کرونا چه تاثیری روی مغز می‌گذارد؟

از دست دادن حافظه، خستگی و مشکل در تمرکز از نشانه‌های ابتلا به ویروس کرونا اعلام شده است.

اما دانشمندان فکر می‌کنند کسانی که مبتلا به ویروس کرونا نشده‌اند هم بر اثر همه گیری دچار افرایش خستگی، اختلال در تصمیم گیری و کاهش تمرکز و دقت شده‌اند.

متخصصان معتقدند شرایط غیر قابل پیش بینی زندگی در دوران کووید و تاثیری که روی برنامه منظم روزانه افراد داشته منجر به پدیده‌ای شده است که آن را "مغز پاندمی" نامیده‌اند.

یکی از متخصصان مشهور عصب شناسی رفتاری درخواست کرده تحقیق‌های بیشتری در این باره انجام شود.

دکتر اما یینل می‌گوید: "مردم در طول زندگی عادت‌هایی پیدا می‌کنند. مثلاً ما دوستانمان را روزهای بخصوصی در هفته می‌بینیم و بعد ظهرهای مشخصی ورزش می‌کنیم. بهم خوردن این نظم و ترتیب می‌تواند وضعیت بسیار مشکلی ایجاد کند."

آیا همه‌گیری بر مغر شما تأثیر گذاشته است؟

"قرار گرفتن در موقعیت نامعلوم بر بیولوژی مغز تأثیر می‌گذارد. ما معمولاً می‌توانیم تا حدی با شرایط غیر منتظره وفق پیدا کنیم اما هر چه مدت طولانی‌تری در این شرایط باقی بمانیم، برای مغزمان بدتر خواهد بود."

"تحقیقات زیادی درباره تأثیر عفونت ناشی از کووید بر مغز انجام‌شده است. ما در ضمن میدانیم زندگی در شرایط همه‌گیری هم به‌خودی‌خود بر عملکرد و سلامت مغز ما تأثیر داشته است."

بریتانیا جمعیتی بیش از ۶۸ میلیون نفر دارد. آخرین آمار دولت نشان می‌دهد از ژانویه سال ۲۰۲۰ بیش از ۱۸.۹ میلیون مورد ابتلا به ویروس کرونا وجود داشته است.

دو سال پیش، بحران کووید رسماً به‌عنوان همه‌گیری جهانی اعلام شد و بریتانیا وارد دوران قرنطینه خانگی شد. بیش از ۱۶۰ هزار نفر در این کشور بعد از مثبت شدن نتیجه تست کووید، جان خود را از دست دادند.

تحقیقات بسیاری درباره تأثیر طولانی‌مدت ابتلا به کووید و کووید طولانی انجام‌شده است اما بسیاری از مردم که مبتلابه ویروس نشدند معتقدند دو سال زندگی با محدودیت‌های مختلف تأثیر فراوانی روی آن‌ها گذاشته است.

'من از در آغوش گرفتن مادرم تردید داشتم'

سنان اقبال می‌گوید در دوران همه‌گیری مردد بود که مادرش را در آغوش بگیرد یا نه. او ۲۲ سال سن دارد و مبتلا به فلج مغزی است. او در دوران همه‌گیری جز گروه بیماران خاص محسوب می‌شد که باید در خانه پناه می‌گرفتند.

او می‌گوید احساس می‌کرد "چندین تن آجر" روی شانه‌هایش دارد و نمی‌تواند "به هیچ جا فرار کند." چون تمام تلاشش این بود که به کووید مبتلا نشود.

سنان که در شهر کاردیف با خانواده‌اش زندگی می‌کند می‌گوید: "این‌همه گیری تأثیر بسیار بدی روی من گذاشت."

سنان ادامه می‌دهد: "خیلی بیشتر از قبل احساس خستگی می‌کنم و بیشتر از قبل نگرانی دارم. برای هر تصمیم باید چندین و چند بار از خودم سؤال کنم که آیا آن کار را انجام بدهم یا نه."

سنان که به علت بیماری‌اش درحرکت محدودیت دارد به یاد می‌آورد در روزهایی که کووید به بریتانیا رسید تمام مدت جلوی تلویزیون بود و سعی می‌کرد از آمار و ارقام و محدودیت‌های اعمال‌شده سر دربیاورد.

