پادشاه شمال به سلطنت سرزمین طلا خاتمه داد

جام لری اوبراین، جام قهرمانی لیگ ملی بسکتبال امریکا، در خانه جدیدش در شمال مدار چهل و نه درجه شمالی ساکن شد، خانه‌ای خارج از مرزهای آمریکا.

دیشب تورنتو رپتورز با شکست گلدن استیت -سلطان بی چون و چرای بسکتبال جهان در پنج سال گذشته- قهرمان لیگ ان بی ای شد. تورنتو رپتورز تنها تیم بسکتبال کشور کانادا است که در لیگ ملی آمریکا شرکت می‌کند. کانادا که تاکنون کشور هاکی روی یخ بود اکنون خانه آخرین قهرمان ان‌بی‌ای است، لیگی که قهرمان آن بعضی وقت‌ها قهرمان جهان هم خوانده می‌شود.

گلدن استیت که در چهار سال گذشته هر سال به فینال لیگ رسید و سه بار قهرمان شد امسال با قدرت تمام برای تکمیل سه قهرمانی پشت سرهم (در مجموع چهار قهرمانی در پنج سال) شانس اول بود اما تورنتو رپتورز، تیمی که کمتر کسی برای آن شانس قهرمانی تصور می‌کرد، این رویا را بر باد داد. تورنتو با برتری در چهار مسابقه از مجموعه شش فینال ان‌بی‌ای به این مهم دست یافت.

ماهیت و اهمیت قهرمانی در لیگ ان‌بی‌ای با بیشتر لیگ‌های حرفه‌ای دنیا تفاوت دارد. قوانین ان‌بی‌ای به شکلی است که مدام در پی یکسان کردن قدرت تیم‌هاست و اینکه تیمی با خرج زیاد بتواند قهرمان شود تقریبا غیر ممکن است. هر قهرمانی در ان‌بی‌ای وامدار رویدادهای منحصر بفردی است که بخشی از آن ریشه در تاریخچه تیم‌ها و زوایای دیگر لیگ دارد. صعود پنهان و بی سروصدای تورنتو رپتورز از یک تیم متوسط خوب در کنفرانس شرق تا قهرمانی لیگ و شکست هیولای گلدن استیت، وامدار پازلی بود که قطعه قطعه کنار هم چیده شد، قطعات این پازل شش رویدادی بود که ریشه در اتفاقات سالهای پیش در خارج از کانادا داشت.

رویداد اول: زازا پچولیا پا زیر پای کوای لنارد گذاشت

فینال کنفرانس غرب فصل دوهزار و هفده. گلدن استیت در برابر تیم قدر سن آنتونیو قرارگرفت. کوای لنارد ابرستاره جوان این در یک نیمه چنان درخشید که همه کار گلدن استیت را تمام شده دانستند. درابتدای کوارتر سه زازا پچولیا، بازیکن معروف به خشونت گلدن استیت، هنگام شوت پا زیر پای کوای لنارد گذاشت و کوای لنارد هنگام فرود مصدوم شد. کوای دیگر به بازی برنگشت و گلدن‌استیت آن بازی و نهایتا فینال غرب را برد.

مصدومیت پای کوای لنارد مایه مشکلات پیچیده‌ای بین سن آنتونیو و ستاره‌اش شد. فصل بعدی پزشکان تیم لنارد را برای حضور در لیگ سالم تشخیص دادند اما کوای پس از تنها نه بازی احساس کرد هنوز مصدوم است. عدم توافق بین پزشکان شخصی لنارد و پزشکان تیم سن آنتونیو نهایتا به درخواست کوای به جدایی از تیم انجامید. کوای ارتباطش را با تیم قطع کرد و کل فصل دو هزار و نوزده را در نقاهت و به دور از سن آنتونیو به سر برد.

تابستان دوهزارو نوزده تورنتو در برابر چشمان بهت‌زده علاقمندان، بهترین و محبوب‌ترین بازیکنش ، دمار دروزن و یک مهره جوان و یک حق انتخاب در یارکشی ان‌بی‌ای را به سن آنتونیو داد تا کوای لنارد را برای یک سال جذب کند. کسی نمی‌دانست کوای دوست دارد برای تورنتو بازی کند یا نه. کوای لنارد بسیار کم‌حرف است، برخلاف بقیه ستاره‌ها در شبکه‌های اجتماعی حضور ندارد و کسی نمی‌داند در زندگی شخصی‌اش چه می‌گذرد. برای تورنتویی‌ها او رازی سر به مهر بود.

