بازی ایران و مصر در جام جهانی؛ تیم ملی چگونه صعود می‌کند؟

ایران فقط یک بازی دیگر در مرحله گروهی جام جهانی دارد و سرنوشت تیم ملی می‌تواند هر چیزی باشد؛ صدرنشین گروه، تیم دوم، یکی از بهترین تیم‌های سوم جام جهانی یا حتی تیمی که در همان مرحله گروهی حذف می‌شود.

دیدار بامداد شنبه با مصر سرنوشت صعود این تیم و حتی مسیر احتمالی‌اش را در جدول مرحله حذفی تعیین می‌کند.

پس از دو تساوی برابر نیوزیلند و بلژیک، تیم ایران با دو امتیاز در رتبه دوم گروه قرار دارد. مصر با چهار امتیاز صدرنشین است، بلژیک نیز دو امتیازی است و نیوزیلند با یک امتیاز در رتبه چهارم قرار دارد.

هم‌زمان با دیدار ایران و مصر، بلژیک و نیوزیلند نیز در آخرین مسابقه خود به زمین می‌روند؛ دو مسابقه‌ای که اول تکلیف دو تیم صعود کننده مستقیم را مشخص خواهند کرد و بعد می‌تواند سرنوشت تیم‌های سوم برتر گروه‌های دوازده‌گانه را هم مشخص کند.

ابتدا باید بار دیگر به یاد داشته باشیم که در جام جهانی ۲۰۲۶، دو تیم نخست هر گروه به طور مستقیم راهی مرحله حذفی می‌شوند و هشت تیم برتر از میان دوازده تیم سوم نیز به مرحله بعد صعود می‌کنند.

به عقیده بسیاری کارشناسان، جام جهانی واقعی از بازی بعد و مشخص شدن ۳۲ تیم نهایی آغاز می‌شود؛ همان تعداد تیم که پیش‌تر در ادوار گذشته جام جهانی دیده بودیم.

دو تساوی ایران برابر نیوزیلند و بلژیک باعث شده گروه جی پیش از آخرین مسابقات به یکی از جذاب‌ترین گروه‌های جام تبدیل شود.

این گروه از معدود گروه‌های جام جهانی است که هر چهار تیم آن پیش از مسابقه آخر هنوز برای تغییر جایگاه یا صعود شانس دارند.

از نکات قابل تامل در این گروه این که مصر با چهار امتیاز هنوز صعودش به مرحله بعد قطعی نشده؛ ایران و بلژیک با دو امتیاز همچنان برای دو جایگاه نخست رقابت می‌کنند و حتی نیوزیلند یک امتیازی نیز امید خود را از دست نداده است.

به همین دلیل، هر دو مسابقه پایانی این گروه می‌توانند جدول را به شکل قابل توجهی تغییر دهند.

ایران چگونه صعود می‌کند و چگونه حذف می‌شود؟

ساده‌ترین و روشن‌ترین مسیر برای ایران، پیروزی برابر مصر است.

اگر ایران مصر را شکست دهد، پنج امتیازی خواهد شد و صعودش به مرحله بعد قطعی می‌شود. در این حالت، بسته به نتیجه مسابقه بلژیک و نیوزیلند، ایران یا به عنوان تیم اول گروه راهی مرحله حذفی خواهد شد یا در رتبه دوم قرار می‌گیرد. حتی اگر بلژیک نیز با تفاضل گلی بهتر از بازی ایران و مصر، موفق شود که نیوزیلند را شکست دهد، ایران دست‌کم رتبه دوم را در اختیار خواهد داشت و صعودش قطعی خواهد بود.

اما اگر مسابقه ایران و مصر با تساوی به پایان برسد، شرایط پیچیده‌تر می‌شود.

در این سناریو ایران سه امتیازی خواهد شد. اگر در مسابقه دیگر، بلژیک یا نیوزیلند برنده شوند، ایران در رتبه سوم قرار خواهد گرفت و سرنوشتش به مقایسه با تیم‌های سوم سایر گروه‌ها گره می‌خورد. در چنین وضعیتی دیگر صعود یا حذف تنها به نتایج گروه جی وابسته نخواهد بود.

باید توجه داشت که با تساوی ایران مقابل مصر، ایران سه امتیازی با «تفاضل گل صفر» خواهد شد. یعنی چون تفاضل گلش منفی نشده، در تناسب با تیم‌های سه امتیازی که در رده سوم در گروه‌های دیگر قرار گرفته‌اند، شانس بیشتری برای صعود به عنوان تیم سوم خواهد داشت.

