چین در تلاش برای ساکت کردن نماد جنبش #من_هم

صدای شیانزی خیلی خسته است. او از پکن تلفنی به بی‌بی‌سی می‌گوید: "نیم‌ساعت است دارم گریه می‌کنم. "این مکالمه درست یک روز بعد از روزی بود که دادگاهی در چین، پرونده تاریخی آزار جنسی یک کنشگر چینی را علیه یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های سلبریتی کشور، که شیانزی را به نماد جنبش نوپای #من_هم در چین تبدیل کرد، رد کرد.

حالا با گذشت سه سال همه‌ تلاش‌ها به بن‌بست رسیده است. دادگاه پرونده او را رد کرده و می‌گوید که مدارک ناکافی بوده است. قبل از تماس تلفنی با بی‌بی‌سی، شیانزی سعی کرد از طریق ویبو، پلتفرم شبکه اجتماعی شبیه توییتر، با یکی از حامیانش تماس بگیرد. شیانزی ۲۸ ساله روی این پلتفرم، شبکه‌ فالوئرهای انتخاب‌شده‌‌ای دارد.

ولی بعد از جلسه دادگاه، پلتفرم ویبو برای او مسدود شد، همین‌طور برای حامی او، ظاهرا به این دلیل که حامی او به طور علنی از شیانزی دفاع می‌کرد. فهمیدن اینکه ارتباط او را با طرفداران و دوستان آنلاینش قطع کرده‌اند، اشکش را درآورد.

"حساب کاربری افراد مدام معلق می‌شود. هیچ راهی نیست که با آن‌ها ارتباط برقرار کنم. فرصت تشکر کردن از آن‌ها را هم از دست دادم. در طول این سه سال همیشه تلاش شده فمینیست‌های چینی را از یکدیگر جدا کنند و بین‌شان فاصله بیندازند. "

سرکوب رو به افزایش

در سال ۲۰۱۸ وقتی که جنبش #من_هم در چین آغاز شد، شیانزی - که نام اصلی او جو ژیاژوان است ولی او را بیشتر با نام مستعارش می‌شناسند - یکی از بسیار زنانی بود که افشای موارد آزار جنسی را آغاز کرد.

در مقاله‌ای ۳۰۰۰ کلمه‌ای که کمی بعد فراگیر شد، او جو جیون - یک گوینده تلویزیون دولتی CCTV - را به آزار جنسی متهم کرد که در سال ۲۰۱۴ وقتی که او را در اتاق رختکنش به امید انجام یک مصاحبه ملاقات کرده، مورد آزار جنسی قرار داده.

در آن زمان شیانزی یک کارآموز ۲۱ ساله بود، درحالی‌که آقای جو یک نام شناخته‌شده در چین بود، یک چهره آشنا برای ده‌ها میلیون نفر که برنامه تلویزیونی جشن مجلل سالیانه بهار را برگزار می‌کرد.

در مقاله بعدی به جزییات بیشتری پرداخت و او را به دستمالی کردن مکرر به مدت ۵۰ دقیقه، علی‌رغم سعی او درمنع این کار، و همین‌طور به زور بوسیدنش محکوم کرد.

در میانه‌ این اتفاق، کارکنان به داخل و خارج رختکن رفت و آمد می‌کردند، ولی شیانزی تعریف می‌کند که از ترس و شرم خشکش زده بود و نمی‌توانست به دیگران اشاره‌ای بکند. او می‌گوید تنها زمانی توانست از اتاق بیرون برود که آقای جو مشغول صحبت با یکی از خدمه شد و موقعیتی را برای او فراهم آورد تا "کم‌کم به خودش بیاید".

او در آن زمان نوشت: "ترسیدم اتهام به جو جیون به تحصیلم لطمه‌ای بزند، بنابراین جرات نکردم پرخاشی به او بکنم. " آقای جو به طور پیوسته همه اتهامات را رد کرده است. او گفته که قربانی هتک حرمت شده و "تحقیر بزرگی" را متحمل شده است.

