آلودگی هوا در ایران در یک نگاه

بحث آلودگی در دهه‌های مختلف بارها در ایران مطرح شده است و هر سال چندین شهر این کشور با مشکل آلودگی و افزایش آلاینده‌ها مواجه می‌شوند.

تهران یکی از شهرهای آلوده ایران و جهان است. به گفته کارشناسان محیط زیست، آلودگی هوای تهران به‌صورت عمده در یک‌سوم روزهای سال روی می‌دهد و هر سال بیش از ۱۰۰ روز هوا در وضعیت ناسالم و آلوده قرار دارد.

اهواز در سال ۲۰۱۱ آلوده‌ترین شهر جهان لقب گرفت. یدالله حضرتی، مدیرعامل شرکت توزیع برق اهواز با اشاره به مشکل ریزگردها در اهواز گفت: "در سال ۹۵ تاکنون ۲۳ روز ریزگرد داشته‌ایم؛ با وجود این تعداد بالای روزهای ناسالم، چه‌طور می‌توان مقره‌ها را هربار شست؟ در همین سال هفت هزار و ۶۵۰ کامیون ده‌تنی خاک وارد اهواز شده است."

اراک یکی در زمره یکی از هشت شهر آلوده ایران است. سعید محمودی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی در این باره گفت: "شهر اراک از ابتدای سال جاری تاکنون، ۱۰۰روز آلودگی و هوای ناسالم، ۱۹۶روز با هوای سالم و ۵۴ روز با هوای پاک را پشت سر گذاشته است."

حمید قاسمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان ‌شرقی با بیان اینکه منشاء بیش از ۷۰ درصد از آلودگی هوای تبریز از خودروهای فرسوده، دود و آلاینده‎های ناشی از آن ها است، گفت: "هوای تبریز چندین روز از سال با گذشتن شاخص های آلایندگی از مرز ۱۰۰ پی. اس. آی در وضعیت ناسالم و هشدار برای شهروندان قرار می گیرد و این امر زنگ خطری برای سلامت افراد جامعه است."

بندرعباس نیز از جمله شهرهای آلوده ایران است. عمده‌ترین آلودگی‌های غرب بندرعباس آلودگی هوا ناشی ازپخش گازها و مواد معلق، آلودگی محیط زیست دریایی‌، آلودگی ناشی ازدفع مواد زائد صنعتی و پسماندها‌، آلودگی فاضلاب و پساب صنعتی‌، آلودگی خاک ناشی از نشت مواد نفتی و مواد معدنی و تردد وسائل نقلیه در منطقه، پسماندهای ناشی از فعالیت صنایع و آلودگی ناشی از پساب صنعتی صنایع غرب بندرعباس است.

زنجان نیز در خلال سالهای اخیر در زمره شهرهای آلوده قرار گرفته است. بر اساس برآوردهایی که در سال گذشته انجام‌شده بیش از ۸۰ درصد آلایندگی هوا از طریق خودروها بود و ۲۰ درصد هم مربوط به سایر آلاینده‌ها مثل صنایع بوده است و ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون عامل اصلی شرایط ناسالم در استان است.

مشکل ریزگردها در سالهای اخیر گریبان شهر ایلام را هم گرفته است. کارشناسان معتقدند عمده این ریزگردها از عراق وارد ایرن می شود. براساس اعلام محیط زیست ایلام از ابتدای سال ۱۳۹۴ تا اواخر خردادماه سالجاری شاهد ۸۴ روز آلوده ناشی از نفوذ غبار و ریزگردها بوده است

براساس گزارش وزارت بهداشت شهرهای تهران، مشهد و اصفهان به ترتیب آلوده ترین شهرهای کشور محسوب می‌شوند. به گونه ای که در اصفهان سالانه ۲۷۰۰ نفر به علت آلودگی هوا فوت می شوند.

معاون نظارت و پایش محیط زیست استان فارس گفته که ۷۵ درصد آلودگی هوای شیراز به دلیل تردد خودرو ها است که بر اساس آخرین آمار روزانه بیش از ۶۰۰ هزار خودرو تنها در شهر شیراز تردد می‌کنند.

زابل از دیگر شهرهای ایران است که درگیر با مشکل ریزگردها است.

تقی طاووسی عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان و متخصص مسائل محیط زیست و برنامه ریزی محیطی با اشاره به بادهای ۱۲۰ روزه این منطقه گفت گفت: "این بادها چهره غالب منطقه زابل است که جهت وزش آن شمال غربی است و ابتدا از روی دریاچه هامون می گذرند و سپس وارد شهر زابل می شو ند.متأسفانه پس از احداث سد ها بر روی هیرمند در کشور افغانستان، عدم پرداخت حق آبه ایران و تغییرات اقلیمی دریاچه هامون خشک شد. این موضوع سبب می شود تا بادهای شمال غربی ابتدا از بستر خشک دریاچه که رسوبات ریزدانه دارد گذر کند و بعد از گذشت از بستر دریاچه به منطقه سیستان از جمله شهر زابل بیاید و مشکل آلودگی را در این منطقه ایجاد کند."