کوای فصل جدید را زیر نظر فیزیوتراپ رپتورز آغاز کرد و به نظر سلامت می آمد اما باز هم تورنتویی‌ها نمی‌دانستند این ستاره آنها را تا کجا خواهد برد. تورنتو در فصل عادی به او اجازه داد نزدیک دو ماه بازی نکند تا کاملا بهبود یابد. این غیبت‌ها باعث شد کوای لنارد حتی نامزد با ارزش‌ترین بازیکن فصل عادی هم نشود.

با شروع مرحله حذفی لیگ کوای لنارد ناگهان از زمین به آسمان رفت. درخشش خیره کننده او یادآور سال‌های پرفروغ مایکل جردن بود. کوای لنارد در بازی‌های مرحله حذفی در کنفرانس شرق، بار تیم را بر دوشش گذاشت و از خط پایان پیروز عبور کرد. در فینال ان‌بی‌ای، در عدم حضور لبرون جیمز و کوین دورانت (مصدومیت)، کوای به بهترین بازیکن جهان تبدیل شد. با شکست گلدن‌استیت کوای لنارد جام لری اوبراین را پنج شنبه شب در اوکلند برای بار دومین بار بالای سر برد و دوباره با ارزش‌ترین بازیکن فینال شد. کوای لنارد به همراه کریم عبدالجبار و لبرون جیمز تنها بازیکنان تاریخ هستند که با دو تیم قهرمان و همزمان باارزش‌ترین بازیکن فینال شدند.

رویداد دوم: دنور ناگتس کمربند را سفت‌تر می‌بندد

استن کرانکی- مالک تیم دنور ناگتز- در محضر پدر زنش فوت وفن تجارت را آموخت و میلیاردر شد. پدرزن او سم والتون، موسس فروشگاه‌های زنجیره‌ای وال‌مارت، به استن آموخت کلیدی‌ترین بخش اداره یک کسب و کار کنترل هزینه‌هاست. با کنترل هزینه‌ها می‌توان رقبا را از میدان به در کرد و کسب و کار را توسعه داد. استن کرانکی هم در مدیریت تیم دنور ناگتز هر جا توانست هزینه‌ها را کاهش داد.

در سال دوهزار و سیزده تورنتو رپتورز به دنبال استخدام مدیر بود. مدیر تیم در ان‌بی‌ای مسئول پیدا کردن، نقل و انتقال و تبادل بازیکن، تعیین کادر مربی‌گری و میزان پرداخت به بازیکنان است. در آن سال چشم رپتورز به دنبال مسا یوجیری، مدیر کنیایی دنور، بود که در حال تمدید قرارداد با این تیم بود. بعد از مذاکره با یوجیری رپتورز پیشنهاد قرارداد بلند مدت چند میلیون دلاری داد. پیشنهاد دنور کمتر از رپتورز بود و مسا یوجیری تورنتویی شد.

از روزی که یوجیری به تورنتو آمد این تیم هر سال به مرحله حذفی راه یافت. او تابستان گذشته کوای لنارد - که بعدا با اشاره به شخصیتی در سریال تلویزیونی "بازی تاج وتخت" پادشاه شمال خوانده شد- و دنی گرین را با دمار دروزن و چند مهره دیگر مبادله کرد، شجاعانه دوین کیسی مربی محبوب تیم را اخراج، و یکی از بهترین سنترهای مدافع لیگ را در تبادل میان فصل جذب کرد و تیمِ قهرمان لیگ را ساخت.

