مخالفان بشار اسد، حما را تصرف کردند

پس از عقب‌نشینی ارتش سوریه از حما، مخالفان بشار اسد، کنترل این شهر مرکزی را به دست گرفتند. بعد از حلب این دومین شهر بزرگی است که شورشیان در یک هفته اخیر تصرف کرده‌اند. ارتش سوریه می‌گوید که پس از درگیری‌های شدید به خاطر حفظ جان غیرنظامیان، در حال استقرار مجدد در خارج از حما است. اسلام‌گرایان مخالف دولت سوریه می‌گویند که صدها نفر را از زندان حما آزاد کرده‌اند. همزمان با تشدید حملات هوایی روسیه بر علیه مواضع شورشیان،‌ رهبر جدید حزب‌الله لبنان گفت که این گروه در کنار دولت سوریه خواهد ایستاد.

نعیم قاسم، رهبر جدید حزب‌الله لبنان در یک سخنرانی از پیش ضبط شده گفت که حمله شورشیان به سوریه توسط «آمریکا و اسرائیل» سازماندهی شده است.

در جنگ داخلی سوریه، حزب‌الله نقش حیاتی در بقای بشار اسد در قدرت ایفا کرد اما حمله زمینی و هوایی اخیر اسرائیل به لبنان، توانایی نظامی حزب‌الله را کاهش داده و بسیاری از رهبران آن را نیز کشته شده‌اند.

پیشتر ارتش سوریه در بیانیه‌ای اعلام کرد که نیروهایش پس از درگیری‌های شدید عقب‌نشینی کرده و برای «حفظ جان غیرنظامیان و جلوگیری از نبرد شهری» واحدهای خود را در خارج شهر مستقر می‌کند.

شورشیان اعلام کرده‌اند که زندان حما را تصرف کرده و صدها نفر از زندانیان را آزاد کرده‌اند.

حمله شورشیان برای تصرف حما تنها دو روز پیش آغاز شد. این اتفاق پس از تصرف غافلگیرانه حلب در هفته گذشته اتفاق افتاد که جنگ را بار دیگر در سوریه شعله‌ور کرد.

گزارش‌ها پیش‌تر حاکی از ادامه درگیری‌های شدید در اطراف شهر مرکزی حما بین نیروهای دولتی سوریه با حمایت هوایی روسیه و شورشیان به رهبری گروه شبه‌نظامی و اسلام‌گرای هیئت تحریرشام بود.

هواپیماهای جنگی روسیه در روزهای اخیر حملات خود را به مناطق تحت کنترل شورشیان تشدید کرده‌اند و شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران نیز برای تقویت خطوط دفاعی دولت سوریه به آن کشور اعزام شده‌اند. ایران اعلام کرده است که در صورت درخواست، آماده است نیروهای بیشتری را به سوریه بفرستد.

حما در ۱۱۰ کیلومتری جنوب حلب، به دلیل اهمیتش در حفاظت از دمشق،‌ پایتخت، برای ارتش سوریه جنبه حیاتی دارد.

یک گروه ناظر شب گذشته اعلام کرد که گروه شبه‌نظامی اسلام‌گرای هیئت تحریرشام و متحدانش «در آستانه ورود به حما» هستند. این گروه همچنین گزارش داد که نیروهای نظامی سوریه چندین روستا را در یک ضد حمله که با حملات هوایی شدید پشتیبانی می‌شد، پس گرفتند.

رسانه‌های دولتی سوریه نیز اعلام کردند که نیروهای دولتی شورشیان را در شمال شهر عقب رانده‌اند، اما شورشیان این ادعا را رد کرده و تاکید کردند که هیچ منطقه‌ای را از دست نداده‌اند.

خبرگزاری دولتی سوریه، سانا و دیدبان حقوق بشر سوریه هر دو روز گذشته گزارش دادند که درگیری‌های شدیدی در اطراف تپه جبل زین العابدین، در حدود ۵ کیلومتری شمال شرق حما، جریان داشته است.

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه این درگیری‌ها پس از آن بود که نیروهای دولتی یک ضدحمله آغاز کردند که طی آن توانستند شورشیان را تقریباً ۱۰ کیلومتر از شهر عقب برانند و دو روستا را در نزدیکی این تپه پس گیرند.

یک سخنگوی «بخش عملیات نظامی» شورشیان، ارتش سوریه را به انتشار شایعات برای تقویت روحیه نیروهای خود متهم و تاکید کرد که شورشیان هنوز تمام مناطقی را که اخیراً تصرف کرده‌اند، در اختیار دارند.

دیدبان حقوق بشر سوریه روز سه شنبه (۳ دسامبر/۱۳ آذر) گزارش داد که پس از نزدیک شدن شورشیان به حومه شهر حما، که حدود یک میلیون نفر جمعیت دارد، «آوارگی گسترده‌ای» رخ داده است و چندین غیرنظامی بر اثر گلوله‌باران زخمی شده‌اند.

به گفته این نهاد، از زمان آغاز حمله مخالفان دولت سوریه تاکنون،‌ بیش از ۶۰۰ نفر، از جمله ۱۰۷ غیرنظامی، کشته و ده‌ها هزار نفر آواره شده‌اند.

سازمان ملل متحد نسبت به تشدید ناگهانی جنگ داخلی ویرانگر ۱۳ ساله سوریه ابراز نگرانی کرده و هشدار داده که وضعیت «بسیار بی ثبات و خطرناک» است.

گیر پدرسن، فرستاده ویژه سازمان ملل، روز سه‌شنبه به شورای امنیت گفت: «اگر شاهد کاهش تنش و حرکت سریع به سمت یک فرآیند سیاسی جدی که طرف‌های سوری و بازیگران کلیدی بین‌المللی را درگیر کند نباشیم، بیم آن می‌رود که بحران عمیق‌تر شود.»

او افزود: «سوریه در خطر جدی تقسیم، وخامت و نابودی بیشتر قرار دارد.»

بیش از نیم میلیون نفر از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ کشته شده‌اند. این جنگ پس از سرکوب خشونت‌آمیز معترضان توسط دولت بشار اسد آغاز شد.

پیش از شروع حمله شورشیان، دولت سوریه با کمک روسیه، ایران و شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران کنترل شهرهای اصلی کشور را پس گرفته بود، اما بخش‌های بزرگی از کشور همچنان خارج از کنترل آن باقی مانده بود.

آخرین سنگر شورشیان در استان‌های حلب و ادلب بود که در مرز ترکیه قرار دارند و بیش از چهار میلیون نفر، که بسیاری از آن‌ها از مناطق تحت کنترل دولت آواره شده بودند، در آنجا زندگی می‌کردند.