پیمان اوکاس؛ مذاکرات تجاری اتحادیه اروپا و استرالیا به تعویق افتاد

مذاکرات تجاری بین استرالیا و اتحادیه اروپا در پی تشدید مشاجره آن کشور با فرانسه بر سر توافق امنیتی مشترک با آمریکا و بریتانیا موسوم به اوکاس به تعویق افتاده است.

ماه گذشته دولت استرالیا یک قرارداد ۳۷ میلیارد دلاری با فرانسه برای ساخت ناوگان زیردریایی‌های سوخت متعارف را لغو کرد.

براساس توافق امنیتی اوکاس، استرالیا دست‌کم هشت زیردریایی با سوخت هسته‌ای را با دریافت فناوری آن از ایالات متحده و بریتانیا خواهد ساخت.

این تصمیم خشم فرانسه را برانگیخت و مقامات فرانسوی گفتند که با انعقاد اوکاس آنهم بدون اطلاع قبلی به آنان، احساس می‌کنند ایالات متحده و استرالیا "از پشت به فرانسه خنجر زده‌اند."

بلافاصله پس از اعلام توافق اوکاس، فرانسه سفیران خود را از کانبرا و واشنگتن فراخواند.

سفیر فرانسه در آمریکا به محل ماموریت خود بازگشته، اما هنوز زمان بازگشت سفیر آن کشور به محل ماموریت خود در استرالیا اعلام نشده است.

پیشتر، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، پرسیده بود که آیا اتحادیه اروپا باید مذاکرات تجاری با استرالیا را دنبال کند یا به نشانه همبستگی با فرانسه، آن را به حالت تعلیق درآورد.

روز جمعه سخنگوی کمیسیون ضمن اعلام تعویق مذاکرات اظهار داشت که این اقدام به معنی آن نیست که اتحادیه اروپا "می‌خواهد کسی را مجازات کند". وی گفت که تصمیم به تعویق مذاکرات چند ماه پیش گرفته شده بود تا "به ما فرصت دهد بهتر آماده شویم." او افزود تعویق مذاکرات تجاری موضوعی "غیر معمول" نیست.

دن تهان، وزیر تجارت استرالیا ،در این مورد اظهار نظر نکرد که آیا معامله زیردریایی نقشی در تعویق مذاکرات داشته یا نه. او صرفا تایید کرد که دور بعدی مذاکرات که قرار بود در ۱۲ اکتبر آغاز شود، به ماه بعد موکول شد.

آقای تهان گفت: "من هفته آینده با والدیس دومبروسکیس، مسئول تجارت خارجی اتحادیه اروپا ملاقات خواهم کرد تا درباره دوازدهمین دور مذاکره، که اکنون در ماه نوامبر و نه در ماه اکتبر برگزار خواهد شد، تبادل نظر کنیم."

پس از آخرین دور مذاکرات بر سر توافق تجاری آزاد در ماه ژوئن، کمیسیون اروپا گفت که "در بیشتر زمینه‌های مربوط به توافقنامه آتی پیشرفت به دست آمده است".

قرار بوده در دور بعدی مذاکرات به موضوعات مختلفی از جمله مبادلات کالا و خدمات، سرمایه‌گذاری و حقوق مالکیت معنوی پرداخته شود.

اتحادیه اروپا سومین شریک تجاری بزرگ استرالیا است و مبادلات کالا و خدمات بین دو طرف در سال گذشته به ۷۲ میلیارد دلار بالغ شد.

اوکاس چیست؟

اوکاس یک پیمان امنیتی بین استرالیا، آمریکا و بریتانیاست که امکان بیشتری برای اشتراک‌گذاری اطلاعات امنیتی را فراهم می‌کند و به استرالیا توانایی ساخت زیردریایی‌های هسته‌‌ای را می‌دهد، هرچند این زیردریایی‌ها قابلیت حمل تسلیحات اتمی را ندارند.

هدف چیست؟

هدف از این پیمان واکنش به قدرت فزاینده چین و تلاش برای مقابله با نفوذ آن در دریای چین جنوبی است، که مالکیت آن مورد مناقشه چین و چند کشور دیگر است.

چرا فرانسه را عصبانی کرده است؟

با انعقاد این توافق، استرالیا قرارداد ۳۷ میلیارد دلاری ساخت زیردریایی با یک شرکت فرانسوی را لغو کرد و علاوه بر این، فرانسه که متحد سنتی غربی آمریکاست، تنها چند ساعت قبل از اعلام عمومی این توافق از آن مطلع شد.

تحلیلگران معتقدند که اوکاس احتمالاً مهمترین توافقنامه امنیتی بین این سه کشور از زمان جنگ جهانی دوم است.

اما فرانسه منطقه هندوچین را دارای اهمیت استراتژیک و اقتصادی برای خود می‌داند و حدود ۱.۵ میلیون شهروند فرانسوی در این منطقه حضور دارند.