وزیر دفاع برکنارشده اوکراین خواستار برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری شد

میخایلو فدوروف، وزیر دفاع سابق و پرطرفدار اوکراین، خواستار برگزاری انتخابات در شرایط جنگی شده است؛ اقدامی که عمدتا به‌عنوان بزرگ‌ترین چالش برای ریاست‌جمهوری ولودیمیر زلنسکی از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه در چهار و نیم سال پیش تلقی می‌شود.

آقای فدوروف، ۳۵ ساله، در ویدیویی که روز سه‌شنبه، ۱۸ اوت، در یوتیوب منتشر شد، گفت: «دموکراسی نباید گروگان روسیه باشد.» او افزود که اوکراین می‌جنگد «دقیقا به این دلیل که می‌خواهیم همچنان یک کشور اروپایی آزاد باقی بمانیم.»

از زمان آغاز جنگ در سال ۲۰۲۲، اوکراین تحت حکومت نظامی بوده است؛ وضعیتی که به معنی تعلیق انتخابات است.

آقای فدوروف که در این ویدیو نامی از ولودیمیر زلنسکی نبرده است، ماه گذشته (ژوئیه) و تنها شش ماه پس از انتصابش، به‌طور غیرمنتظره از سمت وزیر دفاع برکنار شد.

آقای زلنسکی هنوز به ویدیوی آقای فدوروف واکنشی نشان نداده است؛ برکناری فدوروف پیش‌تر اعتراضاتی را در سراسر کشور برانگیخته بود.

با این حال، یک منبع در دفتر ریاست‌جمهوری به بی‌بی‌سی گفت که «برنامه‌ریزی برای انتخابات در بحبوحه حملات موشکی و پهپادی، بسیار عجیب است. این امر نشان‌دهنده فقدان کامل واقع‌بینی است.»

در تحولی دیگر، دو نهاد مبارزه با فساد در اوکراین اعلام کردند که در حال اجرای عملیات ویژه‌ای هستند که نمایندگان فعلی و پیشین پارلمان و همچنین یک مقام در دفتر ریاست‌جمهوری را هدف قرار داده است.

میخایلو فدوروف در دوران تصدی خود در وزارت دفاع بسیار محبوب و پرطرفدار بود؛ او به‌دلیل ایجاد پویایی و اشتیاق در وزارتخانه، رهبری کارزاری علیه فساد، استفاده از داده‌ها برای تحلیل و تلاش جهت بهبود عملکرد در خط مقدم جبهه مورد تحسین بود.

عموما اعتقاد بر این است که برکناری آقای فدرورف به‌دلیل تنش‌های میان او و اولکساندر سیرسکی، فرمانده کل ارتش، بوده است.

تنها چند روز بعد از برکناری وزیر دفاع، آقای سیرسکی هم از سمت فرمانده کل ارتش کنار گذاشته شد؛ چرا که افزایش اعتراضات و درخواست‌ها برای بازگرداندن آقای فدوروف به وزارت دفاع، فشارها را بر رئیس‌جمهور اوکراین تشدید کرده بود.

سمت‌های دیگری در دولت، از جمله معاونت نخست‌وزیر در امور نوآوری‌های نظامی، به میخایلو فدوروف پیشنهاد شد؛ اما او اعلام کرد تنها در صورتی بازخواهد گشت که به‌عنوان وزیر دفاع منصوب شود.

روز سه‌شنبه، ساعاتی پیش از آنکه آقای فدوروف ویدیوی خود را منتشر کند، آقای زلنسکی تایید کرد که از پارلمان خواسته است تا یوگنی خمارا، سرپرست وزارت دفاع، را در این سمت تایید کند.

نمایندگان پارلمان بعدازظهر چهارشنبه، ۱۹ اوت، با اکثریت قاطع از آقای خمارا برای این سمت حمایت کردند؛ پیش از رای‌گیری، او به پارلمان گفت که برای دفاع از اوکراین و وادار کردن روسیه به «صلح عادلانه» هر کاری خواهد کرد.

صبح چهارشنبه، حدود ۱۰۰ معترض در مقابل پارلمان اوکراین گرد هم آمدند و شعارهایی همچون «فدوروف را به‌عنوان وزیر دفاع بازگردانید» و «به‌ستوه آمده‌ایم، خواهان گفتگو هستیم» سر دادند.

میخایلو فدوروف در ویدیوی خود هیچ اشاره‌ای به برنامه‌های سیاسی شخصی‌اش نکرد و در عوض بر ضرورت وجود «سازوکاری قانونی، ایمن و واقع‌بینانه» تاکید کرد که به اوکراین امکان دهد حتی در بحبوحه جنگی طولانی‌مدت روند کامل دموکراتیک را احیا کند.

