سناتورهای جمهوری‌خواه موافق و مخالف تفاهم با ایران؛ فرق‌شان در چیست؟

در ساعت‌های پس از انتشار رسمی متن تفاهم با ایران، یکی از پرسش‌های کلیدی این بود که آیا این چارچوب برای ۶۰ روز گفت‌وگو، در برابر انتقادهای احتمالی هم حزبی‌های دونالد ترامپ در کنگره آمریکا و حامیان اسرائیل که متحد نزدیک او بودند، دوام می‌آورد؟

به‌ویژه نگاه به ۵۳ سناتور جمهوری‌خواه است که فعلا ۴ نفرشان به‌شدت از این توافق انتقاد کرده‌اند و آن را از بزرگ‌ترین خطاهای سیاست خارجی آمریکا خوانده‌اند. وجه اشتراک سه نفر از این چهار سناتور چیست؟

اینکه دوره نمایندگی هر سه آن‌ها در پایان سال جاری میلادی به پایان می‌رسد و هیچ کدام در انتخابات نوامبر (آبان‌ماه) کنگره برای حفظ کرسی‌هایشان رقابت نخواهند کرد. در واقع آن‌ها ترسشان از خشم آقای ترامپ کمتر است و دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند.

سناتور «جان کورنن» از ایالت تگزاس و سناتور «بیل کَسیدی»‌ از ایالت «لویزیانا» قبلا هدف حمله دونالد ترامپ قرار گرفته بودند و پس از حمایت ترامپ از رقبای آن‌ها در انتخابات درون‌حزبی ‌جمهوری‌خواهان، کرسی‌هایشان را از دست داده‌اند.

سناتور «کسیدی» آنچه روسای جمهوری ایران و آمریکا امضا کردند را «تفاهمی افتضاح» خواند و گفت «شبیه برجام است، ولی بدتر.»

سناتور «کورنن» هم گفت که این تفاهم «کلی پول به ایران می‌دهد که شاید برای کمک به گروه‌های نیابتی‌‌اش خرج کند.»

سناتور «تام تیلیس» از کارولینای شمالی در پی اختلاف‌ با ترامپ ماه‌ها پیش اعلام کرد که دوباره نامزد سنا نمی‌شود و حالا می‌گوید که هزینه و فایده این جنگ با هم نمی‎‌خواند.

آقای تیلیس گفت: «حساب و کتاب کنید: تقریبا ۱۰۰ میلیارد دلار، شاید هم بیشتر، خرج شده؛ ۱۳ سرباز ما کشته شدند و ۳۶۵ زخمی؛ شرکای ما در خاورمیانه بمباران شدند و تلفات داده‌اند. آیا با این [تفاهم] سود زیادی از این بابت حاصل شده؟»

«تد کروز» از تگزاس، سناتور چهارم است. او تا سال ۲۰۲۸ وقت دارد تا برای حفظ کرسی خود رقابت کند. سناتور کروز بدون حمله مستقیم به آقای ترامپ تقصیر این تفاهم به گفته او «نامطلوب» را به گردن مشاوران رئیس جمهوری انداخته و معتقد است که به آقای ترامپ «مشاوره بد داده‌اند.»

در مقابل سناتورهای جمهوری‌خواهی که به آقای ترامپ نزدیک هستند و حامی جنگ بودند یا سکوت کرده‌اند یا حمایت.

مهم‌ترین آن‌ها سناتور «لیندزی گراهام» که پر سر و صداترین سناتور حامی جنگ بود و در نخستین واکنشش گفت که کمی نگران است. آقای گراهام پس از اینکه آقای ترامپ گفت با او صحبت خواهد کرد، تغییر موضع داد و گفت که این تفاهم دستاوردهای مهمی داشته از جمله باز شدن تنگه هرمز.

سناتور جمهوری‌خواه «راجر ویکر» رئیس کمیته امور نظامی مجلس سنا فعلا سکوت کرده است. او‌ پیش از این هرگونه توافق آتش‌بس ۶۰ روزه را که به ایران کمک مالی کند، «فاجعه» خوانده بود.

سناتور جمهوری‌خواه «برنی مورنو» از ایالت اوهایو پس از تماس مقام‌های کاخ سفید با او، دیشب به صحن مجلس سنا رفت و از مزایای اقتصادی این توافق برای مردم آمریکا گفت.

سناتور جمهوری‌خواه «راجر مارشال» از ایالت کانزاس هم در دفاع از تفاهم گفت که متحدان آمریکا در خلیج فارس از این توافق حمایت می‌کنند. او تا آنجا پیش رفت که در حمایت از موضع ترامپ که ایران می‌تواند تعدادی موشک داشته باشد گفت که «ایران هم حق دارد از خود دفاع کند.»

سناتورهای دیگر تا اینجا سکوت کرده‌اند اما آنچه آشکار است این است که معدود سناتورهایی که دیگر برای حفظ کرسی‌ خود رقابت نمی‌کنند آزادانه‌تر از این تفاهم انتقاد کرده‌اند. آن‌هایی که درگیر شدن با آقای ترامپ ممکن است آینده سیاسی‌شان را به خطر بیندازد، یا حمایت کرده‌اند یا ساکت هستند.