از «طرح سلطان عمان» تا سوزن روابط تهران و قاهره که گویا به این زودی‌ها نخ بشو نیست

احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران، بعد از دیدار با محمد معیط، همتای مصری خود در قاهره گفته است که «افزایش سرمایه بانک ایران و مصر هم به‌زودی رخ می‌دهد.» همزمان حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، هم در سخنانی گفته که «طرح سلطان عمان» در چارچوب شیوه‌ای برای تسریع و کمک به بازگشت همه طرف‌ها به تعهداتشان در برجام است اما «معنایش این نیست که سلطان عمان حامل یک طرح یا یک متن جدید باشد.»

به گزارش خبرگزاری دولتی ایران (ایرنا) وزیر اقتصاد و دارایی ایران همچنین ابراز امیدواری کرده که دیدار او بعد از یک دهه از قاهره به «احیای همکاری‌ها و سیاست دیپلماسی اقتصادی دولت کمک کند.»

گزارش شده است که سفر دو روزه او به مصر برای شرکت در نشست سالانه وزیران اقتصاد بانک سرمایه‌گذاری زیربنایی آسیا انجام شده است.

بانک سرمایه‌گذاری زیربنایی آسیا مؤسسه مالی بین‌المللی است که به پیشنهاد چین و با هدف توسعه چند جانبه و تأمین مالی پروژه‌های زیربنایی در منطقه آسیا تاسیس شده است.

ایران در فروردین ماه ۱۳۹۴ به این بانک پیوست و از سهامداران و اعضای هیئت مؤسس آن است. ۳۳ کشور عضو این هیئت، از آسیا و ۱۷ کشور دیگر خارج از این قاره به آن پیوسته‌اند.

آقای خاندوزی همچنین از تشکیل کمیته‌ای بین دو کشور برای اجرای پروژه‌های مشترک خبر داده است.

این دومین دیدار یک وزیر ایرانی با همتای مصری خود در یک هفته گذشته است.

وزرای خارجه ایران و مصر هفته گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با هم ملاقات کرده بودند.

دیدار با سامح شکری، وزیر امور خارجه مصر، به زعم خبرنگار ایرنا در نیویورک «مهم» تلقی شده و از حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در پایان سفرش به نیویورک پرسیده که احیای روابط به‌زودی امکان‌پذیر است یا نه.

آقای امیرعبداللهیان هم در پاسخ گفته که «هر زمان که در چارچوب توافق نیویورک، در مورد نقشه راه چگونگی ارتقا روابط طرفین اتفاق نظر حاصل شود.»

از پاسخ او چنین برمی‌آید که به این زودی‌ نمی‌توان انتظار داشت که یخ روابط ایران و مصر آب شود، ضمن آن که دو طرف نتوانستند در مورد بازگشایی سفارت دو کشور در قاهره و تهران به نتیجه برسند.

ایران و مصر تا پیش از انقلاب اسلامی ایران، روابط بسیار خوبی داشتند اما پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی روابط دو کشور قطع شد.

روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، سه ماه پس از انقلاب ۵۷ به ابراهیم یزدی، وزیر خارجه وقت دستور داد که به روابط ایران با مصر پایان دهد.

عصبانیت آقای خمینی از انور سادات، رئیس جمهوری وقت مصر بود که به عنوان اولین رهبر یک کشور عربی با اسرائیل صلح کرد و آن کشور را به رسمیت شناخت.

صلح کمپ دیوید، پیمانی بود که در سپتامبر ۱۹۷۸ با میانجیگری جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت آمریکا، بین انور سادات و مناخیم بگین، نخست‌وزیر اسرائیل، به امضا رسید.

تلاش دولت‌های ایران در برقراری روابط با مصر هیچ‌گاه به نتیجه ملموسی نرسیده‌ است.

اگر چه حدود سه ماه پیش علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، میزبان هیثم بن طارق، سلطان عمان، بود و به او گفت که از رابطه با مصر استقبال می‌کند.

وزیر امور خارجه ایران هم در نیویورک مصر را کشور بسیار مهمی در جهان اسلام و در منطقه توصیف کرده و معتقد است که ارتقا روابط تهران و قاهره «نه تنها به نفع دو کشور بلکه به نفع منطقه و جهان اسلام خواهد بود.»

«طرح سلطان عمان» که همچنان روی میز است

حسین امیرعبداللهیان همچنین در پایان سفر هفت روزه خود برای شرکت در هفتاد و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل با بدر البوسعید، وزیر خارجه عمان گفتگو کرده است.

خبرنگار ایرنا از او پرسیده که آیا در این هفت روز تبادل پیامی میان تهران و واشنگتن صورت گرفت یا نه و آقای امیرعبداللهیان به او پاسخ داده که «بطور طبیعی تبادل پیام‌ها بین دو طرف جریان دارد و موضوع جدیدی نیست اما باید ببینیم در هفت‌های آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.»

به قرار معلوم «طرح سلطان عمان» موضوع لغو تحریم‌ها نیز مطرح است و وزیر امور خارجه ایران می‌گوید که به تلاش ها برای لغو این تحریم ها از مسیر دیپلماسی و مذاکره ادامه خواهد داد.

ایرنا پرسیده که آیا آمریکا نیز طرح سلطان عمان را مطالعه کرده و این طرح نظر آمریکایی‌ها را در این زمینه دارد؟

آقای امیرعبداللهیان گفته: «نمی توانم خیلی جزئیات را بیان کنم، از عمانی ها بپرسید.»

در عین حال او «طرح سلطان عمان» را ابتکاری توصیف کرده که همچنان روی میز است و افزوده اگرچه این طرح در چارچوب شیوه‌ای برای تسریع و کمک به بازگشت همه طرف‌ها به تعهداتشان در برجام است اما «معنایش این نیست که سلطان عمان حامل یک طرح یا یک متن جدید باشد.»