روز بعد از این حادثه، شیانزی به پلیس گزارش داد. ولی می‌گوید، به او گفته شد که این مسئله را پیش خود نگه دارد زیرا که آقای جو یک نمونه ملی از "انرژی مثبت" است که نام یک کارزار دولتی بود که قصد اشاعه رفتار پسندیده را داشت. بنابراین او فردی است که شهرتش نمی‌توانست لکه‌دار شود. به همین دلیل او ساکت ماند - تا زمانی‌که جنبش #من_هم اتفاق داد.

آوازه این پرونده بعد ازاینکه آقای جو او را به افترا محکوم کرد، بیشتر شد. او در مقابل، با استفاده از قانونی که در آن زمان، به قوانین تبعیض ضدآزارجنسی شباهت بیشتری داشت، از آقای جو برای "نقض حق شهرت" شکایت کرد.

از آن زمان به بعد، زندگی شیانزی از این رو به آن رو شده است. او در یک خانواده طبقه متوسط در ووهان به دنیا آمد، برای تحصیل کارگردانی فیلم به پکن رفت و زمانی‌که ۱۸ سال داشت به کار فیلمنامه‌‌نویسی مشغول بود. از آن زمان از کارش استعفا داده است، و در سه سال گذشته از پس‌انداز و درآمدهای پراکنده‌ای از کار نویسندگی پروژه‌ای زندگی‌اش را چرخانده است. وکیلش حق وکالت اندکی از او می‌گیرد.

شیانزی بر مبارزه قانونی‌اش و کمپین برای قربانیان آزار و اذیت جنسی تمرکز کرده است. بسیاری از آن‌ها از طریق حساب‌های کاربری شبکه‌های اجتماعی، که بیش از ۳۰۰ هزار فالوئر در آن‌ها جمع کرده، برای گرفتن راهنمایی با او تماس گرفته‌اند.

هم زمان، تلاش مقام‌های چینی در سانسور او شدیدتر شد، جلسات بحث‌ گفتگوی او را لغو کردند و او را از گذاشتن پست در پلتفرم ویبو منع کردند. حتی عبارت "خرگوش برنجی" (Mi Tu)، جایگزین چینی برای کمپین #من_هم از شبکه‌های اجتماعی چینی حذف شد.

در ابتدا با دادن مقاله‌ها به طرفدارانش برای آنکه روی حساب‌های کاربری خودشان پست کنند، این موانع را دور می‌زد ولی بعد حساب‌های آنان نیز معلق شد.

همچنان شیانزی، از سوی تعدادی وبلاگ‌نویس ملی‌گرا مورد انتقاد فزاینده‌ای قرار گرفت که او را محکوم به دروغگویی کردند و ادعا کردند که با "نیروهای خارجی تبانی کرده" تا بحث را داغ‌تر کنند. اخیرا یک گزارش درباره پرونده او در روزنامه دولتی گلوبال تایمز ادعا کرد که جنبش #من_هم از سوی نیروهای غربی به‌کار گرفته شده تا "جامعه چینی را ازهم بپاشاند".

بعد، موانع قانونی سر راهش گذاشتند. طبق گفته‌های شیانزی، وقتی حکم جدیدی رسید، دادگاه درخواست او را برای رده‌بندی پرونده به عنوان یک دادخواهی آزار جنسی رد کرد.

او همچنین می‌گوید که در حین محاکمه، دادگاه به او فرصت کمی برای صحبت داد و جلوی تلاش‌های او را برای نشان دادن آنچه او مدارک تکمیلی می‌نامد، از جمله فیلمی ازمحدوده بیرون رختکن و عکس او درهنگام ملاقات با آقای جو، گرفت.

در سال ۲۰۱۴ یک بخش از مدارک را تسلیم دادگاه کرد، لباسی که در روز ملاقات با آقای جو پوشیده بود. در بازرسی اولیه هیچ ردی از دی‌ان‌ای آقای جو یافت نشد. ولی وقتی بعدا خواستار بررسی‌های بیشتر شد، گفت که در دادگاه به او گفته‌اند "لباس گم شده است".

