هفته پناهندگان؛ پناهجویان ایرانی بیشتر به کجا پناه می‌برند و چقدر شانس قبولی دارند؟

تازه‌ترین آمار کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که در پایان سال ۲۰۱۹ میلادی (زمستان ۱۳۹۸) حدود ۲۱۵ هزار ایرانی، در کشورهای دیگر جهان پناهنده یا پناهجو بوده‌اند. از این تعداد حدود ۱۳۰ هزار نفر به عنوان پناهنده پذیرفته شده‌اند و بیش از ۸۶ هزار نفر هم برای دریافت پناهندگی اقدام کرده‌اند و در انتظار رسیدگی به پرونده خود هستند.

این آمار تجمیعی است، یعنی ۲۱۵ هزار نفر پناهنده و پناهجوی ایرانی، مجموع افرادی است که در سال‌های اخیر از ایران خارج شده و در پایان سال ۲۰۱۹ میلادی در گوشه و کنار جهان، یکی از وضعیت‌های پناهندگی یا پناهجویی را داشته‌اند. بسیاری از پناهجویان، بعد از زندگی در کشوری که به آن پناه برده‌اند، براساس قوانین آن کشور می‌توانند شهروند شده و از وضعیت پناهندگی خارج شوند. بعضی از پناهجویان هم بعد از مدتی به کشور خود باز می‌گردند که در مورد ایران این آمار ناچیز است.

سالانه چند نفر از ایرانی‌ها به کشورهای دیگر پناه می‌برند؟

داده‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد تعداد ایرانی‌هایی که برای دریافت پناهندگی در کشورهای دیگر اقدام کرده‌اند، از سال ۱۳۸۸ روندی صعودی داشته است. این آمار - که البته به گفته سازمان ملل درصدی خطا هم دارد، در سال ۲۰۱۶ میلادی به ۶۸ هزار نفر رسیده است که بالاترین تعداد در دو دهه اخیر است.

پناهجویان ایرانی به کدام کشورها رفته‌اند؟

داده‌های سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که بعد از انقلاب و در دوران جنگ ایران و عراق، آمریکا، بریتانیا و سوئد، مقصد‌های نهایی بیشتر پناهجویان ایرانی بوده‌اند. از پایان دهه ۱۳۷۰ آلمان و بعد با فاصله بریتانیا مقصدهای اصلی پناهجویان شده‌اند.

نمودار زیر تعداد افرادی را که در هر سال، به عنوان پناهنده یا پناهجو (یا وضعیت‌های شبیه به آن‌ها) در کشورهای دیگر حضور داشته‌اند، نشان می‌دهد. این آمار هم مانند بیشتر آمارهای آمده در این گزارش تجمیعی است. یعنی عددی که برای هر کشور در هر سال نشان داده شده، تنها موارد جدید را نشان نمی‌دهد بلکه شمار همه افرادی را نشان می‌دهد که در آن زمان وضعیت پناهندگی یا پناهجویی داشته‌اند.

پناهجویان ایرانی چقدر شانس دارند که پذیرفته شوند؟

کشورهایی که تقاضای پناهندگی ایرانی‌ها را دریافت کرده‌اند، به نوبت به این موارد رسیدگی می‌کنند. برای نمونه در سال ۲۰۱۹ میلادی (زمستان ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۸) در مجموع درخواست پناهندگی حدود ۱۶ هزار ایرانی پذیرفته شده و درخواست حدود ۱۵ هزار نفر هم رد شده است. البته بسیاری از موارد رد شده، درخواست تجدید نظر می‌کنند که آمار رای نهایی در مورد پرونده آنها، سال‌های بعد مشخص می‌شود. آمارها نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۰ به این سو، بیشتر پرونده‌های درخواست پناهندگی ایرانی‌ها در بررسی اول قبول شده‌اند.

البته وضعیت موفقیت پرونده‌ها در کشورهای مختلف فرق دارد. برای نمونه آلمان در سال گذشته میلادی، نزدیک به سه هزار و ۶۰۰ پرونده را قبول و حدود هشت هزار پرونده را رد کرده است. در همین زمان، بریتانیا، کانادا و آمریکا، به بیشتر پناهجویان ایرانی پاسخ مثبت داده‌اند.