درخواست آقای فدوروف برای برگزاری انتخابات، خشم بعضی از تحلیلگران اوکراینی را برانگیخت، از جمله کسانی که حامی بازگشت او به مقام وزیر دفاع بودند. یکی از منتقدان آقای زلنسکی استدلال کرد که حتی سرسخت‌ترین مخالفان دولت نیز درک می‌کنند که برگزاری انتخابات در دوران جنگ غیرممکن است.

میخایلو فدوروف استدلال کرد که اوکراین با «بحران ساختاری در حکمرانی» مواجه است و از «تغییر هراس دارد»؛ او همچنین فساد در اوکراین را یکی از عواملی برشمرد که به تلاش‌های مرتبط با جنگ در کشور لطمه می‌زند.

دوره پنج‌ساله ریاست‌جمهوری زلنسکی در ماه مه ۲۰۲۴ به پایان رسید، اما بر اساس قانون اساسی اوکراین، تا زمانی که وضعیت حکومت نظامی برقرار است، امکان برگزاری انتخابات وجود ندارد.

سال گذشته، زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مدعی شد که کی‌یف از «وضعیت جنگ» برای اجتناب از رای‌گیری استفاده می‌کند، آقای زلنسکی پاسخ داد که اوکراین آماده است ظرف ۶۰ تا ۹۰ روز انتخابات برگزار کند، مشروط بر آنکه متحدانش در تضمین امنیت آن کمک کنند.

برگزاری انتخاباتی عادلانه و ایمن در کشوری که مدام زیر بمباران‌های روسیه است، چالش‌های قابل‌توجهی به همراه خواهد داشت؛ ضمن آنکه بسیاری از اوکراینی‌ها اظهارات آقای ترامپ را بازتابی از روایت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، می‌دانستند که آقای زلنسکی را رهبری فاقد مشروعیت می‌داند.

میخایلو فدوروف، وزیر پیشین تحول دیجیتال، در روزهای اولیه پس از حمله تمام‌عیار پوتین به اوکراین، یک «ارتش فناوری اطلاعات اوکراین» داوطلب برای انجام حملات سایبری علیه روس‌ها تشکیل داد.

او سپس یک کارزار جمع‌آوری کمک مالی موفق به‌نام «ارتش پهپادها» را رهبری کرد و عناصر «بازی‌گونه‌سازی» (گیمیفیکیشن) را به جنگ آورد و سیستمی را طراحی کرد که به واحدهای نظامی اوکراینی برای حمله به اهداف روسی امتیاز می‌داد.

در مقام وزیر دفاع، تمرکز او همچنان بر پهپادها و جنگ پیشرفته و تدارکات ادامه یافت و از ایلان ماسک، بنیانگذار اسپیس‌ایکس، خواست تا مانع استفاده روسیه از ماهواره‌های استارلینک برای حملات پهپادی شود.

این اقدام باعث ایجاد اختلال قابل توجه در عملیات و پیشرفت خط مقدم روسیه شده، که مورد تحسین قرار گرفته است.

آقای فدوروف اندکی پس از برکناری‌اش، در یک پست فیسبوکی دستاوردهای خود را فهرست کرد و گفت که «به شکست دادن دشمن به روش نامتقارن، سرعت نوآوری، و قدرت سازمانی،... ادامه خواهد داد.»

در هفته‌های اخیر، حملات و تبادل سنگین آتش میان دو کشور شدت گرفته است.

روسیه در هفته‌های اخیر حملات هوایی خود را در سراسر اوکراین تشدید کرده است؛ در حالی که کی‌یف حملات خود را به مراکز لجستیکی روسیه با هدف ایجاد اختلال در تدارکات نظامی افزایش داده است.

اوکراین در هفته‌های اخیر حملات دوربرد خود را در سراسر روسیه افزایش داده است و صدها پهپاد به سوی پالایشگاه‌های نفت و انبارهای شرکت وایلدبریز، بزرگترین خرده‌فروش آنلاین روسیه، پرتاب کرده است.

روسیه، سه‌شنبه ۱۸ اوت، به بریتانیا درمورد «عواقب» تامین پهپاد برای اوکراین هشدار داد.

اندی برنام، نخست‌وزیر بریتانیا، هم پس هشدار روسیه، استفاده از پهپادهای ساخت بریتانیا در حملات اخیر اوکراین در روسیه را تایید کرد و بار دیگر حمایت کامل خود را از اوکراین اعلام کرد.