابوه در تسلط نظامیان است

+ اقدام ارتش زیمبابوه 'شبیه کودتاست'

+ رئیس جمهوری آفریقای جنوبی: موگابه گفته در حصر خانگی است

+ در پی درگیری در پایتخت زیمبابوه ارتش بیانیه صادر کرد

روز سه‌شنبه این هفته، گزارش شد که چند تانک و تعدادی واحدهای پیاده ارتش زیمبابوه به سوی هراره، پایتخت حرکت کرده‌اند. همزمان، ژنرال کنستانتینو چیونگا، رئیس ستاد ارتش اعلام کرد که نیروهای دفاعی نگران پاکسازی طرفداران امرسون منانگاگوا، معاون برکنار شده رئیس جمهوری و طرد آنان از حزب حاکم زانو پی اف هستند. روز چهارشنبه، واحدهای نظامی در مراکز حساس پایتخت مستقر شدند و گزارش شد که رابرت موگابه، رئیس جمهوری ٩٣ ساله که سی و هفت سال بر این کشور حکومت کرده در بازداشت خانگی است. فرماندهان ارتش نیز در یک نشست خبری گفتند که هدف آنان طرد "جنایتکارانی" است که اطراف رئیس جمهوری را گرفته اند.

ظاهرا برکناری معاون رئیس جمهوری نتیجه تلاش گریس موگابه، همسر ٥٢ رئیس جمهوری برای تقویت موقعیت سیاسی خود و آماده کردن زمینه جانشینی همسرش بوده است.

روز گذشته، در حالیکه سرنوشت آقای موگابه در ابهام بود، تلویزیون موگابه تصاویری از او را در حال گفتگو و خنده با رئیس ستاد ارتش پخش کرد. همچنین، تصاویری از جلسه گفتگو رئیس جمهوری و نظامیان با حضور نماینده اعزامی رئیس جمهوری آفریقای جنوبی، به عنوان میانجی، منتشر شده است. به گزارش منابع خبری، آقای موگابه که از محل اقامت خود موسوم به "خانه سقف آبی" برای شرکت در این نشست به کاخ ریاست جمهوری آورده شد. وی در محل اقامت خود در بازداشت خانگی بوده است.

در پی انتشار این تصاویر، منابع نظامی گفتند که مذاکرات برای تحقق اهداف ارتش ادامه دارد. برخی ناظران گفته‌اند که ارتش، که به شدت تاکید دارد که اقدام آن "کودتا" نبوده، مایل است رئیس جمهوری به میل خود استعفا دهد و به این ترتیب، روند اوضاع طبق پیش‌بینی قانون اساسی ادامه یابد در حالیکه برخی دیگر معتقدند که ممکن است ارتش با رئیس جمهوری به توافق برسد تا وی بتواند تا پایان دوره ریاست جمهوری در سال آینده در این سمت باقی بماند در حالیکه قدرت اصلی در دست دیگران خواهد بود.

در عین حال، با توجه به خصوصیات آقای موگابه که از زمان استقلال زیمبابوه با قدرت و به تدریج، به شکل دیکتاتور بر زیمبابوه حکومت کرده، ممکن است وی هیچیک از این گزینه‌ها را نپذیرد. او پیشتر گفته بود که سال آینده، در سن ٩٤ سالگی بازهم نامزد انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود. همچنین، مشخص نیست که آیا وضعیت گریس موگابه نیز در مذاکرات با رئیس جمهوری مطرح شده است یا نه و ارتش، که ظاهرا خانم موگابه و طرفدارانش را از عوامل اصلی شرایط نابسامان کنونی کشور می‌داند، در نظر دارد با او چگونه رفتار کند.

در پی اقدام ارتش زیمبابوه، برخی کشورهای آفریقایی و همچنین اتحادیه آفریقا خواستار رعایت قانون اساسی در این کشور شدند اما ظاهرا با توجه به نحوه زمامداری آقای موگابه، اقدام مشخصی در حمایت از او صورت نگرفته است. اکثر کشورهای غربی هم که منتقد وضعیت حقوق بشر در حکومت رابرت موگابه بوده‌اند در مورد تحولات اخیر موضعگیری مشخصی نکرده‌اند اما دونالد یاموموتو، دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور آفریقا، در مصاحبه با رویترز گفته است که "ورود زیمبابوه به دوره‌ای نوین و شرایط بهتر برای مردم این کشور همان چیزی است که ما همواره به آن امید داشتیم."

