اعتصاب غذا در زندان‌های ایران

تعدادی از زندانیان سیاسی در هفته‌های اخیر در زندان‌های مختلف ایران دست به اعتصاب غذا زده‌اند. خانواده‌های آنها، عدم توجه مسئولان زندان‌ها و دستگاه قضایی ایران به خواسته‌های قانونی این دسته از زندانیان سیاسی را دلیل اعتصاب غذای آنها عنوان می‌کنند.

مرخصی استعلاجی و دسترسی به درمان پزشکی و تفکیک محکومان بر اساس جرائم از جمله خواسته‌های این زندانیان سیاسی است. برخی اما به احکام سنگینی که علیه آنها صادر شده اعتراض دارند.

امیر امیرقلی، فعال مدنی که از نهم آذر ۹۳ زندانی است و به ۲۱ سال زندان محکوم شده به گفته خانواده‌اش از دو هفته پیش در اعتصاب غذا است. عباس امیرقلی، پدر این زندانی سیاسی می‌گوید که خواسته فرزندش “یک خواسته قانونی در خصوص تفکیک محکومان است بر اساس جرایمی که انجام داده‌اند که متأسفانه نظام قضایی کشور این قانون را اجرا نمی‌کند."

امیر امیرقلی در بند هشت زندان اوین زندانی است و پدرش می‌گوید: "بارها خانواده‌های زندانیان و خود زندانیان از مسئولان قضایی خواهش کرده‌اند که بر اساس قانون تفکیک جرائم عمل کنند، اما این خواهش به جایی نرسیده تا جایی که الآن بچه‌ها مجبور شده‌اند برای اینکه به خواسته قانونی خود برسند دست به اعتصاب غذا بزنند."

به گفته آقای امیرقلی، فرزندش "حدود ۱۰ کیلو وزن کم کرده، فشارش افت کرده و به زیر ۱۰ رسیده" ولی با این حال در آخرین باری که با خانواده‌اش گفت و گو داشته "تهدید کرده که اگر تا اول ماه مه به خواسته‌اش رسیدگی نکنند دست به اعتصاب خشک خواهد زد: من در ملاقات از او خواهش کردم که اعتصاب را بشکند و بیشتر به فکر سلامتی خودش باشد، اما قبول نمی کند".

او می‌گوید که فرزندش فعال مدنی و از فعالان حقوق کودکان کار است و به اتهام اجتماع و تبانی و برهم زدن نظم کشور، توهین به ائمه اطهار، توهین به رهبر و بنیان‌گذار جمهوری اسلامی و تبلیغ علیه نظام در دادگاه بدوی مجموعاً به ۲۱ سال زندان محکوم شده، حکمی که بر اساس ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی هفت سال و نیم آن قابل‌اجرا است. هرچند که تاکنون دادگاه تجدیدنظر برای رسیدگی به اعتراض او تشکیل نشده است. حضور در مقابل دفتر سازمان ملل در تهران در حمایت از مردم کوبانی و علیه داعش، انتشار برگه احضاریه در فیسبوک و لایک های فیسبوکی امیر امیرقلی به گفته پدرش از مصادیق اتهامات منتسب به او است.

آقای امیرقلی می‌گوید: "من با آقای حاجیلو، معاون دادستان ملاقات داشتم و خود ایشان می‌گفت امیر بارها به من مراجعه کرده و خواستار تغییر جایش شده اما متأسفانه اهمیتی نداده‌اند. عدم اهمیت و عدم رعایت قانون باعث شده اعتصاب کند. من در شرایط امیر در زندان نیستم ولی به هر جهت این‌قدر شرایط حتماً سخت بوده که دست به اعتصاب زده".

اما این تنها امیر امیرقلی نیست که در اعتراض به عدم رعایت اصل تفکیک زندانیان دست به اعتصاب غذا زده است. سازمان عفو بین‌الملل از اعتصاب غذای سعید شیرزاد، زندانی سیاسی زندان رجایی شهر طی هفته‌های اخیر در همین زمینه خبر داده است. سعید شیرزاد، فعال مدنی است که به ۵ سال زندان محکوم شده. وب‌سایت هرانا هم از اعتصاب غذای افشین به ایمانی، مسعود عرب چوب‌دار، فرید آزموده، ایرج حاتمی و بهزاد ترحمی، دیگر زندانیان سیاسی و امنیتی زندان رجایی شهر در همین راستا خبر داده است.

اعتصاب به خاطر عدم رسیدگی پزشکی

حسین رونقی ملکی، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی زندان اوین هم از هفت فروردین‌ماه در اعتراض به عدم توجه و کوتاهی مسئولان زندان برای درمان بیماری‌اش دست به اعتصاب غذا زده است. زلیخا موسوی، مادر این زندانی سیاسی می‌گوید که وضعیت فرزندش خوب نیست: "الآن چهار ماه است که حسین را به زندان برگردانده‌اند و دوباره کلیه‌اش عفونت کرده و بزرگ شده. ستون فقرات اش هم دیسک کمر گرفته. قبل از عید هر چقدر درخواست کردیم که باید بستری شود و گفتیم که اگر وضعیت اش این‌طور ادامه پیدا کند خطرناک است، هیچ توجهی نشد تا رسید به اینجا که در اعتراض مجبور شد اعتصاب غذا کند و حالا هم گفته است که در صورت عدم توجه مسئولان اقدام به اعتصاب خشک خواهد کرد".