اما پیچیده‌ترین حالت زمانی رخ می‌دهد که هر دو مسابقه گروه با تساوی به پایان برسند. در این صورت مصر با پنج امتیاز صدرنشین خواهد شد و ایران و بلژیک هر دو سه امتیازی می‌شوند. آن‌گاه تفاضل گل، تعداد گل‌های زده و سایر معیارهای تساوی‌شکن تعیین خواهند کرد کدام تیم دوم و کدام تیم سوم می‌شود.

سناریوی سوم، شکست ایران برابر مصر است؛ آیا تصور می‌کنید که تیم ملی ایران قطعا از رقابت‌ها حذف خواهد شد؟

در این حالت ایران با همان دو امتیاز باقی خواهد ماند. اگر بلژیک، نیوزیلند را شکست دهد، ایران در بهترین حالت به رتبه سوم می‌رسد و برای صعود باید امیدوار باشد در میان هشت تیم سوم برتر جام قرار گیرد؛ یعنی شانس خود را به صورت کامل از دست نخواهد داد.

اگر نیوزیلند بلژیک را شکست دهد، وضعیت پیچیده‌تر می‌شود و جایگاه سوم یا چهارم با توجه به تفاضل گل و سایر معیارهای جدید فیفا از جمله بازی‌های رودرروی تیم‌ها مشخص خواهد شد.

تنها حالتی که می‌توان از حذف قطعی ایران سخن گفت، سقوط به رتبه چهارم گروه است. هر تیمی که در رتبه چهارم قرار بگیرد، بدون توجه به نتایج سایر گروه‌ها از مسابقات کنار خواهد رفت. اما رتبه سوم، حتی با شرایطی نه‌چندان مطلوب، هنوز روزنه‌ای برای صعود باقی می‌گذارد.

ایران تنها در صورتی در گروه جی در رده چهارم قرار خواهد گرفت که در بازی آخر مقابل مصر با تفاضل بیش از دو گل شکست بخورد و هم‌زمان نیوزیلند نیز بلژیک را با تفاضل کمتر از دو گل شکست دهد.

در این سناریو، مصر با هفت امتیاز و نیوزیلند با چهار امتیاز بالاتر از ایران قرار می‌گیرند و ایران و بلژیک هر دو با دو امتیاز به کار خود پایان می‌دهند.

در این شرایط، جایگاه سوم و چهارم میان ایران و بلژیک بر اساس تفاضل گل، تعداد گل‌های زده و سایر معیارهای «تساوی‌شکن» تعیین خواهد شد. بنابراین ایران تنها زمانی به رتبه چهارم سقوط می‌کند که هم به مصر ببازد و هم در مقایسه با بلژیک در معیارهای تساوی‌شکن پایین‌تر قرار بگیرد.

صعود پایان ماجرا نیست

برای ایران، صعود تنها بخشی از معادله است. جایگاهی که این تیم در پایان مرحله گروهی به دست می‌آورد، مسیر متفاوتی را در جدول مرحله حذفی پیش روی آن قرار می‌دهد.

تیم اول گروه جی با یک دسته از حریفان احتمالی روبرو می‌شود، تیم دوم مسیر دیگری را طی می‌کند و تیم سوم نیز در صورت صعود، وارد شاخه متفاوتی از جدول خواهد شد.

به همین دلیل، نتیجه مسابقه با مصر و هم‌زمان دیدار بلژیک و نیوزیلند، تنها تکلیف صعود یا حذف را مشخص نمی‌کنند؛ بلکه تعیین می‌کند ایران در صورت عبور از مرحله گروهی با چه مسیر و چه حریفانی روبرو خواهد شد.

اگر ایران به عنوان تیم اول صعود کند

صدرنشینی در گروه جی، ایران را به بخشی از جدول مرحله حذفی می‌فرستد که حریف بعدی‌اش «یکی از تیم‌های سوم پنج گروه» دیگر خواهد بود.

این پنج گروه، ترکیبی از برخی مدعیان سنتی فوتبال جهان و چند تیم شگفتی‌ساز این جام را در خود جای داده‌اند؛ از مکزیک و کره جنوبی گرفته تا فرانسه، عراق، آرژانتین و اتریش.

با این حال، ایران با هیچ‌یک از تیم‌های اول یا دوم این گروه‌ها روبرو نخواهد شد و حریفش از میان تیم‌هایی انتخاب می‌شود که در رتبه سوم این گروه‌ها قرار گرفته‌اند.

