ظریف «قصد نامزدی در هیچ انتخاباتی را ندارد»

منتشر شده در

خبرگزاری ایسنا از قول محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین ایران، نوشته است که او نه در انتخابات پیش روی مجلس شورای اسلامی و نه در هیچ انتخابات دیگری قصد نامزد شدن را ندارد.

ایسنا از قول آقای ظریف نوشته او حاضر است در این باره تعهد بدهد.

به گزارش ایسنا ، وزیر خارجه پیشین ایران گفته: «بنده نه در گذشته، نه در حال، نه در آینده قصد مشارکت در انتخابات به صورت مستقیم، نیابتی یا غیرمستقیم ندارم. تعهد محضری هم می‌دهم.»

این اظهارنظر کمی پس از یک سخنرانی تفصیلی آقای ظریف در کلاب‌هاوس بیان شده است. گفته‌های او از سوی برخی به زمینه‌چینی برای حضور در انتخابات آتی تعبیر شد.

دور بعدی انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفند ۱۴۰۲ برگزار می‌شود و با نزدیک شدن به آن، برخی ناظران پررنگ شدن گفته‌ها و اقدامات چهره‌های دو جریان‌‌ اصلاح‌طلب حکومتی و اعتدالی، از جمله حضور عمومی آنها در کنار هم را نشانه‌ای از آمادگی آنها برای کارزار انتخاباتی می‌دانند.

وبسایت جماران، وابسته به حسن خمینی هم فایلی صوتی از آقای ظریف منتشر کرده که در آن قاطعانه می‌گوید قصد حضور در انتخابات و هیچ بلندپروازی سیاسی ندارد.

آقای ظریف در این فایل صوتی می‌گوید «مشکلات کشور را حل بکنند، ما مخلصشان هم هستیم و هیچ چیزی نمی‌خواهیم. همین گوشه اتاق دانشگاه برایم خوب است، به شرطی که دوستان بتوانند مملکت را اداره کنند.»

او اضافه می‌کند: «حتی اگر نتوانند هم اداره کنند، من کاری نمی‌خواهم بکنم. ما در یک حدی مسئول بودیم و وقتی از ما نخواستند دیگر از ما رفع شد.»

آقای ظریف می‌گوید وزارت خارجه برای او یک «مسئولیت تلخ» بوده است و اکنون نیز خوشحال است که دیگر چنین باری بر دوشش نیست.

محمدجواد ظریف می‌گوید سخنرانی‌اش در مراسم یادبود محمود دعایی، پست اینستاگرامی اخیرش درباره قراردادهای گلستان و ترکمانچای و سرانجام صحبت‌هایش در کلاب‌هاوس بخشی از یک «برنامه انتخاباتی» نیست.

او همچنین می‌گوید: «نمی‌خواستم این دولت کنونی را توجیه کنم و البته نمی‌خواستم هم حمله کنم.»

در آستانه انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ هم محمدجواد ظریف یکی از چهره‌هایی بود که گمانه‌زنی فراوانی درباره احتمال نامزدی‌اش انجام شد، اما او در آن مقطع گفت که نامزدی‌اش «به خیر و صلاح مُلک و ملت نیست.»

ظریف در کلاب‌هاوس چه گفت؟

محمدجواد ظریف همزمان با شتاب گرفتن تحولات دیپلماتیک، آزادی چند زندانی اروپایی و دوتابعیتی و گزارش‌هایی از احتمال توافقی موقت میان ایران و آمریکا در کلاب‌هاوس حضور یافته است.

محمدرضا مهاجر، وبلاگ‌نویس اعتدالی و مجید تفرشی، پژوهشگر تاریخ ملی‌گرا، اداره این بحث را به عهده داشتند.

صحبت‌های او در کلاب‌هاوس در توییتر و یوتیوب و اینستاگرام هم پخش شد و چند ده هزار مخاطب داشت.

پس از آن شماری از شخصیت‌های سیاسی به حرف‌های آقای ظریف واکنش نشان دادند. از جمله حسن روحانی، رئیس جمهور پیشین، در کانال تلگرامی خود نوشت: «شهادت می‌دهم ظریف، رسول امین نظام بوده و هست.»

آقای ظریف در کلاب‌هاوس به مضامین مشابهی با صحبت‌های پیشین خود درباره اهمیت دیپلماسی و پیچیدگی‌های روابط خارجی ایران و تاثیر منفی سیاست‌های محمود احمدی‌نژاد، سعید جلیلی و همفکرانشان بر وضعیت بین‌المللی ایران پرداخت.

او درباره مذاکرات هسته‌ای گفت که «تمام مذاکرات و صورتجلسات» برای آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی فرستاده می‌شده و آقای خامنه‌ای هر موقع صلاح می‌دیده نظر می‌داد و هر موقع نمی‌خواسته هم نظر نمی‌داده است.