سنان به بی‌بی‌سی گفت: "من به دلیل معلولیتم، مشکلات سلامت روان هم دارم. نگرانی و فشار اضافه‌ای که در دوران همه‌گیری ایجادشد وضعیت را سخت‌تر کرد."

او گفت در ماه در ماه مارس ۲۰۲۰ در اولین دوره قرنطینه عمومی، خدمات درمانی که دریافت می‌کرد قطع شد و همین سطح نگرانی او را به‌شدت بالا برد و در رابطه او با پدر و مادرش که در شغل‌های کلیدی مشغول به کار بودند تأثیر داشت.

'اگر پدر و مادرم به کووید مبتلا شوند چه می‌شود؟'

او گفت: "خدمات درمانی که دریافت می‌کردم به من و پدر و مادرم فرصت کمی استراحت می‌داد."

"در تمام طول همه‌گیری حتی برای آغوش گرفتن مادرم هم تردید داشتم."

"اگر پدر یا مادرم به کووید مبتلا شوند، اگر بدون علامت و ناقل ویروس باشند و آن را به خانه بیاورند چه می‌شود؟ آیا در امان خواهم بود؟ آیا از پس آن برمیایم؟"

دانشمندان می‌گویند تغییرات مختلفی که در قوانین قرنطینه و مقررات سفر و رفت‌وآمد وجود داشت و همین‌طور نگرانی از ابتلا به ویروس و محدود بودن رفت‌وآمد مستقیم مردم با یکدیگر بر سلامت مغزی گروهی از مردم تأثیر داشته است.

برای ابی رایت از دست دادن شغلش در یک شرکت بیمه در دوران همه‌گیری کووید بر روال عادی زندگی و تمرکزش تأثیر گذاشت.

'احساس می‌کنم حافظه‌ام از بین رفته است'

این جوان ۲۷ ساله اهل بری در وال گلامورگان" گفت: "بلاتکلیفی، وحشتناک بود. و نمی‌توانستید پایان را ببینید."

"احساس می‌کنم حافظه‌ام را ازدست‌داده‌ام". مه مغزی ( مه‌آلودگی ذهن) یکی از مشخص‌ترین مشکلاتی است که برایم ایجاد شده است. مثل فراموش کردن کلمات برای تکمیل یک جمله و یا یک محاسبه ساده."

در اکتبر ۲۰۱۹، فقط چند ماه قبل از شروع همه‌گیری، ابی خبردار شد که مبتلابه اختلال شخصیت مرزی است. شرایط غیرقابل‌پیش‌بینی جدید باعث شد ابی نتواند کارهای مفیدی که می‌توانستند در کنترل اختلال روانی کمکش کنند را انجام بدهد.

او گفت: "من عاشق سینما و کنسرت رفتن هستم" .

"این کارها بخش بزرگی از زندگی من هستند. هر کاری که بتواند ذهنم را از درگیر بودن با مسائل رها کند. خیلی از این کارها که به آن‌ها اهمیت نمی‌دادیم، قبل از همه‌گیری کارهای عادی بودند و حالا کارهای غریبی به نظر می‌رسند."

"حالا که محدودیت‌ها برداشته می‌شوند نگرانی من از بیرون رفتن است."

تحقیقات بیشتری درباره تأثیر همه‌گیری بر مغز لازم است

این روزها درخواست‌های بیشتری برای تحقیق درباره تأثیرهای روانی زندگی در دوران همه‌گیری بر کسانی که به بیماری مبتلا نشده‌اند وجود دارد.

دکتر یینل، متخصص و استاد عصب‌شناسی رفتاری در دانشگاه کاردیف می‌گوید: "اصطلاح مغز پاندمی ناگهان مورد توجه قرارگرفته است. قسمت جالب این است که مردم مختلف تجربه‌های مختلفی از آن دارند."

"ما میدانیم کسانی که دچار اختلال اضطراب مزمن یا نگرانی مزمن هستند در بخش‌هایی از مغز که در تصمیم‌گیری و تمرکز نقش دارند دچار تغییراتی می‌شوند."

"اما ما باید تحقیقات بیشتری انجام بدهیم تا بفهمیم آیا تجربه زندگی در دوران همه‌گیری هم توانسته در ساختار مغز مردم تغییراتی ایجاد کند."