حمله مسکو؛ رسانه‌های ترکیه از احتمال عملیات نظامی روسیه در ادلب می‌گویند

شماری از تحلیلگران سیاسی در ترکیه، احتمال وقوع عملیات جدید روسیه در مناطق تحت کنترل مخالفان در ادلب سوریه را مطرح کرده‌ و گفته‌اند ممکن است چنین اقدامی در واکنش به حمله مرگبار سالن کنسرت مسکو انجام شود که گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) مسئولیت آن بر عهده گرفت.

این ناظران درباره این موضوع گمانه‌زنی کرده‌اند که آیا حمله مسکو می‌تواند روسیه را به سوی یک عملیات نظامی در ادلب سوق دهد که بخش بزرگی از آن در کنترل شبه‌نظامیان گروه «هیئت تحریر شام»‌ است.

این گروه که سابقا به القاعده وابسته بود، اکنون با داعش ارتباط دارد. حضور هیئت تحریر شام در شهر ادلب مدت‌هاست که به مسئله‌ای نگران‌کننده برای مسکو و دمشق تبدیل شده است. روسیه در ماه ژانویه ۲۰۲۴ «تروریست‌هایی از ادلب» را متهم کرد که در جنگ اوکراین در مقابل روسیه می‌جنگند.

هیئت تحریر شام از زمان تثبیت قدرت خود در ادلب در سال ۲۰۱۷، به گروه اصلی شورشی فعال در شمال غرب سوریه تبدیل شده است. گروه‌های دیگر،‌ که عمدتا مورد حمایت ترکیه هستند، کنترل مناطق دیگری در امتداد مرز را در دست دارند.

زینب گورجانلی ستون‌نویس روزنامه اکونومیم، روز ۲۷ مارس نوشت: «روسیه و دولت [بشار اسد] مدت‌ها است که ادلب را 'لانه تروریست‌ها' می‌‌دانند.»

گورجانلی به این نکته اشاره می‌کند که مسکو و دمشق هنوز اقدام به عملیات نظامی در ادلب نکرده‌اند و دلیل آن را مذاکرات «روند آستانه» می‌داند که بین ترکیه،‌ روسیه و ایران، با هدف کاهش اختلاف‌ها در سوریه در جریان است.

با وجود این او می‌نویسد که روسیه ممکن است بعد از «حمله تروریستی مسکو که به یک تراژدی بزرگ منجر شد» به مذاکرات صلح سوریه، از جمله روند آستانه پایبند نماند.

گورجانلی می‌نویسد در این صورت روسیه ممکن است یک عملیات جدید با هدف «پاکسازی ادلب از داعش و گروه‌های افراط‌گرا و تروریستی مشابه آن» آغاز کند.

او هم‌زمان هشدار می‌دهد که یک حمله نظامی جدید در ادلب ممکن است باعث شود صدها هزار غیرنظامی ساکن این منطقه به سوی مرزهای ترکیه هجوم بیاورند،‌ و چنین وضعیتی می‌تواند به «مشکلات بزرگی منجر شود که به ثبات داخلی [ترکیه] لطمه بزند».

یوسف کاراداش، ستون‌نویس روزنامه چپگرا و مخالف دولت «اوِرنسال» هم روز ۲۶ مارس، موضوع احتمال آغاز یک عملیات نظامی در ادلب در واکنش به حمله مسکو را مطرح کرد.

کاراداش استدلال کرده است که احتمال تمرکز مجدد روسیه بر ادلب بیشتر از همیشه است چون به نوشته او روابط روسیه و ترکیه اخیرا «تیره شده است».

اتباع روسیه

هدیه لوانت، روزنامه‌نگار، به سایت خبری مستقل T24 گفته است که ادلب همچنان به عنوان هدفی مهم برای روسیه مطرح است چون اتباع روسی یا افراد روس‌تبار زیادی به گروه‌های اسلام‌گرای تندرو در آنجا پیوسته‌اند.

لوانت می‌گوید با وجود آن که ارتباط مستقیمی میان شاخه خراسان داعش -که حمله مسکو را انجام داده- با هیئت تحریر شام وجود ندارد، اما اعضای این گروه‌ها غالبا بین یکدیگر جابجا می‌شوند.

هم‌زمان فیکرت آکفیرات، تحلیلگر روزنامه طرفدار روسیه «آیدین‌لیک» هم چشم‌اندازی احتمالی از عملیات نظامی روسیه در ادلب ترسیم کرده و از دولت ترکیه خواسته ادلب را از وجود داعش «پاکسازی»‌ کند، یا این که خطر حمله‌های بیشتری را به جان بخرد.

آکفیرات روز ۲۸ مارس نوشت: «کسانی که تحت عنوان شاخه خراسان داعش مسئولیت حمله مسکو را بر عهده گرفتند و آنها که در کل منطقه،‌ از ترکیه تا چین، حملاتی را انجام می‌دهند، همگی به شکلی با ادلب در ارتباط هستند.»

او با اشاره به حمله به کلیسایی در استانبول در ماه ژانویه که داعش مسئولیت آن را بر عهده گرفت، گفته است که حضور این گروه در ادلب به منزله یک «تهدید آشکار» است.

سال ۲۰۲۰ آتش‌بسی با وساطت روسیه و ترکیه در ادلب برقرار شد، اما بر اساس گزارش‌ها این آتش‌بس هم از طرف نیروهای سوریه و هم از سوی شورشیان نقض شده است.