آقای ظریف گفت به این ترتیب این طور نیست که برجام کاملا منطبق با نظرهای رهبر باشد، اما اگر او می‌خواست مخالفتی بکند، می‌توانست مداخله کند.

علی خامنه‌ای با وجود اختیارات و وظایف قانونی «مطلقه» و گسترده‌اش بارها تلاش کرده از خود در خصوص برجام سلب مسئولیت کند. برخلاف گفته او که اگر آمریکا برجام را پاره کند، «جمهوری اسلامی برجام را آتش خواهد زد»، پس از خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، ایران درگیر مذاکراتی برای احیای آن بوده و این مذاکرات در دوران زمامداری ابراهیم رئیسی نیز ادامه داشته است.

محمدجواد ظریف در کلاب‌هاوس تبلیغات درباره دستاوردهای دیپلماتیک دولت آقای رئیسی را زیر سوال برد و گفت: «نامه ورود ایران به شانگهای را در اردیبهشت ماه دریافت کردیم، این واقعیت است؛ می‌خواهید دستاورد سازی کنید، بکنید، نوش جان، اما خودتان باورتان نشود.»

سازمان همکاری شانگهای در شهریور ۱۴۰۰، یعنی تنها یک ماه پس از آغاز به کار دولت ابراهیم رئیسی، با عضویت ایران موافقت کرد. سازمان همکاری شانگهای نهادی برای همکاری‌های چندجانبه امنیتی، اقتصادی و سیاسی میان چین، روسیه و متحدانشان است تا در برابر آمریکا و ناتو موازنه‌ای برقرار شود. عضویت در این سازمان یکی از محورهای تبلیغاتی دولت کنونی است.

وزیر خارجه پیشین ایران ضمن استقبال از عادی‌سازی روابط با عربستان سعودی، گفت حمله بسیجی‌ها به سفارت عربستان مانع از عادی شدن روابط در دوران زمامداری حسن روحانی شد.

آقای ظریف گفت: «شیخ نمر را گردن زدند و فضای تندی علیهشان ایجاد شد. حمله به سفارت سعودی باعث شد در یک شب به کشور مظلوم تبدیل شد و یک ائتلاف ضد ایرانی تشکیل داد. این یک فرصت طلایی برای آن‌ها بود. حتی آقای جلیلی هم مخالف حمله به سفارت بود و رهبری آن را محکوم کرد. چرا این اتفاق افتاد؟»

او به طور مشابهی گفت پس از حملات ۱۱ سپتامبر، همکاری‌هایی میان آمریکا و ایران در جریان بود، اما ناگهان سیاست آمریکا تغییر کرد و ایران به «محور شرارت» تبدیل شد.

او گفت: «چه شد که بوش گفت محور شرارت؟ برگردید ببینید در ژانویه ۲۰۰۲، دو هفته قبل از سخنرانی بوش، یک کشتی حامل سلاح برای آقای عرفات در کرانه باختری توسط اسرائیل ضبط شد؛ این کشتی کارین آ نام داشت و ادعا می‌شود که توسط ایران ارسال شده است، این واقعه باعث امنیتی‌سازی مجدد از سوی اسرائیل شد.»

آقای ظریف توضیح نداد که ماهیت ماموریت این کشتی و محموله آن چه بود و از طرف چه کسی ارسال شده بود.

آقای ظریف مضمون کارشکنی روسیه در دیپلماسی ایران را هم در سخنان خود تکرار کرد. این مضمونی بود که پیشتر در فایل لورفته از مصاحبه او با سعید لیلاز مطرح شده بود.

محمدجواد ظریف در کلاب‌هاوس گفت که روسیه با اصرار بر تامین کامل سوخت نیروگاه بوشهر دست ایران را در استدلال برای غنی‌سازی اورانیوم بست.

او گفت: «یعنی در مذاکرات ما را در موضع ضعف قرار دادند به همین دلیل نتوانستیم در دوره برجام به بالاتر از ۶ هزار سو برسیم. البته من روس‌ستیز نیستم، روسیه همسایه مهم ما و قدرت بزرگ جهان است و باید با آنها رابطه منطقی داشته باشیم.»

«تلاش ترامپ برای دیدار با ظریف»

محمدجواد ظریف درباره ادامه مذاکرات هسته‌ای پس از خروج آمریکا از برجام گفت که ایران و اعضای باقیمانده در برجام به «پیش‌نویسی فراتر از برجام» رسیدند که تعهداتی برای آمریکا ایجاد می‌کرد.

او گفت: «تقریبا تنها اختلاف باقی مانده که تا گام‌های آخر رفع پیش رفت، مذاکرات منطقه‌ای بود، اما آقای عراقچی بعد از فروردین، تقریبا هیچ دستورالعملی برای ادامه نداشت و وارد سرازیری تحویل دولت شد.»

