احمدرضا جلالی؛ ایران می‌گوید حکم اعدام ممکن است اردیبهشت اجرا نشود

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران، امروز با تاکید بر قطعی بودن حکم اعدام احمد‌رضا جلالی، زندانی ایرانی-‌سوئدی، اعلام کرد که با توجه به "درخواست‌ها" برای تعویق اجرای این حکم، قوه‌قضاییه این موضوع را بررسی می‌کند.

رسانه‌های ایران پیشتر به نقل از مقام‌های این کشور گفته بودند که آقای جلالی تا پایان اردیبهشت ماه، که کمتر از یک هفته از آن باقی است، اعدام می‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه ایران که این موضوع را اعلام کرده به فرد، افراد یا نهادی که خواستار تعویق اجرای حکم اعدام آقای جلالی شده اشاره نکرده است.

انریکه مورا، مذاکره کننده ارشد اتمی اتحادیه اروپا، که هفته گذشته برای پیدا کردن راه حلی برای بن‌بست در مذاکرات احیای توافق اتمی برجام به تهران رفته بود در بازگشت گفت که در گفت‌وگوهایش در تهران از مقام های جمهوری اسلامی خواسته است از اعدام آقای جلالی خودداری کنند.

همزمان با به پایان رسیدن جلسات محاکمه حمید نوری، دادیار سابق قوه قضائیه ایران، که دادستانی سوئد او را به مشارکت در اعدام زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ متهم کرده، ابتدا خبرگزاری ایسنا اعلام کرد که حکم آقای جلالی تا پایان اردیبهشت ماه اجرا می‌شود و سپس مقام‌های قضایی و سیاسی ایران این گزارش را تایید کردند.

اعلام زمان اجرای حکم اعدام احمدرضا جلالی با واکنش‌های منفی بین‌المللی همراه شد.

ایران ارتباط تصمیم اولیه درباره اجرای حکم آقای جلالی با دادگاه حمید نوری را رد می کند و در توضیح آن می‌گوید وی سه سال قبل از دستگیری آقای نوری توسط سوئد، در ایران بازداشت شده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران امروز ۲۶ اردیبهشت برابر با شانزدهم مه گفت که "آقای جلالی سه سال قبل دستگیر شده است؛ حکم امنیتی دارد؛ جاسوسی کرده است؛ همکاری نزدیک با موساد داشته است و از طریق یکی از کشورهای اروپایی ضد امنیت جمهوری اسلامی ایران کار کرده و باعث خسارت جانی علیه دانشمندان ما شده است".

آقای جلالی پیشتر گفته بود او را به این دلیل زندانی کرده‌اند که حاضر به جاسوسی برای جمهوری اسلامی ایران نشده است.

وی پژوهشگر مدیریت بحران و پزشک ساکن سوئد بود که در اردیبهشت سال ۱۳۹۵ خورشیدی در جریان سفر به ایران بازداشت و به اتهام جاسوسی به اعدام محکوم شد.

کاظم غریب‌آبادی، معاون بین‌الملل قوه قضائیه ایران، هفته گذشته از دستگیری و محاکمه حمید نوری در سوئد انتقاد کرده و درباره پرونده احمدرضا جلالی گفته بود "سفیر سوئد مرتب به دفتر من و وزارت خارجه می‌آمد و می‌گفت او یک استاد بی‌گناه دانشگاه است، چرا او را دستگیر کردید، در حالیکه موقع دستگیری حتی دو تابعیتی هم نبود و بعدا تابعیت سوئد را به او اهدا کردند".

هشدار سخنگوی وزارت خارجه ایران به ایرانیان خارج از کشور

بعضی از دولت های غربی می‌گویند که ایران با بازداشت اتباع دوتابعیتی درصدد حل و فصل مشکلات خارجی خود است و از این بابت از جمهوری اسلامی ایران انتقاد کرده‌اند.

ایران می گوید سوئد با محاکمه حمید نوری در صدد "محاکمه جمهوری اسلامی" است و بریتانیا را حامی سوئد در این محاکمه معرفی می‌کند.

این دو کشور به‌تازگی هشدارهای مسافرتی خود درباره سفر به ایران را به روز کرده و از اتباع خود خواسته‌اند از سفر غیرضروری به ایران خودداری کنند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران امروز با انتقاد از صدور این نوع هشدارهای مسافرتی گفته است "این سیاست شناخته شده است که انگلیسی‌ها و اخیرا سوئدی‌ها به آن پیوسته‌اند. آنها به جای این‌که مواضع خود را پشت تریبون‌ها اعلام کنند، مواضع خود را در قالب هشدارهای سفر بیان می‌کنند. منظورشان از این هشدارها در مورد سفر به ایران این است که وضعیت ایران را فوق‌العاده نشان دهند و بگویند وضعیت ایران آرام نیست".

