سه‌شنبه پرتردد دیپلماتیک در منطقه؛ سفر بلینکن به عربستان در آستانه بازگشایی سفارت ایران در ریاض

سه‌شنبه ۱۶ خرداد (ششم ژوئن) و در آستانه بازگشایی سفارت ایران در عربستان، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا،برای سفری سه روزه عازم جده شده است. همزمان امروز در تحولی دیگر، رسانه‌های ایران گزارش کرده‌اند که سفیر ایران در محل سفارتخانه این کشور در مسقط، پایتخت عمان، میزبان سفرای عربستان، کویت و عراق است.

عمان یکی از کشورهایی بوده که همواره به عنوان جغرافیای میانجی‌گری در روابط ایران با رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای‌اش نقش بازی کرده است.

سفرای ایران و عربستان در حالی در عمان دیدار کرده‌اند که علی نجفی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسقط، چندی پیش و بعد از توافق ایران و عربستان برای از سرگیری مناسبات دیپلماتیک با «عبدالله بن سعود العنزی» سفیر عربستان سعودی در عمان و در محل سفارت ایران در مسقط دیدار و گفت‌وگو کرده بود.

گفته شده هدف سفر وزیر امور خارجه آمریکا به عربستان تقویت روابط آمریکا با عربستان است؛ متحد دیرینه واشنگتن که مدتی است روابط گرمی با یکدیگر ندارند. گزارش شده که عالی‌ترین مقام دستگاه دیپلماسی آمریکا امیدوار است در این سفر گام‌هایی برای عادی‌سازی روابط عربستان با اسرائیل بردارد و در عین حال مذاکراتی برای پایان دادن به درگیری‌ها در سودان یمن و پیش ببرد.

سفر آقای بلینکن بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشته است از جمله خبرگزاری فرانسه در گزارشی نوشته وزیر امور خارجه آمریکا در زمانی عازم ریاض شده که اتحادها و ائتلاف‌ها در خاورمیانه به سرعت در حال تغییرند. این خبرگزاری نقطه اوج این تغییرات را عادی‌سازی روابط ایران و عربستان دو رقیب و قطب منطقه‌ای در خاورمیانه توصیف کرده که با میانجیگری چین به وقوع پیوست.

پس از نزدیکی ایران و عربستان و دیدارها و گفتگوهای رسمی نمایندگان دو کشور بشار اسد، رهبر سوریه و متحد اصلی تهران و مسکو، ماه گذشته برای اولین بار از زمان آغاز اعتراض‌ها و درگیری‌ها در این کشور بار دیگر به اتحادیه عرب دعوت شود.

گزارش شده آقای بلینکن ابتدا راهی جده می‌شود و انتظار می‌رود با محمد بن سلمان ولیعهد عربستان دیدارد کند. او همچنین روز چهارشنبه برای حضور در نشست شورای همکاری خلیج فارس به ریاض پایتخت خواهد رفت.

ورود وزیر خارجه آمریکا به عربستان در اوج اختلاف ایران با غرب بر سر برنامه هسته‌ای این کشور است. آمریکا و متحدانش همچنین از ایران به خاطر سیاست‌های خارجی و توسعه برنامه موشکی و نظامی‌اش، ایران را مورد انتقاد قرار داده‌اند. در مقابل ایران که اکنون روابط نزدیک‌تری با روسیه و چین دارد، غرب را به عدم انجام تعهداتش متهم می‌کند.

روابط عربستان و آمریکا پس از قتل جمال خاشقجی در سال ۲۰۱۸ متشنج شد. در یکسال گذشته پس از آنکه عربستان بزرگترین صادرکننده نفت جهان از تلاش آمریکا برای کاهش قیمت نفت پس از حمله روسیه به اوکراین حمایت نکرد، مجددا روابط دوپلماتیک این دو متحد قدیمی را پیچیده‌تر کرد. این در حالی است که نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری ونزوئلا و از دیگر صادرکنندگان عمده نفت که کشورش مورد تحریم‌ آمریکا قرار دارد به تازگی به عربستان رفته بود.

با این حال روابطه راهبردی دفاعی آمریکا و عربستان و همکاری ریاض و واشنگتن برای میانجی‌گری در سودان و تخلیه شهروندان خارجی از این کشور نشانه‌ای است از همسویی‌های تاریخی دو کشور.