پایان نشست مخالفان طالبان در وین؛ «به یک نقشه راه برای ایجاد یک افغانستان دموکراتیک دست یافتیم»

نشست سه روزه چهره‌های مخالف طالبان در شهر وین اتریش امروز (پنجم دسامبر) پایان یافت.

نمایندگان این کنفرانس در یک نشست خبری گفتند شرکت‌کنندگان این نشست که شامل ۵۰ نفر از نمایندگان گروه‌های سیاسی و دیپلمات‌های برخی کشورها بودند در مورد «یک نقشه» راه برای آینده سیاسی افغانستان به «یک توافق» دست یافتند.

آن‌ها در این نشست خبری گفتند که شرکت‌کنندگان توافق کردند که زمینه را برای ایجاد یک چتر بزرگتر سیاسی فراگیر مهیا کنند.

عالیه یلماز، فعال حقوق زنان، احمد مسعود، رهبر «جبهه مقاومت ملی»، محب‌الله صمیم، وزیر پیشین سرحدات و اقوام قبایل، داوود علی نجفی، وزیر پیشین ترانسپورت و زکریا مشکور کابلی، روحانی اهل تشیع مقیم المان در نشست خبری پس از پایان کنفرانس به خبرنگاران در مورد دست آوردهای این نشست توضیحات دادند.

نشست سه روزه وین به ميزبانی «موسسه‌ مطالعات امور بين‌المللى» برگزار شده بود و ولفگانگ پتریچ، دیپلمات بازنشسته اتریشی رئیس این نهاد، به خبرنگاران گفت که سومین نشست وین «با دستاورد» و بیشتر از گذشته برای افغانستان «مفید و سازنده» بوده است.

عالیه یلماز که در دو نشست قبلی وین نیز حضور داشت گفت که برای نخستین بار با حضور نمایندگانی ازاحزاب سیاسی و گروه‌های حقوقی این نشست «در یک فضای دموکراتیک» برگزار شد که هدف آن سرمایه‌گذاری روی انسجام بیشتر گروه‌های مخالف طالبان بود و آن‌ها توانستند در این نشست روی «یک نقشه راه برای ایجاد یک افغانستان همه‌شمول به توافق برسند».

هرچند در این نشست برخی از چهره‌های مخالف طالبان که انتظار می‌رفت حضور داشته باشند، شرکت نکردند.

احمد مسعود به نمایندگی از «جبهه مقاومت ملی افغانستان» به خبرنگاران گفت که دستاورد این نشست برای مردم افغانستان و همچنین کشورهای همسایه و جهان مهم است.

وی گفت که شرکت‌کنندگان در ظرف سه روز گذشتته با ایجاد گروه‌های مشورتی به یک توافق کلی و متحد دست یافتند که در نشست‌های گذشته حاصل نشده بود.

او روز گذشته گفته بود می‌خواهد که «مقاومت مسلحانه» علیه طالبان به عنوان یک «امر مقدس» تلقی شود. او بر ادامه فعالیت‌های ضد طالبان تاکید کرد.

آقای مسعود در پاسخ به پرسش‌هایی در مورد ادامه مقاومت مسلحانه و تصمیم نشست وین در این مورد گفت که «مقاومت مسلحانه بر دوش ما اجبار شده است چون گروه طالبان به هیچ نوع مذاکرات سیاسی تن در نمی‌دهد».

او افزود: «اگر طالبان که ما را مهره‌های سوخته می‌خوانند تن به برگزاری انتخابات بدهند دیگر در افغانستان جنگ مسلحانه‌ای وجود نخواهد داشت و مردم افغانستان انتخاب خواهند کرد که کی‌های مهره سوخته و چه کسانی مهره‌های زنده‌اند.»

آقای مشکور کابلی هم به خبرنگاران گفت که «اوضاع افغانستان روز به روز بدتر می‌شود چنان که در ماه‌های گذشته مراکز اهل تشیع در افغانستان بیش از شش بار مورد حمه قرار گرفته وضعیت زنان بهبود نیافته و مشکل کشورهای همسایه و جهان با اداره طالبان پابرجاست».

او افزود در نشست وین توافق شده تا تمام ظرفیت‌های مخالف حاکمیت طالبان بسیج شوند تا راه حل جامعی برای بیرون رفت از بحران کنونی در افغانستان جستجو شود.

آقای صمیم نیز هدف از برگزاری این نشست را « بازپس‌گیری مشروعیت افغانستان در سطح جامعه جهانی» خواند. وی افزود که افغانستان یکی از سابقه‌دارترین اعضای سازمان ملل است که باید جایگاه خود را دوباره در سطح بین‌المللی دریابد.

آقای صمیم افزود که این امیدواری وجود دارد که این نشست با ایجاد یک نقشه راه به ایجاد یک افغانستان با ثبات و دموکراتیک برساند، افغانستانی که به قول وی عاری از «تبعیض جنسیتی و سایر تعصبات» برساند که در حال حاضر در آن کشور وجود دارد.

