شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
رئیس کمیته حقیقتیاب: قتل و تجاوز به معترضان ما را متقاعد کرد که در ایران «جنایت علیه بشریت» اتفاق افتاده است
سارا حسین، حقوقدان بنگلادشی و مسئول کمیته حقیقتیاب سازمان ملل متحددر امور ایران، به بیبیسی فارسی گفت که در تحقیقات خود به مواردی از «قتل، کشتار فراقضایی، شکنجه، بدرفتاری، تجاوز» و «تبعیض ساختاری علیه زنان و قومیتها» برخورده و متقاعد شده که در ایران «جنایت علیه بشریت» اتفاق افتاده است.
شورای حقوق بشر سازمان ملل پاییز پارسال سازوکاری ویژه برای راستیآزمایی و حقیقتیابی درباره کشتار و سرکوب معترضانی تعیین کرد که در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، پس از کشته شدن مهسا امینی، به خیابانها آمده بودند.
این کمیته امروز، ۱۸ مارس، (۲۸ اسفند)، گزارش خود را به شورای حقوق بشر در ژنو ارائه داد و اعلام کرد که حکومت ایران در سرکوب اعتراضات پارسال با «نقض جدی حقوق بشر» مرتکب «جنایات علیه بشریت» شده است.
بیشتر بخوانید:
خانم حسین در پاسخ به کسری ناجی، خبرنگار بیبیسی فارسی، در مورد چگونگی رسیدن به جمعبندی در مورد وقوع «جنایت علیه بشریت» میگوید: «در طی تحقیقات به این نتیجه رسیدیم که فقط قوانین بینالمللی حقوق بشر نبود که نقض شدهاند… موارد نقض قوانین بینالمللی حقوق جنایی هم صورت گرفته و ما ناچار شدیم که از جنایت علیه بشریت صحبت کنیم… دلیلش هم این است که مواردی را پیدا کردیم که خودشان، اجزا جنایت علیه بشریت بود. منظورم تهاجم وسیع و منظم علیه معترضان بود.»
خانم حسین میگوید «موارد تیراندازی خشونتبار و وحشیانه علیه اعتراضات مسالمتآمیز درنقاط مختلف ایران»، «قتل، کشتار فراقضایی، شکنجه، بدرفتاری و تجاوز»، «اذیت و آزار جنسیتی و اذیت و آزار بر اساس قومیت و دین» این کمیته را به این نتیجه رساند که در ایران «جنایت علیه بشریت» اتفاق افتاده است.
«۲۱ مورد تجاوز را مستند کردیم»
مسئول کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در امور ایران همچنین میگوید این کمیته «۶۲ مورد تجاوز به زنان» در جریان برخورد با معترضان را کشف کرده و «۲۱ مورد تجاوز» را به طور مشخص مستند کرده است.
خانم حسین به بیبیسی فارسی گفت: «مواردی از تجاوز، تجاوز گروهی، تجاوز با اشیا، موارد لمس جنسی و دستمالی زنان بوده و همچنین استفاده از زبانی که از آن علیه زنان استفاده شده… یک شاهد به ما گفت وقتی که به او تجاوز میشد، به او میگفتند این همان آزادی است که او میخواهد؛ اشاره به جنبش زن، زندگی، آزادی.»
سارا حسین همچنین در مورد یافتههای این کمیته در مورد چگونگی مرگ مهسا امینی، میگوید این کمیته به این نتیجه رسیده که مرگ مهسا (ژینا) امینی «به خاطر استفاده از خشونت فیزیکی در هنگام بازداشت بود و مرگی غیرقانونی» بوده است.
مسئول کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در زمینه موارد خشونت علیه معترضان در ایران میگوید: «ما بهخصوص از استفاده از تفنگهای کلاشنیکف تکان خوردیم- که چیزی نیست که برای کنترل جمعیت و اعتراضها از آن استفاده شود. این تفنگهایی است که از آن در جنگ استفاده میشود. ما صدها مورد از معترضانی را داریم که به علت اعتراض مسالمتآمیز در این نوع تیراندازیها چشمانشان را از دست داده اند. ما از کاربرد تفنگهای ساچمهای مدرک داریم و استفاده از انواع دیگر گلولههایی که کشنده حساب نمیشوند اما از آنها برای کشتار استفاده شده است.»
امیدواری به استفاده کشورها از اصل صلاحیت قضایی برای پیگرد متهمان
خانم حسین در مورد نتیجه عملی این گزارش و امکان پیگرد متهمان به نقض حقوق بشر از طرف کشورهای دیگر، به بیبیسی گفت: «چون به این نتیجه رسیدیم که موارد اساسی نقض حقوق بشر صورت گرفته و موارد قتلهای فراقانونی، اعدامها، دستگیریهای خودسرانه، استفاده غیرمتناسب از زور، تجاوز، اذیت و آزار جنسی… ،که به نظر ما جنایت علیه بشریت است.، اتفاق افتاده، کشورهای عضو و جامعه جهانی تعهد دارند که هر جایی که میشود از اصل صلاحیت قضایی بینالمللی استفاده کنند و این موارد را به دادگاه ببرند.»
حکومت ایران کمیته حقیقتیاب سازمان ملل را به سیاسیکاری متهم میکند و فعالیت این کمیته را نتیجه لابی کشورهای غربی میداند. قوه قضائیه ایران این کمیته را به عدم رعایت «بیطرفی» و همچنین «وابستگی اساسی به برخی از کشورهای غربی» متهم کرده و نوشته است این گزارش «بر مبنای ادعاهای غیرقابل راستیآزمایی تدوین شده است.»
خانم حسین در واکنش به این اتهامات میگوید: «ما تا آن جایی که توانستیم سعی کردیم به هر آن چه که دولت ایران برای گفتن دارد توجه کنیم. اما هیچ مدرکی از حکومت ایران دریافت نکردیم.»
مسئول کمیته حقیقتیاب سازمان ملل متحد همچنین از حکومت ایران خواست به فریادهای معترضان توجه کند: «خیلی مهم است که دولت ایران صدای مردمش را بشنود. اگر اعتراضهایی بود- که بود و ما شاهد بودیم- روشن بود که مردم شکایتهای زیادی دارند که برای آن دست به اعتراض زدند. ما همین تازگی گزارش ۵۰ صفحهای دولت ایران را داشتیم که در واکنش به گزارش ما منتشر شد. در هیچ جای این گزارش پذیرفته نشده که مردم در داخل شکایتها و نارضایتیهایی دارند که باید به آن توجه شود.»
سارا حسین در مورد احتمال تمدید ماموریت کمیته حقیقتیاب گفت: «نمیتوانم با اطمینان به شما بگویم که ماموریت ما تمدید خواهد شد… با این فرض جلو رفتیم که یک سال فرصت داریم، برای انجام کاری که به ما محقق شده و در این مدت آن چه که توانستیم انجام دادیم.»
تصمیم در مورد تمدید ماموریت کمیته حقیقتیاب به عهده اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد است.