شیانزی می‌گوید دردادگاه به او گفته شده که وادار کردن آقای جو به شهادت در دادگاه "غیر ضروری" است. کارشناس حقوقی چین داریوس لانگارینو به بی‌بی‌سی می‌گوید که استدلال دادگاه "متقاعدکننده نیست". بعضی در چین باور دارند که انگیزه‌های سیاسی پشت تصمیم‌گیری‌های دادگاه است.

از این ها گذشته، تازه شیانزی باید با اتهام افترایی که آقای جو به او زده است مقابله کند که تقاضای غرامت صدهزار دلاری را دارد. بی‌بی‌سی تلاش کرد تا با آقای جو و وکیلش تماس بگیرد ولی هیچ پاسخی نگرفت.

همه این‌ها فشار زیادی بر شیانزی گذاشته است. در ویدئویی که حامیانش اخیرا به اشتراک گذاشته بودند، وقتی بعد از ترک دادگاه در پکن برای مدت کوتاهی با آن‌ها صحبت می‌کند، ناامید وغمگین به نظر می‌رسد.

او در حالی‌که با حالت عصبی یک نسخه از حقوق مدنی چین را در دستانش می فشرد، می‌گوید: "وقتی این اتفاق رخ داد من ۲۱ ساله بودم. حالا ۲۸ سال دارم، خیلی خسته‌ام... نمی‌دانم آیا می‌توانم تمام دل و جراتم را برای اینکه ۳ سال دیگر بجنگم جمع کنم یا نه. "

او به بی‌بی‌سی می‌گوید گاهی از فکر اینکه آیا می‌توانم شغلم را با این اتفاق‌ها ودیدگاه‌های انتقادی دوباره از سر بگیرم مضطرب می‌شوم. بنابراین سعی می‌کند حواس خود را پرت کند - با دیدن فیلم، یا یک چرت کوتاه. دوستان کنشگر او، خانواده و دوست پسرش در حمایت عاطفی از او نقشی حیاتی دارند.

ولی موثرترین درمان برای او صحبت از طریق مقاله‌هایش و حرف زدن با دوستانش بوده است. او می‌گوید "حرف زدن التیام است" برای همین است که اعمال سانسور دردناک بوده است.

شیانزی می‌گوید: "اگر افراد را منع کنید که نگویند آزار دیده‌اند، یعنی واقعا در تلاشید که نابودشان کنید. نمی‌دانم چه خطایی انجام داده‌ام. چرا می‌خواهند مرا نابود کنند؟"

بار سنگین بر دوش

پرونده شیانزی در حقیقت دومین پرونده‌ خبرساز درهفته‌های اخیر بود که به در بسته خورد. کمی قبل‌تر دادستان‌ها شکایات خود را از یکی از کارمندان شرکت علی بابا که از غول‌های فناوری به شمار می‌رود، پس گرفتند. او متهم است که دریک سفر کاری به یکی از همکارانش که مست بوده، تجاوز کرده است.

این در شرایطی بود که تحقیقات پلیس "بی‌عفتی" مرد با زن همکار را به رسمیت شناخته بود. عاقبت مرد از شرکت علی بابا اخراج شد و به ۱۵ روز زندان محکوم شد.

نمونه‌های اندکی از پرونده‌های آزار جنسی به دادگاه چین راه پیدا کرده‌اند. براساس گفته کارشناسان امور حقوقی، رد بیش از معمول مدارک و گذاشتن شرایط سخت برای ادله که ویدئوی ضبط‌شده یا عکس‌های واقعی از حادثه را طلب می‌کند، بار سنگینی بر دوش شاکیان می‌گذارد تا ادعای خود را به اثبات برسانند.

بعضی افراد پرونده‌ها را آنلاین عمومی می‌کنند، چون معمولا کارفرما یا موسسه مورد نظر اقدامات لازم را انجام نداده است.

آرون هیلگوا، پژوهشگر دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک می‌گوید: "این قربانیان احساس می‌کنند برای کمک خواستن هیچ راهی جز علنی کردن موضوع ندارند که قصوراین نهادها را در رسیدگی به شکایات، بازتاب می‌دهد. یک قربانی نباید نیازی ببیند که داستانش را در ویبو منتشر کند تا بتواند توجه کارفرمایش جلب کند. "

ولی انجام این امر آنان را در معرض خطر اتهام افترا از سوی متهم به آزار جنسی قرار می‌دهد - و بررسی این قبیل پرونده‌ها نشان می‌دهد که اغلب آن‌ها نیز در دادگاه بازنده خواهند بود.

