سازمان ملل: دست‌کم ۳۰ درصد کمک‌های بین‌المللی به افغانستان به زنان برسد

بخش‌ زنان سازمان ملل متحد توصیه کرده است که دستکم ۳۰ درصد کمک‌های بین‌المللی به افغانستان به ارتقای برابری جنسیتی و حقوق زنان اختصاص داده شود و در تمام فعالیت‌های بشردوستانه در این کشور هم تمرکز ویژه‌ای روی حقوق زنان صورت بگیرد.

در گزارش تازه بخش زنان سازمان ملل متحد در مورد وضعیت برابری جنسیتی در افغانستان که با کمک مالی اتحادیه اروپا تهیه شده است، آمده که حکومت طالبان در طی حدود سه سال با بیش از ۷۰ فرمان، دستورالعمل و بیانیه و همچنین روش‌هایی سیستماتیک، نتیجه دهه‌ها پیشرفت در زمینه برابری حقوق زن و مرد را از بین برده است.

در این گزارش به محرومیت حدود ۱/۱ میلیون دختر از تحصیل در مدرسه و محرومیت بیش از صد هزار زن از ادامه تحصیل در دانشگاه اشاره شده است و گفته شده که این محرومیت‌ها با افزایش حداقل ۵۰ درصدی خطر مرگ مادران مرتبط بوده است.

نگارندگان گزارش می‌گویند زنان افغان توان تاثیرگذاری بر تصمیم‌گیری‌هایی که روی زندگی‌شان اثر می‌گذارد، را ندارند و هیچ مقام زنی در اداره‌‌های حکومت طالبان وجود ندارد.

نظرسنجی سازمان ملل نشان می‌دهد که تنها یک درصد زنان احساس می‌کنند در جوامعشان تاثیرگذار هستند. ۱۸ درصد زنان هم گفتند در طی سه ماه حتی یک بار با زنان خارج از خانواده ملاقات نکرده‌اند.

آلیسون داویدیان، نماینده ویژه بخش زنان سازمان ملل متحد در افغانستان می‌گوید: «زنان افغان از خود تاب‌آوری فوق‌العاده‌ای نشان می‌دهند. با وجود چالش‌های فوق‌العاده به نقششان در سازمان‌ها، تجارت و ارئه خدمات ادامه می‌دهند. ما باید روی استقامت و تاب‌آوری زنان سرمایه‌گذاری کنیم.»

گزارش توصیه کرده است که بودجه‌های طولانی‌مدت برای تقویت سازمان‌های جامعه مدنی فعال در امور زنان در نظر گرفته شود.

«اطمینان حاصل شود که زنان در تمام هئیت‌های بین‌المللی که با حکومت طالبان ملاقات می‌کنند حضور داشته باشند تا نقش زنان در رهبری به آنها نشان داده شوند.»

گزارش می‌گوید جامعه جهانی با تعهد به «تعامل اصولی» در هر برخورد با حکومت طالبان باید منافع و آسیب‌های احتمالی به حقوق زنان و دختران را در نظر بگیرد.

«تدابیری اتخاذ شود تا از اقداماتی که می‌تواند به طور ناخواسته باعث عادی‌سازی و یا حمایت از سیاست‌ها، هنجارها و ارزش‌های تبعیض‌آمیز طالبان شود، جلوگیری به عمل آید.»

گزارش می‌گوید سیاست‌‌‌های فعلی حکومت طالبان علیه زنان و دختران در کشوری که از گذشته نیز از نابرابری جنسیتی رنج می‌برد، بحران‌های دیگر را هم تشدید کرده است.

«حکومت طالبان هنجارهای اجتماعی افغانستان را در چارچوب قوانین شریعت تدوین کرده است که کنترل بیشتر مردان بر زنان در خانواده را تثبیت کرده است.» برای مثال در فرمان حجاب زنان، محرم مرد مسئول نظارت بر لباس زن و اجرای دستورات حکومت طالبان شده است.

گزارش به دستورالعمل منع کار زنان در سازمان‌های غیردولتی داخلی و بین‌المللی در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۲ اشاره کرده که سبب بی‌کاری بیش از ۱۵ هزار زن شاغل در ۱۸۳ سازمان داخلی و بین‌المللی شد و در شماری از این سازمان‌ها مردان جاگزین آنها شدند.

به گفته سازمان بین‌المللی کار در سال ۲۰۲۱، پیش از روی کار آمدن طالبان، زنان حدود ۲۳/۳ درصد نیروی کار در افغانستان را تشکیل می‌داده است.

در گزارش آمده که «آپارتاید جنسیتی» اگرچه همچنان به صراحت در قوانین بین‌المللی نیامده است اما نمایندگان کشورها در سازمان ملل و شورای امنیت برای توصیف وضعیت زنان در افغانستان از آن استفاده می‌کنند، و کارشناسان حقوقی و حقوق بشر سازمان ملل به این نتیجه رسیده‌اند که این مفهوم مشابه آپارتاید نژادی است که قوانین مربوط به آن در حقوق بین‌الملل روشن است.