او گفت دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا، در دوران ریاست‌جمهوری‌اش دو بار قصد دیدار با آقای ظریف را داشته است.

محمدجواد ظریف گفت یک بار در پاریس «ترامپ در اجلاس با وجود فشار بن سلمان و نتانیاهو، قصد دیدار با من را داشت، اما من، چون اجازه نداشتم به تالار اجلاس نرفتم و در ساختمان شهرداری به همراه آقای لودریان ماندم که آقای مکرون پیش من آمد و گفت که ترامپ هم می‌خواهد بیاید اینجا. من هم گفتم که چنین تمایلی ندارم.»

او می‌گوید بار دیگر هم از سوی یک سناتور نزدیک به آقای ترامپ به کاخ سفید دعوت شد.

پیش از این مجله آمریکایی نیویورکر گزارش کرده بود که رند پاول، سناتور جمهوری‌خواه، چنین دعوتی از آقای ظریف کرده بود.

آقای ظریف در این باره گفت: «من به ایران پیام فرستادم که با وجودی که می‌دانم این کار خودکشی سیاسی برای من هست، حاضرم این کار را با وجود حملات گروه‌های مشخص بکنم. گفتم در صورت موفق نشدن، مجازات را می‌پذیرم. اما گویا اصلا پیام من به مراجع عالی نظام هم نرسید در سطوح پایین رد شد و من از این آزمایش معاف شدم.»

محمدجواد ظریف کیست؟

محمدجواد ظریف یکی از پرسابقه‌ترین دیپلمات‌های جمهوری اسلامی ایران است.

آقای ظریف فرزند یک خانواده بازاری ثروتمند بود که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ او را برای تحصیل به آمریکا فرستادند.

او پس از انقلاب ایران همزمان با تحصیل، عهده‌دار مسئولیت‌های دیپلماتیک شد و از سال ۱۳۵۹ به دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل رفت.

آقای ظریف در پایان دهه ۱۳۶۰ مشاور علی‌اکبر ولایتی، وزیر امور خارجه وقت شد.

او سپس تا سال ۱۳۷۱ نماینده ایران در سازمان ملل شد و پس از آن در بازگشت به ایران به مدت ۱۰ سال عهده‌دار معاونت حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه بود.

در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی آقای ظریف دوباره نماینده ایران در سازمان ملل شد و پس از به قدرت رسیدن محمود احمدی‌نژاد هم دو سال دیگر در این مقام باقی ماند.

با آغاز مذاکرات هسته‌ای میان ایران و سه کشور اروپایی، که حسن روحانی به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی عهده‌دارش بود، آقای ظریف وارد مذاکرات با قدرت‌های جهانی شد. پس از پیروزی آقای روحانی در انتخابات ریاست جمهوری آقای ظریف مسئول تیم مذاکره‌‌کنندگان ایرانی با کشور‌های ۵+۱ شد.

محمدجواد ظریف در آن دوران در کانون اختلافات میان دولت و حامیان اصلاح‌طلب و اعتدالی از یک سو و محافظه‌کاران و تندروهای وابسته به سپاه و رهبر از سوی دیگر بود. آقای ظریف در آن دوران بارها برای توضیح و پاسخگویی به مجلس محافظه‌کار رفت.

او در سال ۱۳۹۷ در اعتراض به ضربه به جایگاه وزارت خارجه از مقام خود استعفا کرد، اما با استعفایش موافقت نشد.

با موفقیت دولت حسن روحانی در رسیدن به توافق با قدرت‌های جهانی و رفع تحریم‌ها و چشم‌انداز بهبود روابط خارجی ایران، آقای ظریف به یکی از چهره‌های محبوب در میان اصلاح‌طلبان و هوادارانشان تبدیل شد.

اما با خروج آمریکا از برجام و گرفتاری دولت حسن روحانی در مشکلات گوناگون داخلی و بین‌المللی این وضعیت تغییر کرد.

محبوبیت آقای ظریف به ویژه با افشای یک فایل صوتی از مصاحبه او با سعید لیلاز ضربه شدیدی خورد.

در این مصاحبه او درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی با موشک‌های سپاه می‌گفت که پس از فاجعه در جلسه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی گفته: «اگر واقعا موشک خورده بگویید که ببینیم ما چگونه می‌توانیم آن را علاج کنیم.»

او گفته بود که در آن جلسه طوری برخورد کردند که انگار «کفر ابلیس» گفته است و به او می‌گویند «برو برو توییت بزن تکذیب کن.»

این عبارت «علاج» کردن به همراه گفته‌های دیگری مانند آن که «در ایران زندانی سیاسی نداریم» آقای ظریف را برای مخالفان جمهوری اسلامی به یکی از نمادهای ریاکاری و دروغگویی حکومت و ابراز تنفرشان از جریان‌های اصلاح‌طلب و اعتدالی تبدیل کرده است.