توصیف ترامپ از دیدار ویتکاف و پوتین: «یک روز خوب» برای مذاکرات اوکراین

استیو ویتکاف، فرستاده رئیس‌جمهور آمریکا با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مسکو دیدار کردند. دونالد ترامپ، ساعاتی بعد از دیدار که نماینده اوکراین در آن حضور نداشت، اعلام کرد روسیه و اوکراین «بسیار به توافق نزدیک شده‌اند».

رئیس‌جمهور آمریکا گفت «روز خوبی» برای مذاکرات بوده و کرملین هم گفت‌وگوها را «سازنده» خواند.

ترامپ پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی گفته بود که «بر سر بیشتر نکات اصلی توافق شده‌ است». او از روسیه و اوکراین خواست تا «در سطوح بسیار بالا» دیدار کنند و «کار توافق را به پایان برسانند».

در همین حال، ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در پیام ویدئویی جمعه شب گفت «برای قبول یک آتش‌بس بدون قید و شرط، فشار واقعی بر روسیه لازم است».

مطلب زیر تحلیل سردبیر بخش روسیه بی‌بی‌سی است که از مسکو فرستاده است:

همه چیز در کرملین با لبخند همراه بود.

استیو ویتکاف هنگام دست دادن با رئیس‌جمهور روسیه با هیجان گفت: «دیدن شما بسیار خوشحال‌کننده است.»

از لبخند آشکار او می‌شد فهمید که فرستاده ویژه دونالد ترامپ واقعا از دیدار ولادیمیر پوتین خوشحال است.

در واقع، او اخیرا زیاد با پوتین دیدار کرده است.

این چهارمین دیدار آن‌ها در طول کمی بیش از دو ماه بود.

در این مدت، ویتکاف بدون شک بیشتر از هر آمریکایی دیگری رودررو با رئیس‌جمهور روسیه زمان گذرانده است.

کرملین ۲۷ ثانیه فیلم این دیدار منتشر کرد. چیزی که توجه من را جلب کرد، نه زبان بدن و نه احوالپرسی‌ها بود، بلکه میز چشم من را گرفت.

در یک طرف میز، کل هیئت روسی نشسته بود: رئیس‌جمهور پوتین، در کنار یوری اوشاکوف، مشاور باسابقه سیاست خارجی‌اش، کیریل دیمیتری‌یف، نماینده ویژه سرمایه‌گذاری خارجی‌ و یک مترجم.

در طرف دیگر، با تعداد کمتر: ویتکاف و یک مترجم.

به طور سنتی این در دیپلماسی معمول نیست، اما البته ویتکاف هم یک دیپلمات سنتی نیست.

او یک میلیاردر و فروشنده املاک در نیویورک و از دوستان قدیمی ترامپ است؛ کسی که خودش هم رئیس‌جمهور سنتی‌ای نبود.

مثل ترامپ، ویتکاف هم حرفه‌اش را بر پایه تجارت بنا کرده است.

این روشی است که در عصر ترامپ، دیپلماسی سطح بالای آمریکا و روسیه را شکل می‌دهد؛ جایی که تصمیمات مهمی با پیامدهای احتمالی برای نظم جهانی در حال ارزیابی هستند.

بعد از این دور گفتگوها، اوشاکوف یک کنفرانس تلفنی برای خبرنگاران برگزار کرد. او تأکید کرد که مذاکرات با ویتکاف «سازنده و بسیار مفید» بوده است.

من پرسیدم: «آیا می‌توانم سوالی بپرسم؟ مهم‌ترین موانع صلح در اوکراین چیست؟»

اوشاکوف پاسخ داد: «ممنون. همینجا جلسه را تمام می‌کنیم.» و جلسه پایان یافت.

از پیشنهادات صلحی که به رسانه‌ها درز کرده، به نظر می‌رسد که موانع زیادی وجود دارد: اختلاف بر سر امتیازدهی سرزمینی از سوی اوکراین، تضمین‌های امنیتی، لغو تحریم‌های روسیه و ترتیب اجرای تعهدات.

همان روزی که ویتکاف به مسکو پرواز کرد، در حاشیه شهر، یک ژنرال ارشد روسی در اثر انفجار بمب در خودرو کشته شد.

یاروسلاو موسکالیک، معاون رئیس اداره عملیات اصلی ستاد کل نیروهای مسلح روسیه بود. کرملین، کی‌یف را به ترور او متهم کرد.

اگر این درست باشد، نشان می‌دهد که جنگ روسیه در اوکراین به خود خاک روسیه هم نزدیک شده است.

هیچ تضمینی وجود ندارد که مذاکرات پوتین و ویتکاف به صلح منجر شود. همچنین نگرانی‌هایی در کی‌یف و اروپا وجود دارد که چرا آن‌ها در این مذاکرات حضور نداشتند.

اما چیزی که واضح است این است که پوتین و ترامپ مصمم هستند روابط کشورشان را بهتر کنند؛ فارغ از اینکه نتیجه روند صلح در اوکراین چه باشد.

اکنون واژه کلیدی میان مسکو و واشنگتن «همکاری» است.

در روز جمعه، من در مراسمی در پارک نظامی مسکو شرکت کردم که نماد همین همکاری بود.

این مراسم به مناسبت هشتادمین سالگرد دیدار سربازان آمریکایی و شوروی در رودخانه البه در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم برگزار شد؛ زمانی که آمریکا و روسیه متحد بودند.

گروه موسیقی نظامی نواخت و مردم برای گذاشتن گل در یادبود دیدار در کنار رود البه صف بستند.

تهاجم پوتین به اوکراین، آمریکا و روسیه را در مقابل هم قرار داد، اما حالا دوباره زمانه در حال تغییر است.

کاخ سفید و کرملین تلاش می‌کنند روابط را ترمیم کنند. آیا می‌توانند توافقی برای صلح به دست آورند که مورد قبول اوکراین باشد؟

سخنگوی وزارت خارجه روسیه، ماریا زاخارووا، در این مراسم به من گفت: «ما فقط در حال بازسازی تماس‌ها هستیم. ما فقط در تلاشیم راهی برای خروج از این بحران وحشتناک پیدا کنیم که دولت قبلی آمریکا ایجاد کرد. آن‌ها بسیاری چیزها را نابود کردند.»

مسکو خود را به عنوان صلح‌بان معرفی می‌کند و کی‌یف و «مجموعه کشورهای غربی» را مقصر درگیری می‌داند.

با این حال در فوریه ۲۰۲۲، این خود پوتین بود که دستور حمله به یک کشور مستقل همسایه را صادر کرد تا آن را دوباره به مدار مسکو بازگرداند.

بسیاری چیزها تغییر کرده است، به ویژه موضع کاخ سفید.

رئیس‌جمهور بایدن قول داده بود از اوکراین حمایت کند: «تا هر زمان که بتوانیم».

اما اوایل این ماه، ترامپ رئیس‌جمهور اوکراین، ولادیمیر زلنسکی را مقصر شروع جنگ دانست.

ترامپ گفت: «شما نباید با کسی که ۲۰ برابر قوی‌تر از شماست وارد جنگ شوید و بعد امیدوار باشید که مردم برایتان موشک بفرستند.»