لیگ برتر فوتبال ایران؛ خریدهای طلایی یحیی، بازگشت پرقدرت فرهاد و تیم هجومی محرم

بیستمین دوره لیگ برتر فوتبال ایران درحالی با قهرمانی پرسپولیس به پایان رسید که پنجمین قهرمانی پیاپی پرسپولیس در لیگ برتر، این باشگاه را به یک رکورد خاص رساند.

پیش از این هیچ تیم دیگری موفق به کسب "گلات" یا همان پنج قهرمانی پیاپی نشده بود. سپاهان اصفهان هم درحالی با ۶۵ امتیاز نایب‌قهرمان شد که این بالاترین امتیاز کسب شده از سوی تیم نایب‌قهرمان در ادوار مختلف لیگ برتر محسوب می‌شود.

در این مطلب نگاهی می‌اندازیم به نکات ویژه این دوره از مسابقات لیگ فوتبال ایران:

خریدهای طلایی گل‌محمدی

پرسپولیس در پایان فصل ۹۹-۱۳۹۸ چند بازیکن مهم خود را از دست داده بود. بشار رسن، مهدی ترابی و شجاع خلیل‌زاده راهی لیگ قطر شده بودند، علی علیپور با ماریتیمو پرتغال قرارداد بسته بود و پیش از این دو بازیکن، علیرضا بیرانوند هم به تیم آنتورپ در لیگ بلژیک پیوسته بود.

فصل فوتبال ایران برای یحیی گل‌محمدی با شکست مقابل استقلال در ضربات پنالتی در نیمه‌نهایی جام حذفی به پایان رسیده بود، باید خیلی سریع در مورد جذب بازیکنان جدید تصمیم می‌گرفت و با همان بازیکنان راهی ادامه مسابقات لیگ قهرمانان فوتبال آسیا ۲۰۱۹ می‌شد.

به این ترتیب حامد لک، سعید آقایی، علی شجاعی، میلاد سرلک، احسان پهلوان و عیسی آل‌کثیر به پرسپولیس پیوستند و هر ۵ بازیکن از نیروهای موثر پرسپولیس در مسیر صعود به فینال لیگ قهرمانان آسیا بودند.

شهریار مغانلو، مهدی ترابی و فرشاد فرجی سه خرید دیگر پرسپولیس در نقل و انتقالات زمستانی بودند که در نیمه دوم فصل، تبدیل به بازیکنان موثر تیم در لیگ برتر شدند. ترابی البته در دور پیشین حضور در پرسپولیس هم از ستارگان برجسته این تیم بود. مغانلو و فرجی هم در آخرین بازی فصل پرسپولیس مقابل پیکان در ترکیب اصلی حضور داشتند.

پرسپولیس البته در نیم‌فصل اول مسابقات، متاثر از جدایی علیپور و بشار و محرومیت ۶ ماهه آل‌کثیر، در خط حمله دچار مشکل شده بود، تا جایی که در چند بازی احمد نوراللهی در خط حمله قرار گرفت اما گل‌محمدی موفق شد تیمش را در زمستان بار دیگر به خوبی تقویت کند.

به این ترتیب پرسپولیس درحالی با کمترین تعداد باخت (یک)، کمترین گل خورده (۱۴) و بیشترین تعداد پیروزی (۱۹) به قهرمانی لیگ رسید که مهم‌تر از همه این‌ها، فعالیت مناسبی در بازار نقل و انتقالات تابستان و زمستان ۱۳۹۹ داشت.

کافی است یادآوری شود که ترابی و مغانلو به ترتیب ۵ و ۴ گل در نیم‌فصل دوم لیگ برای پرسپولیس زدند و ۲۰ درصد از کل گل‌های این تیم در مسابقات لیگ توسط این دو بازیکنان که در میانه فصل به تیم پیوسته بودند، زده شد.

بازگشت پرقدرت فرهاد مجیدی

استقلال این فصل را بار دیگر مانند فصل‌های اخیر، با عبور از بحران‌های عجیب، آغاز کرده بود. فرهاد مجیدی به دلیل چالش با احمد سعادتمند، در پایان فصل قبل استعفا داده و استعفایش پذیرفته شده بود و محمود فکری پس از نتایج نسبتا خوب نساجی قائمشهر در چند هفته پایانی لیگ نوزدهم، سرمربی تازه استقلال شده بود.

هرچند استقلال در نیم‌فصل اول نتایج بدی نگرفته بود اما خیلی زود مشخص شد که استقلال با فکری نه ثبات در ترکیب دارد، نه ثبات در سیستم بازی و به طور کلی مشخص بود که همکاری میان فکری و استقلال، بسیار آسیب‌پذیر است. تا اینکه سرانجام پس از توقف استقلال مقابل مس رفسنجان در هفته شانزدهم لیگ، فکری برکنار شد و مجیدی به عنوان سرمربی به استقلال بازگشت.

استقلال با مجیدی در اغلب زمینه‌های فنی پیشرفت کرد و از متوسط ۱/۶۹ امتیاز در هر بازی با فکری، به متوسط ۲/۲۳ امتیاز از هر بازی با سرمربیگری مجیدی رسید.

استقلال در چند بازی ابتدایی سرمربیگری مجیدی، با سیستم‌های مختلفی بازی می‌کرد اما به تدریج بار دیگر سیستم پایه ۲-۵-۳ در این تیم جا افتاد.