طبق جدول مسابقات، تیم اول گروه G در نخستین مرحله حذفی با یکی از تیم‌های سوم گروه‌های A، E، H، I یا J روبرو خواهد شد.

گروه A را مکزیک، کره جنوبی، آفریقای جنوبی و چک، تشکیل داده‌‌اند.

در گروه E، آلمان، ساحل عاج، اکوادور و کوراسائو، حضور دارند.

گروه H هم با اسپانیا، اروگوئه، عربستان و کیپ‌ورد شکل گرفته است.

در گروه I فرانسه، نروژ، سنگال و عراق رقابت می‌کنند.

و گروه J نیز شامل آرژانتین، اتریش، الجزایر و اردن است.

در این میان، برخی از مدعیان سنتی فوتبال جهان مانند اسپانیا، فرانسه و آرژانتین در این گروه‌ها دیده می‌شوند. اما ایران در صورت صدرنشینی با این تیم‌ها روبرو نخواهد شد؛ چرا که حریفش از میان تیم‌های سوم این گروه‌ها انتخاب خواهد شد.

در این مرحله نمی‌توان مشخص کرد حریف ایران دقیقا کدام تیم خواهد بود، چون این موضوع به ترکیب نهایی هشت تیم سوم صعود کننده بستگی دارد. با این حال، آنچه قطعی است این است که تیم اول گروه جی با یکی از تیم‌های سوم این پنج گروه روبرو خواهد شد.

اگر ایران به عنوان تیم دوم صعود کند

رتبه دوم گروه جی، مسیر مشخص‌تری را پیش روی ایران قرار می‌دهد. در این حالت، حریف ایران از گروه دی خواهد آمد؛ گروهی که آمریکا، استرالیا، پاراگوئه و ترکیه در آن دیده می‌شوند.

تیمی که در پایان مرحله گروهی در رتبه دوم این گروه قرار بگیرد، در مرحله بعد مقابل ایران قرار خواهد گرفت.

هر دو تیم استرالیا و پاراگوئه شانس قرار گرفتن در رده دوم جدول این گروه را دارند.

اگر ایران به عنوان تیم سوم صعود کند

مسیر تیم‌های سوم همیشه پیچیده‌تر از دو تیم نخست هر گروه است. ایران در صورت قرار گرفتن در رتبه سوم، ابتدا باید در میان هشت تیم سوم برتر جام قرار بگیرد.

اگر این اتفاق افتاد، تازه وارد یکی از دو شاخه مشخص جدول خواهد شد؛ شاخه‌ای که به تیم اول گروه بی می‌رسد یا مسیری که به تیم اول گروه آی ختم می‌شود.

در یک مسیر، حریف ایران تیم اول گروه بی خواهد بود؛ گروهی که کانادا، سوییس، بوسنی و هرزگوین و قطر در آن حضور دارند. کانادا و سوییس شانس‌های اصلی صدرنشینی هستند.

در مسیر دیگر، ایران با تیم اول گروه آی روبرو می‌شود؛ گروهی که فرانسه، نروژ، سنگال و عراق را در خود جای می‌بیند. در صورت رسیدن به این مرحله و این قرعه، حریف ایران قطعا یکی از دو تیم فرانسه یا نروژ خواهد بود.

۹۰ دقیقه برای تعیین مسیر

وقتی سوت آغاز مسابقه ایران و مصر به صدا درآید، تیم ملی ایران تنها برای سه امتیاز یا یک صعود ساده بازی نخواهد کرد.

هر گل، حتی هر کارت زرد یا قرمز و در نهایت هر امتیاز و هر تغییر در جدول گروه جی می‌تواند جایگاه نهایی ایران را تغییر دهد و در نتیجه، مسیر متفاوتی را در مرحله حذفی پیش روی این تیم قرار دهد.

از نکات جالب این جام این که تیم ملی ایران هم می‌تواند به عنوان صدرنشین راهی مرحله بعد شود، هم می‌تواند در رتبه دوم قرار بگیرد، هم ممکن است یکی از تیم‌های سوم صعودکننده باشد و حتی ممکن است از همان مرحله گروهی کنار برود.

برای ایران، دیدار با مصر فقط آخرین مسابقه مرحله گروهی نیست؛ مسابقه‌ای است که می‌تواند میان صدرنشینی، صعود دشوار از رتبه سوم یا پایان زودهنگام حضور در جام جهانی تفاوت ایجاد کند.