اکبر گلپایگانی از خوانندگان برنامه گل‌های جاویدان درگذشت

اکبر گلپایگانی، معروف به گلپا، از برجسته‌ترین خوانندگان موسیقی سنتی ایران، که بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ عملا از کار منع شد، در سن ۸۹ سالگی درگذشته است.

گلپا از مشهورترین خوانندگان موسیقی در سال‌های پیش از انقلاب بود و شهرت او به برنامه‌ موسیقی «گلها» در رادیو ملی ایران برمی‌گشت.

او پس از انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ مانند بسیاری از هنرمندان موسیقی ایران به علت روبرو شدن با محدودیت اجرا به اصطلاح خانه‌نشین شد.

اکبر گلپایگانی ۱۰ بهمن سال ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد. تحصیلاتش را در دبستان فرهنگ شروع و در سال ۱۳۲۰ به‌طور جدی و منظم تعلیم موسیقی و دستگاه‌ها را نزد پدرش آغاز کرد.

اکبر گلپایگانی در سال ۱۳۲۶ برای اولین بار شرکت در یک گروه ارکستر کر را تجربه کرد. در سال ۱۳۲۷ به عضویت انجمن موسیقی مدرسه نظام درآمد و از آن به بعد کم‌کم با استادان طراز اول موسیقی آشنا شد.

«ساقی»، «درویش» (می‌دونستی که خاک فرش منه)، «مست مستم»، «موی سپید»، «مرا بوسه‌ای ده»، «چرا عاشق نباشم» و «ای عشق همه بهانه از توست» از آهنگ های معروف اوست.

اکبر گلپایگانی از مهم‌ترین هنرمندانی بود که موسیقی اصیل ایرانی را در قالبی نو ارائه می‌کرد تا هم مقام موسیقی سنتی را خوش بیاید و هم ترانه مدرن محسوب شود.

گلپا در سال ۱۳۹۵ در برنامه «آن صدا، آن روزها» رادیوی بی‌بی‌سی فارسی به علی همدانی، مجری برنامه، گفت که در پنج یا شش سالگی حس کرد که صدا دارد و اولین مربی او پدرش بود که صدای خیلی خوبی داشت.

او در دانشکده افسری با نورعلی خان برومند، استاد بزرگ موسیقی ایرانی، آشنا شد و ۹ سال شاگردش بود و ردیف‌های موسیقی را از او آموخت.

گلپا آن دوران را چنین به یاد می‌آورد: «نورعلی خان برومند خود در خواندن خیلی تبحر نداشت ولی دوستان نزدیکی داشت، مثل مرحوم طاهرزاده، امیرقاسمی، ادیب خوانساری و عبدالله خان دوامی که در منزل آقای محمد ایرانی در چهارراه آبسردار در روزهای سه‌شنبه جمع می‌شدند و ردیف‌های موسیقی ایرانی را دوره می‌کردند که در آن‌جا من با آن خوانندگان بزرگ همنشین می‌شدم که حالت کلاس درس داشت.»

او در جوانی به این نتیجه رسید که نباید فقط روش‌های گذشتگان و استادان را تکرار کند و باید به خلاقیت بپردازد.

او گفت که برای مثال «مست مستم ساقیا»، که یک مثنوی شور است، یا «پیش ما سوختگان مسجد و میخانه یکیست» و «کاروان» که پگاه است را در قالبی تازه ارائه کرد.

او گفت: «من شانزده سال در دوره اول کار هنری‌ام اصلا ترانه نمی‌خواندم. آواز می‌خواندم و آوازهایم مثل ترانه در دهان مردم می‌افتاد، مثل مست مستم ساقیا دستم بگیر.»

او به دعوت داوود پیرنیا، بنیانگذار برنامه رادیویی گلها، به این برنامه پیوست و از جمله در کنار غلامحسین بنان جزو چهار خواننده اول «گلهای جاویدان» بود.

گلپا در سال ۱۳۷۳ در آمریکا و در سال ۱۳۷۸ در لندن برنامه اجرا کرد.

او در سال ۸۴ دکترای افتخاری از دانشگاه تهران را دریافت کرد. همچنین یک ترانه او در یک فیلم جهانی به نام «مده‌آ» ساخته پازولینی، کارگردان ایتالیایی، گنجانده شد.

آقای گلپایگانی در سال ۱۳۹۶ از بعضی از استادان موسیقی سنتی انتقاد کرد که باعث سروصدای زیادی شد.

او در مصاحبه با روزنامه قانون به جوانان توصیه کرد که از راه محمدرضا شجریان و هوشنگ ابتهاج دوری کنند و راه امثال روح‌الله خالقی و علی تجویدی را ادامه بدهند.

او با ابراز گله از «خانه‌نشینی» خود گفت: «با افتخار می‌گویم که مکتب گلپا، ادیب و تاج ادامه خواهد داشت اما تردید دارم که این افراد در یاد مردم بمانند.»