رویداد سوم: لوس‌آنجلس‌لیکرز تعدیل نیرو می‌کند

الکس مک‌ککنی شناخته‌شده‌ترین و معتبرترین تمرین دهنده ورزشی و محقق فیزیوتراپی در آمریکای شمالی است. او در گلاسکوی اسکاتلند به دنیا آمده و سال‌ها مدیر بخش فیزیوتراپی دانشگاه سایمون فریرز در ونکور کانادا بود. سال‌ها هر بازیکن ان‌بی‌ای که نیاز به کمک و توانبخشی برای مصدومیتش داشت در کلینیک او در ونکوور اردو می‌زد. مک‌ککنی ناجی عمر ورزشی شکیل اونیل در دهه نود بود که از مصدومیت‌های مختلف رنج می‌برد. توانبخشی مک‌ککنی برای اونیل بقدری موثر بود که لوس‌آنجلس‌لیکرز او را به عنوان متخصص تمرین تیم استخدام کرد. مک‌ککنی بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۱ با لیکرز پنج حلقه قهرمانی کسب کرد.

اما در سال دو هزارو یازده همزمان با اعتصاب سراسری ان‌بی‌ای، لوس‎آنجلس‌لیکرز دست به تعدیل نیروهای ستادی زد. قرارداد کسانی را که قبل از اعتصاب خاتمه می‌یافت تمدید نکرد تا هزینه آنها در دوران تعطیلی لیگ به تیم تحمیل نشود. یکی از این نیروها الکس مک‌ککنی بود. این بود که یکی از پرافتخارترین و ثروتمندترین تیم‌های لیگ بخاطر صرفه جویی در چند صد هزار دلار مهره کلیدی‌اش را به تورنتو رپتورز باخت. برایان کلنجلو مدیر وقت رپتورز مک‌ککنی را روی هوا زد.

هفت سال بعد تورنتو رپتورز مسئولیت رسیدگی به سلامت ابرستاره تازه‌وارد، کوای لنارد، را به او سپرد و او توانست لنارد را در بهترین شرایط بدنی به پلی‌آف و فینال لیگ برساند، مک‌گینی ششمین حلقه قهرمانی را گرفت و پر افتخارترین فیزیوتراپ جهان بسکتبال شد.

رویداد چهارم: شبی که دست ایمان شامپرت داغ شد

همه می‌دانند که مدیریت رپتورز در فصل دو هزار و چهارده چیزی نمانده بود که کایل لوری، پوینت گارد رپتورز، را با ایمان شامپرت و ریموند فلتون و یک انتخاب یارکشی سال آینده با تیم نیویورک نیکس مبادله کند. کایل لوری که آن روزها ناراضی بود می‌خواست تورنتو را ترک کند و کارملو آنتونی، ابر ستاره نیویورک هم با تیمش برای جذب لوری لابی کرده بود. کار تمام بود.

تبادل بازیکن بین رپتورز و نیویورک در گذشته ختم به خیر نشده بود اما این یکی به نظر سرراست می‌آمد. زمانی که مدیریت نیویورک در حال تصمیم‌گیری برای تبادل بازیکن و طی مراحل اداری جابجایی‌ها بود تیم نیویورک به مصاف تگزاسی‌ها رفت. ایمان شامپرت که یک بازیکن معمولی رو به پایین بود ناگهان ستاره شد. او در برابر سن آنتونیو بیست و هفت امتیاز اورد و شش سه امتیازی زد، شب بعد در برابر هیوستن بیست و شش امتیاز و دوباره شش سه امتیازی. در فاصله پنج بازی بعدی ایمان شامپرت ناگهان شصت و یک درصد سه امتیازی زد. پای مدیریت نیویورک ناگهان شل شد و تصمیم گرفت ایمان شامپرت را به تورنتو ندهد. معامله کلا بهم خورد و کایل لوری در تورنتو ماندنی شد.

کایل لوری در پلی‌آف امسال و فینال مانند کوهی در برابر تیم‌های درجه یک لیگ ایستاد و از مهره‌های کلیدی فینال و یکی از عوامل اصلی قهرمانی تیمش بود.

رویداد پنجم: پاسکل سیاکم برای دیدن خواهرش به آفریقای جنوبی می‌رود

پاسکل سیاکم، فوروارد جوان تورنتو و نامزد اصلی بیشترین پیشرفت سال، در خانواده‌ای بسکتبالی در کشور کامرون بزرگ شد. هر سه برادر او در دانشگاه‌های آمریکا بسکتبال بازی می‌کردند اما او که از همه جوان‌تر بود با وجود قد و بالای بسکتبالی عاشق فوتبال بود. خانواده پاسکل او را بر خلاف میلش به اردوهای بسکتبال در کامرون می‌فرستادند و در یکی از اردوهای استعدادیابی، پاسکل را جوانی آینده‌دار تشخیص دادند و در سال دوهزار و دوازده به اردوی مهم سازمان بسکتبال بدون مرز در آفریقای جنوبی دعوت شد.