مجیدی که در دور برگشت لیگ، تیمش در داربی تهران شکست خورده بود، در یک‌چهارم نهایی جام حذفی، بار دیگر پرسپولیس را در ضربات پنالتی شکست داد و حالا در نیمه‌نهایی جام حذفی باید با گل‌گهر روبرو شود.

استقلال هرچند برای فصل آینده با چند چالش جدی از جمله احتمال جدایی مهدی قایدی، ستاره جوانش مواجه است، اما رشد فنی استقلال در نیم‌فصل دوم، هواداران این تیم را به عملکرد بهتر در فصل آینده امیدوار کرده است.

آمار هجومی چشمگیر سپاهان

ماموریت امیر قلعه‌نویی با پنجم شدن سپاهان در لیگ نوزدهم به پایان رسید، یعنی جایگاهی که سپاهان را حتی به سهمیه لیگ قهرمانان آسیا هم نرساند.

در این میان نگرانی از اینکه محرم نویدکیا بدون هیچ تجربه‌ سرمربیگری، نتواند اوضاع سپاهان را بهتر کند، کم نبود. با این حال ستاره سپاهان در دهه ۱۳۸۰ در طول فصل، چهره یک مربی آرام و کاملا مسلط به شرایط تیمش را بروز داد و فصل را درحالی با ۶۵ امتیاز به پایان رساند که تا پیش از این، هیچ تیمی با ۶۵ امتیاز، کمتر از قهرمانی نصیبش نشده بود.

نویدکیا خیلی زود در همان هفته‌های ابتدایی لیگ، به سیستم و ترکیب موردنظرش رسید. سپاهان ۳-۳-۴ بازی می‌کرد و گرایش بازی این تیم هم غالبا تهاجمی بود.

تغییر ویژه‌ای که سپاهان با نویدکیا نسبت به دوره قبلی کرده بود، به حاشیه رفتن کی‌روش استنلی مهاجم بلندقامت برزیلی و رشد فنی چشمگیر سجاد شهباززاده بود؛ مهاجمی که در ۳۱ سالگی یک فصل رویایی را سپری کرد و با ۲۰ گل زده، آقای گل لیگ برتر شد.

نویدکیا در خط میانی و حمله بازیکنان برجسته و منعطفی داشت اما خیلی زود موفق شد از اغلب این مهره‌ها در بهترین پست ممکن بازی بگیرد.

برای نمونه امید نورافکن در دفاع چپ جا افتاد تا در خط میانی جا برای حضور همزمان سروش رفیعی و محمد کریمی باز باشد. در نقل و انتقالات زمستانی هم احسان حاج‌صفی به سپاهان پیوست و قدرت این تیم در خط میانی را مضاعف کرد.

سپاهان با برنامه‌های فنی نویدکیا، فصل را با ۵۳ گل زده یعنی بهترین آمار هجومی لیگ به پایان رساند و عنوان بهترین پاسور لیگ هم به سروش رفیعی رسید که موفق به ثبت ۹ پاس گل شده بود.

به این ترتیب سپاهان با نویدکیا در زمینه‌های هجومی، بهترین آمار در میان تیم‌های لیگ را ثبت کرد اما به خاطر دو امتیاز اختلاف با پرسپولیس، در رسیدن به جام قهرمانی ناکام شدند.

سقوط آزاد سایپا

سقوط سایپا به لیگ دسته اول آزادگان، از موارد عجیب این دوره لیگ بود. ابراهیم صادقی که در ابتدای لیگ، فصل دوم سرمربیگری در سایپا را شروع کرده بود، نتایج خوبی با این تیم نگرفت و مدیران سایپا درحالی به دلیل نگرانی از سقوط احتمالی، صادقی را برکنار کردند که جانشینی برای او پیدا نکرده بودند.

محسن بیاتی‌نیا به عنوان سرمربی موقت کارش را در سایپا شروع کرد و در ادامه فراز کمالوند از استقلال جدا شد تا سرمربی سایپا شود. نتایج سایپا با کمالوند بهتر نشد و این تیم در آستانه سقوط قرار گرفته بود و مدیران باشگاه بار دیگر سرمربی تیم را تغییر دادند.

سرانجام سایپا در حالی به لیگ دسته اول سقوط کرد که در هفته پایانی با سرمربیگری سعید اخباری، با ۵ گل مقابل تراکتور شکست خورد. ذوب‌آهن دیگر تیم صنعتی و متمول فوتبال ایران هم رقابتی نفس‌گیر با سایپا برای بقا در لیگ برتر داشت و درحالی سرانجام در لیگ برتر ماندنی شد که مثل سایپا، در بازی هفته پایانی شکست خورد و فقط به دلیل تفاضل گل بهتر نسبت به سایپا، در لیگ برتر ماند.

سقوط سایپا با توجه به برتری این باشگاه از نظر امکانات سخت‌افزاری و ثبات مالی نسبت به بسیاری از باشگاه‌های دیگر فوتبال ایران، یک اتفاق ویژه بود.

در نقطه مقابل، نساجی مازندران در نیم‌فصل اول نتایج بدی گرفته بود و خطر سقوط را احساس می‌کرد، با سرمربی جدید خود ساکت الهامی رشد چشمگیری در نتایج خود داشت و توانست لیگ را در رتبه دوازدهم و با فاصله ۷ امتیازی نسبت به سایپا (تیم دوم سقوط کرده) به پایان برساند.