سفیر ایران در عراق: بازگشایی سفارتخانه‌ها دستور کار مذاکرات بعدی با عربستان است

ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق جزییاتی از آخرین دور مذاکرات ایران و عربستان سعودی، برای عادی سازی روابط را به رسانه‌های ایرانی گفته و از "توافق دو طرف برای نقشه راه مذاکرات آینده" خبر داده و در پاسخ به سوالی در خصوص بازگشایی مجدد سفارت‌های دو کشور در تهران و ریاض گفته است: "روند مذاکرات آینده تعیین خواهد کرد که موضوع بازگشایی سفارتخانه‌ها محقق شود یا خیر و این بستگی به مذاکرات بعدی دارد."

به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، آقای مسجدی گفته است: "در دور اخیر مذاکرات، مهم این بود که طرفین برای آینده، چارچوبی توافقی داشته باشند که به نتیجه رسید و این خود ملاک مثبتی است که راه آینده را برای هر دو طرف روشن می کند."

هفته گذشته پنجمین دور مذاکرات ایران و عربستان در بغداد برگزار شده بود.

حال، سفیر تهران در بغداد به کلیت توافق ایران و عربستان اشاره کرده و گفته که یکی از این توافق ها بر سر "اعتماد سازی‌ها" بوده اما جزییات بیشتری ارائه نکرده است.

به گفته آقای مسجدی دو کشور توافق‌ در مذاکرات پنجشنبه هفته گذشته همچنین توافق کرده‌اند تا در موضوع "اقدامات و همکاری‌های دوجانبه مثل موضوعات حج و بحث سفارتخانه‌های دو طرف" گفت‌وگو کنند و سومین موضوع برای بررسی در مذاکرات با عربستان هم "بحث‌های منطقه ای و بین المللی" است.

آخرین مذاکرات ایران و عربستان چه زمانی بود؟

نور نیوز، رسانه نزدیک به دبیرخانه شورای امنیت ملی ایران شنبه هفته گذشته از برگزاری پنجمین دور مذاکرات بین ایران و عربستان سعودی در بغداد خبر داد و نوشت فضای دور پنجم مذاکرات "مثبت" بوده است.

نورنیوز همچنین عکسی را از نمایندگان ایران و عربستان منتشر کرد که در کنار مصطفی کاظمی، نخست وزیر عراق بودند، برخی رسانه‌ها نوشتند که نماینده ایران از مقام‌های ارشد دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و نماینده عربستان، رئیس سرویس اطلاعاتی این کشور بوده‌ که به عنوان نمایندگان تام‌الاختیار دو کشور در جلسه شرکت کرده‌اند.

رسانه‌های ایرانی ابراز امیدواری کرده بودند که "در آینده نزدیک" وزیران خارجه دو کشور جلسه مشترکی با هم داشته باشند.

شبکه تلویزیونی العالم، رسانه عرب زبان وابسته به جمهوری اسلامی هم در خصوص دور پنجم مذاکرات گزارش کرده که "دو هیات روی بیشتر پرونده‌های منطقه و همچنین پرونده روابط دوجانبه و امنیت منطقه خلیج فارس صحبت کردند."

رابطه ایران و عربستان چرا قطع شد؟

روابط ایران و عربستان نزدیک به ۶ سال پیش از سوی مقام های سعودی به طور کامل قطع شد.

دلیل قطع روابط، حمله "طلاب و دانشجویان بسیجی" به سفارت عربستان در تهران و کنسولگری این کشور در مشهد بود. این افراد به اعدام یک روحانی شیعه در عربستان اعتراض داشتند.

این اتفاق عصر روز شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۴ رخ داد زمانیکه معترضان به اعدام شیخ نمر باقر النمر، روحانی برجسته شیعه در عربستان با حمله به ساختمان سفارت عربستان سعودی در تهران وارد آن شده و آسیب‌هایی به آن وارد کرده‌اند.

در تصاویر و ویدئوهایی که از این حمله منتشر شد، مهاجمان به داخل ساختمان سفارت در تهران وارد شده و بخشی از آن را آتش زدند.

ساعتی پس از حمله یک مقام نیروی انتظامی گفت "چند نیروی خودسر" در ارتباط با حمله به سفارت عربستان سعودی دستگیر شده‌اند.

حسن روحانی، رئیس جمهور وقت، از وزیر کشور خواسته بود تا با همکاری قوه قضائیه و وزارت اطلاعات و با "قاطعیت کامل" عاملان حمله را شناسایی و برای پیگرد قانونی به قوه قضائیه معرفی کند و پس از آن وزیر کشور ضرب‌الاجلی را برای بررسی ماجرای حمله به سفارت عربستان و اعلام نتیجه آن تعیین کرد.

در واکنش به حمله سفارت عربستان در تهران و مشهد، ریاض اعلام کرد که دولت جمهوری اسلامی ایران را مسئول این حملات می‌داند و ضمن اعلام قطع روابط سیاسی و اقتصادی خود با ایران، دیپلمات‌های جمهوری اسلامی را نیز اخراج کرد.

شورای امنیت سازمان ملل هم به درخواست عربستان سعودی بیانیه‌ای صادر و در آن این حمله را محکوم کرد و از جمهوری اسلامی خواست قوانین و معاهدات بین‌المللی ناظر بر حفظ امنیت اماکن دیپلماتیک و ایمنی کارکنان آنها را رعایت کند.

در شش سال گذشته مقام های ایران و عربستان انتقاد و تنش لفظی کم سابقه ای را متوجه یکدیگر کرده بودند از جمله ایران، عربستان سعودی را "ارتجاع منطقه" می خواند و عربستان نیز ایران را مسئول حمله به تاسیسات نفتی آرامکو و حمله به کشتی‌های نفتی در منطقه معرفی کرده بود.

تا اینکه در ماه مه سال ۲۰۲۱ برهم صالح، رئیس جمهور عراق برای اولین بار اعلام کرد که عراق میزبان گفت‌وگوها میان ایران و عربستان بوده و پس از آن پنج دور مذاکرات به میزانی بغداد انجام شده و تنش‌های لفظی بین دو کشور هم تا حد زیادی کاسته شده است.