این مقام ایرانی خطاب به بریتانیا و سوئد گفته "آنها باید سعی کنند جاسوس نفرستند و سعی کنند از ایرانی‌های پرافتخار استفاده‌های دیگری نکنند. هموطنان عزیز باید مراقب باشند. سرویس‌های اطلاعاتی بعضی از این کشورها رویکردشان را عوض کرده‌اند و تلاش می‌کنند که دانسته از این عزیزان سوءاستفاده‌هایی را انجام دهند".

جمعیت کثیری از مهاجران ایرانی در کشورهای اروپایی از جمله بریتانیا و سوئد و در آمریکای شمالی یعنی ایالات متحده و کانادا هستند.

احمدرضا جلالی چرا بازداشت شد؟

احمدرضا جلالی٬ شهروند ایرانی-سوئدی، که در بهار ۹۵ به دعوت دانشگاه‌های تهران و شیراز به ایران سفر کرده بود سه روز پیش از بازگشت به سوئد هنگام رانندگی به طرف کرج دستگیر شد.

او سال ۱۳۸۸ به سوئد مهاجرت کرده بود و علاوه بر پژوهش در دانشگاه کارولینسکای استکهلم، سابقه تدریس در ایتالیا و بلژیک هم داشت.

این اولین بار نبود که این پژوهشگر به ایران سفر می‌کرد؛ پیش از آخرین سفری که به بازداشتش منجر شد٬ بارها برای شرکت در برنامه‌های تحقیقاتی و آموزشی به ایران رفت‌وآمد داشت‌ و به گفته همسرش "ورود و خروج او همواره بدون مشکل انجام می‌شد."

اما روز پنجم اردیبهشت ماه سال ۹۵ که برای شرکت در کنفرانسی به شهر کرج می‌رفت، به اتهام‌های "ارتباط با دولت متخاصم" و "جاسوسی برای اسرائیل" بازداشت و به زندان اوین منتقل شد؛ اگرچه خبر رسمی دستگیری او تا پیش از دی‌ماه همان سال منتشر نشد.

در دی ماه سال ۹۵ برای اولین بار ویدا مهران‌نیا، همسر احمدرضا جلالی، از بازداشت و حبس همسرش در انفرادی خبر داد و گفت که او اعتصاب غذا کرده است.

واکنش‌های جهانی به حکم اعدام آقای جلالی چه بود؟

پس از انتشار خبر تایید حکم احمدرضا جلالی در دیوان عالی جمهوری اسلامی، چندین نهاد‌ بین‌المللی به این حکم اعتراض کردند.

در آبان ماه سال ۹۶ هفتاد و چهار نفر از برندگان جایزه نوبل در نامه‌ای به نماینده ایران در سازمان ملل خواهان آزادی احمدرضا جلالی شدند.

یک ماه پس از آن نیز چهار نفر از کارشناسان سازمان ملل متحد از ایران خواستند که حکم اعدام او را فورا لغو کند.

وزارت امور خارجه ایتالیا، عفو بین‌الملل و دولت سوئد از جمله نهاد‌هایی بودند که به صدور حکم اعدام اعتراض کردند.

با این حال در دی ماه همان سال عباس جعفری دولت‌آبادی بدون اشاره به اعتراض‌های بین‌المللی درباره حکم صادر شده علیه احمدرضا جلالی، بر اتهامات طرح شده، پافشاری کرد.

او مدعی شد که طی دیداری با آقای جلالی در زندان "نامبرده به هشت نوبت ملاقات با ماموران سرویس جاسوسی بیگانه اقرار نموده و در همین رابطه وجوهی را اخذ کرده است."

او همچنین به صورت غیر مستقیم همسر احمدرضا جلالی را نیز متهم کرد و گفت که خانم مهران‌نیا پیشتر "از کار‌شناسان سازمان انرژی اتمی بوده که در حال حاضر از خدمت منفصل گردیده است.

احمدرضا جلالی در پاسخ به همه این اتهام‌ها، آبان در ماه سال ۹۶ در نامه‌ای از داخل زندان با عنوان "چرا وزارت اطلاعات مرا بازداشت کرد؟" به زبان انگلیسی نوشت که "به دلیل همکاری نکردن با وزارت اطلاعات برای جاسوسی به نفع ایران بازداشت و سپس به اعدام تهدید شده است."

بهمن ماه سال ۹۶، وزارت خارجه سوئد اعلام کرد که اداره مهاجرت این کشور شهروندی آقای جلالی را تایید کرده و او رسما شهروند سوئد است.

در آن زمان پاتریک نیلسون، سخنگوی وزارت خارجه سوئد، گفته بود: "ما مطلع هستیم که اداره مهاجرت، شهروندی آقای جلالی را تایید کرده است و بر همین مبنا پیگیر سرنوشت این شهروند سوئد هستیم."