معاون وزارت خارجه ایران می‌گوید تهران تصمیم به ادامه مذاکره با اروپا گرفته است

در حالی‌ که کمتر از سه هفته تا پایان ضرب‌الاجل سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان برای فراهم‌کردن زمینه بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران باقی مانده است، تهران می‌گوید که تصمیم به مذاکره با اروپا گرفته است.

سعید خطیب‌زاده، معاون وزارت خارجه ایران گفته است: «ما تصمیم به ادامه مذاکره گرفته‌ایم و این کار را خواهیم کرد... ما امیدواریم که اروپایی‌ها درک کنند که اگر هدف، رسیدن به یک تفاهم معنادار بین دو طرف باشد، هر چیزی ممکن است.»

خبرگزاری ایرنا اظهارات او را نقل کرده که در ترکیه با رسانه‌های این کشور مصاحبه کرده است.

آقای خطیب‌زاده هیچ تاریخ و محلی برای انجام مذاکرات احتمالی میان ایران و سه کشور اروپایی اعلام نکرده است.

کنسولگری ایران در استانبول ترکیه اوایل ماه جاری خورشیدی، میزبان مذاکرات ایران و سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان بود که در سطح معاونان وزارت خارجهٔ چهار کشور برگزار شد.

این مذاکرات، دومین گفت‌وگوی ایران و سه کشور اروپایی بعد از جنگ ۱۲ روزه میان اسرائیل و ایران بود. ایالات متحده هم با بمباران مراکز هسته‌ای ایران به آن جنگ پیوست.

مقام‌های ایرانی و وزارت خارجه آلمان تأیید کرده بودند که محور این مذاکرات دربارهٔ بازگشت احتمالی تحریم‌های شورای امنیت بود.

ایران می‌گوید کشورهای اروپایی «صلاحیت اخلاقی و حقوقی» برای این اقدام ندارند اما سه کشور اروپایی در نامه‌ای به سازمان ملل متحد گفته‌اند که بر اساس قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت چنین اختیاری دارند.

خبرگزاری ایرنا از قول معاون وزارت خارجهٔ ایران گفته است: «همان‌طور که می‌دانید، ایران در قبال دریافت غرامت احتمالی از اروپایی‌ها که در ازای عدم خروج ایران از برجام وعده داده بودند، یک سال صبر استراتژیک نشان داد... متأسفانه اروپایی‌ها نتوانستند هیچ کار معناداری انجام دهند. در واقع، آن‌ها ارادهٔ کافی برای جبران خروج یک‌جانبه و غیرقانونی آمریکا از برجام را نداشتند.»

کمتر از سه هفته تا پایان ضرب‌الاجل سه کشور اروپایی

یک روز پیش از این روزنامه آمریکایی وال‌استریت جورنال چاپ آمریکا در مقاله ای نوشت که جنگ اخیر اسرائیل و ایران «چهره خاورمیانه را تغییر داده و و حتی اروپا اکنون مایل است فشار بر روحانیون حاکم در تهران را بیشتر کند.»

این روزنامه درباره سازوکاری که به کشورهای اروپایی اجازه می‌دهد بدون نگرانی از حق وتوی چین و روسیه تحریم‌های ایران را در شورای امنیت را احیا کنند، نوشت که اقدام احتمالی در این باره «می‌تواند موجب آسیب به اقتصاد ایران شود» و از جمله تحریم تسلیحات ایران را احیا کند و خواستار توقف غنی‌سازی اورانیوم شود.

محمدجواد ظریف وزیر خارجه پیشین ایران هم در یادداشتی در نشریه انگلیسی‌ زبان فارن پالیسی با دفاع از سرگیری مذاکره با اروپا و آمریکا خواستار «ابتکار عمل جسورانه دیپلماتیک» ایران شد.

ایران پیش از این تهدید کرده است که در صورت بازگشت تحریم های شورای امنیت به آن واکنش نشان خواهد داد.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران اخیرا گفته است که در همکاری با چین و روسیه تلاش می‌کند جلوی بازگشت تحریم‌های شورای امنیت گرفته شود.

مجید تخت‌روانچی، معاون وزیر خارجه ایران هفتهٔ پیش اعلام کرده بود که تهران در ازای لغو تحریم‌های آمریکا، «محدودیت‌هایی بر توسعهٔ هسته‌ای را برای مدت معینی می‌پذیرد.» او گفته بود که «تهران می‌تواند به‌عنوان بخشی از یک توافق بُرد-بُرد و عادلانه با محدودیت‌های موقت بر فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز خود موافقت کند.»

بریتانیا، فرانسه و آلمان تا پایان ماه اوت (کمتر از سه هفته دیگر) به ایران مهلت دادند تا وارد یک توافق هسته‌ای جدید برای نظارت بر برنامهٔ اتمی این کشور شود و تهدید کردند که در غیر این صورت، زمینهٔ بازگشت قطعنامه‌های شورای امنیت و تحریم‌های سازمان ملل متحد را فراهم خواهند کرد.

بر اساس قطعنامهٔ ۲۲۳۱ شورای امنیت، در صورتی که یکی از طرف‌های توافق هسته‌ای برجام که در سال ۱۳۹۴ خورشیدی / ۲۰۱۵ میلادی به‌دست آمد، از اجرای آن توسط ایران ناراضی باشد، قادر است زمینهٔ بازگشت خودکار تحریم‌های شورای امنیت را فراهم کند.

مهلت استفاده از این سازوکار مهرماه / اکتبر امسال به پایان می‌رسد و پس از آن صدور هرگونه قطعنامهٔ احتمالی تازه، به همراهی چین و روسیه احتیاج دارد.