در ژانویه امسال یک قانون مدنی جدید در چین به اجرا درآمد، شامل ماده ۱۰۱۰ که به روشنی مشخص می‌کند که یک شخص می‌تواند دیگری را متهم کند که از سویش آزار جنسی دیده است و نهادها و سازمان‌ها باید برای جلوگیری از چنین رفتاری اقدام کنند و پرونده‌ها را مورد تحقیق و بررسی قرار بدهند.

آقای لانگارینو، پژوهشگر دانشکده حقوق ییل می‌گوید: "وقتی سال گذشته برای اولین بار ارائه شد، خبر از یک موفقیت می‌داد. ولی با مطرح‌شدن اتهامات آزار یا تجاوز جنسی با یک روی دیگر سکه مواجه می‌شویم، اینکه سیستم قانونی همزمان "پیام‌های متضادی" را می‌فرستد. "

او اضافه می‌کند: "اگر پرونده را پیگیری کنید، پیامدهای منفی بیشتری در پی دارد تا مثبت و همین باعث دلسردی می‌شود."

آقای هیلگوا می‌گوید قانون نیاز دارد نسبت به مسئولیت کارفرما و بی‌اعتنایی او به آزارهای جنسی محیط کار صریح‌تر باشد، و همچنین از کسانی که می‌گویند قربانی چنین آزاری هستند، در مقابل تلافی‌ها حمایت کند.

'در کنار هم ایستادگی می‌کنیم'

کنشگران معتقدند که نتیجه پرونده شیانزی یک عقب‌نشینی آشکار برای جنبش #من_هم در چین بوده است. بعضی‌ آن را در قالب دشواری‌های تلخ رو به افزایشی می‌بینند که قربانیان با آنها مواجه می‌شوند.

لیانگ جواون، کنشگر، به بی‌بی‌سی می‌گوید یک گروه فمینیست ۳۰۰ عضوی کمی بعد از محاکمه شیانزی در پلتفرم ویچت وادار به سکوت شد. اعضا همچنان می‌توانند در چت پست بگذارند ولی نمی‌توانند پیام‌های دیگران را ببینند. خانم لیانگ می‌گوید: "شما منزوی می‌شوید بدون این‌که ازش خبر داشته باشید."

بعضی این سرکوب‌ها را دور می‌زنند. بعد از محاکمه شیانزی حامیانش با پست آهنگی به نام تو به رنگ گل رز، راهی برای ارتباط آنلاین با او پیدا کردند. قسمتی از متن آهنگ می‌گوید: "تو خیلی خسته به نظر می‌رسی ولی هرگز دست نمی‌کشی... من به یاد خواهم داشت که دراین دوران چه کردی. تو فراتر از خودت بودی. "

نکته مثبت پرونده شیانزی میراثی بوده که بر جای گذاشته چون به طور قابل توجهی سطح آگاهی از حقوق زنان را در چین بالا برده است.

لو پین، فمینیست‌ باسابقه، می‌گوید: "جنبش #من_هم به خاطر ماهیت یاغی‌گری‌اش اهمیت دارد... این یکی از آخرین صداهای معناداری است که همچنان در چین به اعتراض بلند می‌شود. و نمی‌تواند خاموش شود زیراکه برخاسته از تجربیات زیسته حقیقی زنان چینی است. "

شیانزی می‌گوید او پرونده خود را در مسیر مبارزه برای عدالت در حال "پیشرفت" می‌بیند و هم‌اکنون در حال آماده‌سازی درخواست فرجام خواهی است.

او مصمم می‌گوید: "در کنار هم ایستادگی می‌کنیم. تا حالا هم تا حدودی یک پیروزی بوده است. هرگز فکر نکرده‌ام که همه این تلاش‌ها ارزشی نداشته. حتی برای یک لحظه. "

ببینید: انتظار راویان آزار جنسی از آزارگرشان چیست؟