پاسکل دوست نداشت به این اردو برود چون اصلا علاقه‌ای به بسکتبال نداشت اما وقتی شنید اردو در آفریقای جنوبی است نظرش عوض شد. ونسا، خواهر پاسکل، در آفریقای‌جنوبی زندگی می‌کرد. پاسکال سال‌ها بود که خواهرش را ندیده بود. ان‌بی‌ای هزینه سفر از کامرون به آفریقای جنوبی را تقبل می‌کرد پس این یک سفر مجانی برای دیدن خواهر بود. این تصمیم به نظر کم‌اهمیت زندگی این جوان متحول کرد.

مسول کمپ بسکتبال بدون مرز در آفریقا کسی نبود جز مسا یوجیری، مدیر رپتورز، و مربی کمپ کسی نبود جز سرج ایباکا فوروارد کنگویی اصل تورنتو. بازی پاسکل سیاکم چشم یوجیری را گرفت و نهایتا در مراسم یارکشی سال دو هزار و شانزده یوجیری او را برای تورنتو بکار گرفت.

پاسکل سیاکم که در ابتدای فصل نیمکت‌نشین رپتورز بود در فصل عادی امسال چشمان لیگ را خیره کرد. این جوان کامرونی در مرحله حذفی پنچه در پنچه بزرگان لیگ انداخت و سر بلند بیرون آمد. حضور سیاکم در تورنتو یکی از پایه‌های قهرمان این تیم شد.

رویداد ششم: ممفیس گریزلیز نیاز به جابجایی قرارداد گسال داشت

ماه فوریه دو هزارو نوزده در دوران تبادلات نیم‌فصل ممفیس گریزلیز با جدیت به دنبال تیم جدیدی برای سنتر باسابقه‌اش مارک گسول بود تا قرارداد او را از فهرست بدهی‌های تیم خارج کند. رقابت بین تورنتو و شارلوت برای گسول بالا گرفت و نهایتا رپتورز در آخرین فرصت، پیشنهادش به ممفیس را چنان چرب و نرم کرد که ممفیسی‌ها نتوانستند نه بگویند. این شد که مارک گسول با قراردادی بالای بیست میلیون دلار به تورنتو آمد.

مارک گسول در مرحله حذفی و فینال ان‌بی‌ای مهمترین مدافع زیر حلقه تورنتو شد و با سه امتیازی‌های دقیقش در حمله تعجب همه را برانگیخت.

بسکتبال ورزش اول کانادا خواهد شد

تورنتو رپتورز با اینکه متشکل از چهارده بازیکن خارجی و تنها یک بازیکن کانادایی جوان و نیمکت‌نشین است و در لیگ آمریکا شرکت می‌کند دیشب نماد بسکتبال کانادا شد. رپتورز تنها تیم لیگ ان‌بی‌ای است که طرفداران آن یک کشور هستند نه یک شهر یا ایالت.

تاثیر شگرفی که قهرمانی رپتورز در علاقمندی بیشتر کانادایی‌ها به بسکتبال داشت قابل توصیف نیست؛ از مدرسه تا کارخانه تا دفتر کار، از پادگان نظامی در قطب تا کشتی جنگی در اقیانوس، همه کانادایی لباس‌هایی با علامت رپتورز پوشیدند و پرچم تیم را به اهتزاز درآوردند.

بسکتبال را کانادایی‌ها اختراع کردند اما این ورزش در آمریکا ریشه دواند و جهانی شد. در ده سال گذشته بسکتبال در کانادا رشد سریعی داشت و بین دانش‌آموزان همه‌گیر شد. کشور سی و چند میلیونی کانادا در فصلی که خاتمه یافت بیشترین تعداد بازیکن خارجی را در تیم‌های مختلف ان‌بی‌ای داشت و قهرمانی رپتورز کانادا را هر چه سریعتر از کشور هاکی به یکی از نیروگاه‌های بسکتبال جهان بدل خواهد کرد.