همچنین داوود علی نجفی نیز گفت که در بیش از دو سال گذشته که حاکمیت طالبان در افغانستان قدرت را به‌دست گرفته «هیچ‌گونه پیشرفتی حاصل نشده است». او گفت «وضعیت زنان افغانستان از همان آغاز حاکیمت طالبان تا کنون تغیر نکرده، کشتارهای گروهی قومی و مذهبی همچنان ادامه دارد و شرایطی در آن کشور ایجاد شده که باعث شده مخالفان گروه طالبان مجموعا برای برون رفت از بحران کنونی گردهم بیایند و راه و چاره‌ای بیندیشند».

او افزود: « خوشبختانه ما در نشست سوم وین به این جایگاه رسیدیم و با حضور در یک تنوع قومی و مذهبی و زبانی به یک نقشه راهی دست یافته‌ایم که هم برای مردم افغانستان و هم برای جامعه جهانی مایه دلگرمی است.»

احمد مسعود نیز گفت هدف از برگزاری این نشست تسخیر قدرت و حضور در پیکر سیاسی دولت آینده افغانستان نیست.

او گفت که این «نقشه راه» مسیری است برای ایجاد یک چتر گسترده‌تر «که خود مردم افغانستان این بار برای خود نقشه‌ آینده خود را ترسیم کنند».

احمد مسعود در پاسخ به این پرسش که برخی از کشورها تلاش دارند تا حاکمیت طالبان را در افغانستان به رسمیت بشناسند به خبرنگاران گفت: « اگر کشورهایی بر اساس منافع خود می‌خواهند با طالبان معامله داشته باشند، این کار خود آن‌هاست اما اگر کشورهایی تلاش کنند تا حاکمیت طالبان را به رسیمت بشناسند در آن صورت مساله فرق می‌کند و این برای افغانستان، مردم آن و جهان فاجعه‌بار خواهد بود.»

او اضافه کرد که به رسمیت شناخته شدن حاکمیت طالبان برای مردم افغانستان «پایان دموکراسی است، خاتمه رعایت حقوق زنان است و برای سایر کشورهای این پیام را تداعی می‌کند که هر گروهی مانند الشباب، داعش و القاعده می‌توانند خط مشی طالبان را پیروی کنند، مردم را بکشند، شکنجه کنند، حملات انتحاری انجام بدهند و بالاخره جهان آنها را به رسمیت خواهد شناخت...این پیام خطرناکی است که تمامی گروه‌های تروریستی در سطح جهان را حمایت و تقویت می‌کند.»

حاکمیت طالبان پیشتر در مورد برگزاری نشست‌های مخالفان خود در کشورهای مختلف واکنش نشان داده و از آن‌ها خواسته است تا به افغانستان برگردند و در نظام به رهبری این گروه سهیم شوند.

یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، سه روز پیش در واکنش به انشست‌های مخالفان طالبان در یک سخنرانی گفت که آن‌ها از مخالفان خود دعوت می‌کنند که به «نظام اسلامی» آن‌ها بپیوندند و از برگزاری گردهم‌آیی‌های «پوچ» در «این‌جا و آن‌جا بپرهیزند». وی گفته است که این نشست‌ها نتیجه‌ای به همراه نخواهد داشت زیرا مردم افغانستان دیگر به چهر‌های سیاسی گذشته و جریان‌های آن‌ها بی‌باور شده‌اند. شیرمحمدعباس استانکزی، معاون وزیر خارجه طالبان، نیز برگزاری چنین نشست‌هایی را «غیرقانونی» خوانده است.

طالبان در عین حال فعالیت‌های احزاب سیاسی در داخل این کشور را «مخالف ارزش‌های اسلامی و شرعی» خوانده و ممنوع کرده‌اند.

از مسایل مورد بحث در سومین نشست وین جایگاه زنان در آینده سیاسی افغانستان بوده است.

خانم یلماز به خبرنگاران گفت که با به قدرت رسیدن گروه طالبان زنان از حضور در ساختارهای سیاسی و اجتماعی به کلی حذف شده‌اند.

او افزود که در این نشست روی موضوع حضور زنان در بدنه رهبری قدرت در افغانستان بحث‌های جامعی صورت گرفت تا «جایگاه زنان در کشوری که ساختار قدرت در آن به صورت سنتی مردسالارانه بوده تضمین شود».

طالبان در دو سال گذشته با صدور فرامینی آزادی زنان در افغانستان را به شدت محدود کرده‌اند و آن‌ها از حضور در اکثر اماکن عمومی ممنوع کرده‌اند، درهای دانشگاه‌ها را به روی آن‌ها بسته و به دختران تنها اجازه آموزش تا کلاس ششم در مدارس/مکاتب را داده است.

این فعال حقوق زنان گفت که با این حال با بازگشت طالبان به قدرت زنان افغان به خصوص در خارج هر چه بیشتر فعال شده و در ساختارهای هدفمند برای حضور در رهبری آینده کشورشان تلاش و کار می‌کنند.

مخالفان طالبان ظرف یک ماه گذشته در دو نشست دیگر نیز در روسیه و تاجیکستان گردهم آمدند. این نشست‌ها هر چند از سوی نهاد‌های غیردولتی برگزار شده بود اما گفته شده با توافق این دولت‌ها برگزار شده است.