حسین رونقی ملکی که ۲۳ آذر ماه ۸۸ در منزل مسکونی‌اش در شهرستان ملکان بازداشت شده بود از سوی شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به ۱۵ سال زندان محکوم شده است. مادرش می‌گوید که پنج سال از حکم زندان او مورد عفو قرار گرفته است. او به گفته خانواده‌اش پیش از زندان در سلامت کامل بود، اما در زندان یکی از کلیه‌هایش را از دست داد و کلیه دیگرش دچار نارسایی شد. آقای رونقی ملکی هفت بار تحت عمل جراحی قرار گرفته و شهریور ۹۳ با توقف حکم از زندان آزاد شد، اما ۳۰ دی‌ماه ۹۳ و در شرایطی که تحت درمان بود به زندان بازگردانده شد.

زلیخا موسوی می‌گوید که بعد از شش سال تحمل حبس، فرزندش باید با آزادی مشروط از زندان آزاد شود. او می گوید: "آزادی مشروط حق پسر من است، اما اجازه نمی‌دهند، می‌گویند سپاه نمی‌گذارد. برای اعزام به بیمارستان هم بارها رفتیم التماس کردیم گفتیم این بچه دارد از دست می‌رود، اما جواب دادند که بهداری زندان باید تشخیص دهد. بهداری هم گفته که امکاناتی ندارد و باید به بیمارستان برود. اما باز توجهی نکردند. اخیرا او را به بیمارستان هاشمی نسب برده‌اند و در بیمارستان پزشکان گفته‌اند که وضعیت کلیه‌اش خیلی خطرناک است، ولی بااین‌حال باز به زندان برگردانده‌اند".

او می‌گوید که احمد رونقی ملکی، پدر این زندانی سیاسی هم چند روز دست به اعتصاب غذا زده بود و گفته است که در صورت اعتصاب خشک فرزندش، او هم اعتصاب خشک خواهد کرد: "خب فرزندش است نمی‌تواند تحمل کند. حسین گفته اعتصاب خشک می‌کنم پدرش هم گفته من هم می‌کنم. دیگر راهی برای ما نمانده. هفت بار پسر مرا بردند عمل. این قانون است؟ خودشان می‌دانند چقدر التماس کردم که برنگردانید زندان و اگر برگردانید وضعیت اش بدتر می‌شود".

حسین رونقی ملکی طی ۷ سال گذشته بارها در زندان نسبت به وضعیت جسمانی‌اش و عدم توجه مسئولان زندان اعتصاب غذا کرده بود.

اعتصاب سخنگوی کانون صنفی معلمان

محمود بهشتی لنگرودی، سخنگوی کانون صنفی معلمان ایران دیگر زندانی سیاسی است که با انتشار نامه‌ای از اعتصاب غذای خود خبر داده است. در این نامه که در وب سایت حقوق معلم و کارگر منتشر شده آقای بهشتی لنگرودی اعلام کرده است: "در اعتراض به احکام ظالمانه‌ای که توسط قضات دادگاه‌های انقلاب، آقایان صلواتی و مقیسه برایم صادر گردیده و مجموعاً بنده را به ۱۴ سال حبس محکوم کرده‌اند. از روز چهارشنبه اول اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۵ تا زمان توقف اجرای حکم و برگزاری دادگاه علنی و قانونی مطابق اصل ۱۶۸ قانون اساسی دست به اعتصاب غذا خواهم زد و به جز آب، چای، قند و نمک چیز دیگری نخواهم خورد".

او نوشته: "مسئولیت هر اتفاق ناگواری که طی مدت اعتصاب غذا و یا پس‌ازآن برایم پیش آید، متوجه تمام کسانی خواهد بود که در برابر تظلم خواهی این‌جانب سکوت یا بی‌اعتنایی کنند".

آقای بهشتی آذر و مهر ۹۴ هم در اعتراض به حکم و وضعیت اش در زندان مدتی در اعتصاب غذا بود. او نخستین بار بعد از انتخابات جنجال‌برانگیز خرداد ۸۸ بازداشت شد و بار دیگر ۱۵ شهریور سال ۹۴. او در زندان اوین به سر می‌برد.

رمضان احمد کمال، زندانی اهل سوریه و افشین سهراب زاده، زندانی زندان میناب، دو زندانی دیگر هستند که سایت‌های حقوق بشری از اعتصاب غذای آنها در هفته‌های اخیر خبر داده‌اند. وب‌سایت هرانا گزارش داده که رمضان احمد کمال در اعتراض به عدم رسیدگی پزشکی از روز یکشنبه در اعتصاب غذا به سر می‌برد و وضعیت جسمانی نامساعدی دارد. او به اتهام محاربه از طریق عضویت در پ‌ک‌ک به ۱۰ سال زندان محکوم شده است و بیش از ۸ سال است که در زندان به سر می‌برد. اما افشین سهراب زاده که از ۲۳ فروردین‌ماه اعتصاب غذا کرده بود به اعتصاب خود پایان داده است. او به بیماری سرطان مبتلا است و به اتهام محاربه از طریق عضویت در احزاب اپوزیسیون کرد به ۲۵ سال زندان در تبعید محکوم شده است.

طی سال‌های گذشته زندانیان سیاسی و عقیدتی در ایران بارها از اعتصاب غذا به عنوان راهی برای بیان اعتراض خود استفاده کرده‌اند. هدی صابر، عیسی سحرخیز، اکبر گنجی، نسرین ستوده، کوهنوردان آمریکایی که به اتهام جاسوسی در ایران زندانی بودند و بسیاری دیگر از زندانیان سیاسی، عقیدتی و مدنی بارها اعتصاب غذا کرده‌اند. خرداد سال ۹۰ هدی صابر، فعال ملی و مذهبی که در اعتراض به مرگ هاله سحابی اعتصاب غذا کرده بود جان سپرد. پیش‌تر و در سال ۸۵ اکبر محمدی، فعال دانشجویی که در جریانات کوی دانشگاه ۷۸ بازداشت شده بود بعد از اعتصاب غذا در زندان جان باخت.