سازمان ثبت احوال: شوکت الملک و سلطانعلی ممنوع است، نام‌هایتان را عوض کنید

سازمان ثبت احوال ایران که وابسته به وزارت کشور است، در اطلاعیه خواستار تغییر نام کسانی شد که دارای نام‌ها و فامیلی‌هایی هستند که به گفته این نهاد «موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی» می‌شود.

این نهاد همچنین نام‌ها و «عناوین و القاب و نامهای زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس» را نیز برای درج در شناسنامه ممنوع دانسته و تشخیص این امر و «نام‌های ممنوعه» را با «شورایعالی ثبت احوال» اعلام کرده است.

از جمله نام‌هایی که در این اطلاعیه «ممنوع» خوانده شده «شوکت الملک» و «سلطانعلی» است، نام‌هایی که از گذشته‌های دور در ایران مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

سازمان ثبت احوال ایران استدلال کرده که برخی «القاب، اعم از ساده و مرکب» ممنوع خواهد بود و بعنوان نمونه «ملک الدوله ، خان ، شوکت الملک ، حاجیه سلطان و سلطانعلی» را آورده اما هیچ توضیحی در خصوص چرایی ممنوعیت این اسامی قدیمی ارائه نکرده است.

از جمله نام‌هایی که به گفته این سازمان «موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی» است، به «عبدالات و عبدالعزی» اشاره شده و دلیل آن را «نام دو بت در مکه دوران قبل از اسلام» با عنوان‌های «عزی و لات» خوانده شده است.

همچنین برخی اسامی «مرکب» هم ممنوع شده که به گفته این نهاد «مرکب ناموزون» هستند و بعنوان نمونه «سعید بهزاد، شهره فاطمه ، حسین معروف به کامبیز» را ذکر است.

ثبت احوال ایران می‌گوید «اسامی نامتناسب با جنس، مانند: ماشاءاله برای اناث و یا انتخاب نام اشرف و یا اکرم برای افراد ذکور» نیز ممنوع بوده و کلمات «زائد و غیرضروری» در نام اشخاص مانند «قلی، غلام» نیز حذف می‌شود.

قرار دادن عناوینی مانند «سروان ، سرتیپ ، دکتر ، شهردار و یا سروان محمد و و شهردار علی» هم در نام و نام‌خانوادگی ممنوع شده است.

از جمله موارد دیگری که اعلام شده نیاز به تغییر اسم وجود دارد «هم نام بودن فرزند با پدر و یا مادر در یک خانواده» و «هم نام بودن برادران و یا خواهران در یک خانواده» است.

در این اطلاعیه که در سایت ثبت احوال ایران منتشر شده، در تعریف اسامی ممنوعه «زننده و مستهجن» آمده: «آن دسته از نام‌هایی است که بر حسب زمان، مکان یا مورد، بدلایل و جهات زیر برای دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تأیید شورایعالی برسد.»

سازمان ثبت احوال ایران همچنین در خصوص انتخاب نام توسط اقلیت‌های مذهبی هم گفته است: «انتخاب نام در مورد اقلیت‌های دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.»

از دیگر اسامی ممنوعه «نام‌هائی که معرف صفات مذموم و مغایر با ارزشهای والای انسانی» باشند، ذکر شده و بعنوان نمونه به «گرگ و قوچی» اشاره شده و «نام‌هائی که با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبی مردم مغایر» است، مانند «لات ، خونریز ، چنگیز» و «نام‌هائی که موجب تحقیر اشخاص بوده و یا معنای لغوی آن در جامعه قابل پذیرش نباشد» مانند «صد تومانی، گت آقا، کنیز، گدا».

سازمان ثبت احوال ایران گفته این تغییرات «به موجب ماده ۲۰ قانون ثبت احوال و تبصره‌های آن» می‌باشد و از دارندگان خواسته «با رعایت مقررات مربوطه نسبت به تغییر آن اقدام» کنند، اما نگفته در صورت عدم انجام آن چه اتفاقی برای کسانی که این نام‌ها را دارند، خواهد افتاد.

انتخاب اسم برای فرزند با توجه به معیارهای جمهوری اسلامی همیشه محل بحث بوده و ادارات ثبت احوال در مواردی از ثبت برخی نام‌ها خودداری می‌کند.

طبق قوانین حاکم، والدین نمی‌توانند هر اسمی را برای فرزندان خود انتخاب نمایند، بلکه اسم انتخابی باید حتما با معیارهای تعیین شده و لیست نام‌های مورد تایید حکومت، همخوانی داشته باشد.

از این جهت همیشه اقوام ایرانی برای ثبت اسم مورد نظرشان برای فرزندانشان براساس فرهنگ و آیین مورد نظرشان با مشکل مواجه هستند و به ناچار اسامی ثانویه برای فرزندان در شناسنامه ثبت می‌کنند، اما از نام دیگری به صورت روزمره استفاده می‌کنند.