نجات دوقلوهای همسان با روشی نوین برای درمان عارضه نادر بارداری

پژوهشی جدید نشان داده است که یک روش پیشگامانه غیرتهاجمی در به‌کارگیری امواج صوتی پرقدرت «اولتراساند»می‌تواند برای نجات جان دوقلوهای همسانی که در اوایل بارداری به عارضه‌ای نادر اما جدی مبتلا می‌شوند، به کار رود.

در سندروم انتقال خون دوقلو به دوقلو (TTTS)، جریان خون میان جفت و دو جنین به‌طور نامتوازنی توزیع می‌شود؛ به‌طوری‌ که یکی از جنین‌ها به شکلی خطرناک کوچک می‌ماند و دیگری بیش از حد رشد می‌کند و این موضوع بقای هر دو را به خطر می‌اندازد.

جان دختران دوقلوی همسان بریونی گرت در دوران بارداری در معرض خطر بود، اما پزشکان در بیمارستانی در لندن، پایتخت بریتانیا با بهره‌گیری از این روش توانستند رگ‌های خونیِ عامل مشکل را بدون نیاز به عمل جراحی مسدود کنند.

پس از این درمان که برای نخستین بار در جهان انجام شد، نانسی و مارگو سالم به دنیا آمدند و اکنون که چهار ساله هستند، به‌زودی تحصیل در مدرسه را آغاز خواهند کرد.

بر اساس نتیجه مطالعه‌ای که در نشریه آمریکایی زنان و زایمان منتشر شده، نیمی از ۱۰ زنی که در این پژوهش شرکت کردند به درمان‌های بیشتری نیاز پیدا کردند و پس از به‌کارگیری این روش، ۱۲ جفت از ۲۰ جنین دوقلو زنده ماندند.

پژوهشگران بیمارستان کوئین شارلوت و چلسی گفتند که در اختیار داشتن این روش غیرتهاجمی «بسیار هیجان‌انگیز» است که می‌توان با کمک آن این عارضه را بدون نیاز به وارد کردن سوزن یا تلسکوپ پزشکی به شکم مادر درمان کرد.

اما پیش از آنکه این روش در مقیاس گسترده‌تری ارائه شود، باید مطالعات وسیع‌تری روی شمار بیشتری از زنان باردار انجام شود تا اثربخشی آن به‌عنوان یک درمان به اثبات برسد.

بریونی گفت دخترانش «دوقلوهای معجزه‌‌وار من» هستند.

او گفت: «ما در وضعیت بسیار بحرانی و ناامیدکننده‌ای بودیم که هرگز آن را فراموش نمی‌کنم. همیشه به یاد می‌آورم که اوضاع چقدر ممکن بود متفاوت باشد. هنوز هم هر روز بابت نعمت‌هایی که نصیبم شده، شکرگزارم.»

سندرم انتقال خون دوقلو به دوقلو در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از دوقلوهای همسانی که جفت مشترک دارند رخ می‌دهد؛ رقمی که در بریتانیا سالانه حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ بارداری را شامل می‌شود.

نامتوازن بودن جریان خون میان جنین‌ها موجب تجمع بیش از حد مایع در اطراف جنین گیرنده بزرگ‌تر و کمبود خطرناک مایع در اطراف جنین اهداکننده کوچک‌تر می‌شود؛ وضعیتی که می‌تواند به هر دو آسیب برساند.

معمولاً درمان این عارضه، شامل وارد کردن یک سوزن به رحم برای تخلیه بخشی از مایع یا مسدود کردن رگ‌های خونی با استفاده از لیزر است.

مسدود کردن جریان خون اضافی

برای بریونی، این فرایند ساده‌تر بود و حدود ۲۰ دقیقه طول کشید. او در حالی که به پشت دراز کشیده بود، تحت درمان با دستگاهی ویژه قرار گرفت که امواج اولتراسوند پرقدرت را به رگ‌های خونی بسیار کوچک در جفت او متمرکز می‌کرد. او گفت: «این کار بسیار سریع و تقریباً بدون درد بود.»

بریونی و دیگر زنان باردار شرکت‌کننده از بریتانیا و کشورهای مختلف اروپایی، پس از آن وارد این پژوهش شدند که این عارضه در مراحل اولیه بارداری با اسکن تشخیص داده شد.

پروفسور کریستوف لیز، رئیس بخش پزشکی جنین در بنیاد خدمات درمانی امپریال کالج و استاد مامایی در کالج امپریال لندن، این پژوهش را «بسیار نویدبخش» توصیف کرد.

او گفت: «اگر این روش در پژوهش جامع و کامل هم مؤثر واقع شود، می‌تواند به زنان بسیاری امید بدهد؛ زنانی که در غیر این صورت ممکن بود ناچار به انجام درمان‌های تهاجمی‌تری شوند.»

از اولتراساند معمولا در اسکن‌های پزشکی برای تهیه تصاویر از بدن استفاده می‌شود و این فناوری بسیار ایمن است، اما نوع اولتراساند به‌کاررفته در این روش کاملاً متفاوت و بسیار متمرکزتر است.

حرارت ایجادشده با امواج آن می‌تواند رگ‌های خونی با قطری حدود دو میلی‌متر را مسدود کند که در عمق حدود پنج تا شش سانتی‌متری زیر پوست هستند.

این روش توانست جریان خون را در ۹۰ درصد رگ‌های خونی مورد درمان در این پژوهش مسدود کند و هیچ عارضه جانبی ناخواسته‌ای هم مشاهده نشد.

سازمان خیریه توینز تراست که حامی مالی این پژوهش است، اعلام کرد که این رویکرد جدید می‌تواند تفاوتی چشمگیری را رقم بزند.

هلن پک، مدیر تعاملات درمانی و پژوهش در این سازمان گفت: «هر روش غیرتهاجمی که بتواند به تشخیص زودهنگام سندروم تی‌تی‌تی‌اس و بهبود پیامدهای این بیماری تهدیدکننده حیات به خانواده‌ها کمک کند، می‌تواند نقطه عطفی مهم باشد.»

چند هفته پس از انجام اسکن بریونی، مشخص شد که این روش موفق بوده است؛ جریان خون میان جنین‌ها دوباره متعادل شده بود، هرچند در ادامه بارداری مشکلات دیگری هم پیش آمد.

بریونی گفت اسکن‌ها نشان دادند که وضعیت دخترش مارگو، که مایع کافی در اطراف خود نداشت، «به‌مراتب بهتر شده و فشاری که بر قلب نانسی وارد می‌شد کاهش یافته بود».

این دوقلوها تقریباً در هفته سی‌وچهارم بارداری به دنیا آمدند؛ نانسی با وزن حدود ۱/۵ کیلوگرم و مارگو با یک کیلو و ۴۰۰ گرم.

بریونی گفت: «هر دوی آن‌ها سالم بودند و مارگو آن‌قدر کوچک نبود که نگران آن بودیم.»

آن‌ها از ماه سپتامبر پیش‌دبستانی را آغاز می‌‌کنند. بریونی گفت: «آن‌ها دخترهای کوچولوی بامزه، باهوش و پرانرژی هستند که کاملاً با همسالان خود هماهنگ‌اند.»