براساس گزارش‌های خبری، با وجود ادامه حضور نظامیان در پایتخت، اوضاع آرام است و از گروه‌های سازمان یافته طرفدار طرفدار رابرت موگابه که مامور حضور در تظاهرات دولتی و برخورد خشونت‌آمیز با مخالفان رئیس جمهوری بودند اثری نیست. برخی از مردم نسبت به احتمال خاتمه دوره حکومت آقای موگابه و پایان دوره دشواری اقتصادی و سختگیری سیاسی ابراز خرسندی می‌کنند اما به نظر می‌رسد هنوز نسبت به تحول اساسی در اوضاع تردید دارند.

استقلال، آزادی و حرکت به سوی دیکتاتوری

کشور زیمبابوه در جنوب آفریقا زمانی با عنوان "رودزیا" از مستعمرات بریتانیا بود اما در سال ۱۹۶۵ اقلیت سفید پوست ساکن این مستعمره به طور یکجانبه اعلام استقلال کردند که با مخالفت بریتانیا مواجه شد. در آن زمان، امکانات اقتصادی رودزیا عمدتا در دست اقلیت سفیدپوست متمرکز بود و انتظار می‌رفت دولت جدید نوعی نظام جدایی نژادی - آپارتاید - شبیه آفریقای جنوبی آن زمان را در این سرزمین مستقر کند.

پس از چند سال مقابله سیاسی از سوی بریتانیا و جامعه بین‌المللی، از جمله تحریم‌های اقتصادی، همراه با مبارزه مسلحانه گروه‌های طرفدار حکومت اکثریت سیاهپوست، سرانجام در سال ۱۹۸۰ بین دولت سفیدپوستان، بریتانیا و استقلال‌طلبان توافقی به دست آمد که در نتیجه آن، این سرزمین با نام جدید زیمبابوه استقلال یافت و قدرت به یک دولت بومی منتقل شد.

در اولین انتخابات پارلمانی در زیمبابوه که کوتاه مدتی پس از کسب استقلال برگزار شد، حزب اتحاد ملی آفریقایی زیمبابوه - زانو - به رهبری رابرت موگابه توانست اکثریت قابل توجه آرا را به دست آورد و قدرت را در دست گیرد. نتیجه انتخابات باعث شورش برخی اقلیت‌های قومی و سرکوب خونین آنان شد، اما جنگ داخلی سرانجام با توافق بین دولت و مخالفان و تشکیل حزب زانو - پی‌اف (زانو - جبهه مردمی) خاتمه یافت.

از آن زمان تا کنون، رابرت موگابه در سمت نخست وزیر و بعدا رئیس جمهوری، قدرت را در این کشور در دست داشته و با اینکه فعالیت احزاب دیگر ممنوع نیست، اما حزب حاکم با در دست داشتن مواضع قدرت سیاسی و اقتصادی، زمام امور را در دست دارد. به گفته منتقدان، رابرت موگابه و حزب زانو- پی‌اف به راه‌های مختلف، از سرکوب مخالفان گرفته تا تقلب در انتخابات، قدرت را حفظ کرده است.

زیمبابوه دارای منابع غنی طبیعی به خصوص پلاتین و الماس و شرایط مساعد برای کشاورزی است. با اینهمه، تسلط نهادها و افراد متنفذ بر امکانات اقتصادی، فساد گسترده و اقدامات خارجی دولت، از جمله تلاش برای گسترش نفوذ خود در آفریقا از طریق مداخله در درگیری‌های نظامی در خارج، به تدریج باعث بروز مشکلات اقتصادی عمده در این کشور شد که در سال‌های اخیر، به یک بحران شدید شامل کاهش شدید ارزش پول ملی، تورم سرسام‌آور، ورشکستگی واحدهای کشاورزی و تولیدی، کمبود و گرانی شدید کالا و فقر شهروندان منجر شده است.

رابرت موگابه که به خاطر نقض حقوق بشر و عدم رعایت آزادی‌های سیاسی با انتقاد خارجی مواجه بوده، مشکلات داخلی را حاصل توطئه خارجی خوانده و به خصوص بریتانیا را به تلاش برای استعمار مجدد زیمبابوه متهم کرده است. بحران در زمینه سیاست خارجی به نوبه خود، به روابط اقتصادی زیمبابوه با خارج آسیب زده و در مواردی باعث کاهش کمک‌های بشردوستانه شده است.