دیدار روسای جمهوری ایران و تاجیکستان؛ دو کشور سند لغو روادید امضا کردند

ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران، ظهر روز چهارشنبه، ۸ نوامبر برای انجام یک دیدار رسمی وارد شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان شد و در «قصر ملت» مورد استقبال امامعلی رحمان، همتای تاجیک خود قرار گرفت و سپس روسای جمهور دو کشور پشت درهای بسته گفتگو کردند.

پس از انجام مذاکرات و تبادل نظر هیئت‌های ایران و تاجیکستان، علاوه بر بیانیه مشترک سران دو کشور که در آن بر ادامه و افزایش همکاریها بین تهران و دوشنبه تاکید شد، چندین توافق «جدید» همکاری در زمینه‌های اقتصادی، تجاری، حمل و نقل، فرهنگی، علمی، آموزشی و ورزشی بین دو کشور امضا شد.

لغو روادید میان ایران و تاجیکستان از مهمترین توافقاتی است که بین مقامات دو کشور حاصل شده و دو طرف سندی را در این زمینه به امضا رساندند.

دو کشور امیدوارند که لغو روادید زمینه خوبی را برای رفت و آمد شهروندان و توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری ایران و تاجیکستان فراهم می‌آورد. جزئیاتی از این سند و زمان اجرایی شدن آن منتشر نشده است.

در بیانیه مطبوعاتی روسای جمهور ایران و تاجیکستان همچنین بر ضرورت تقویت و گسترش همکاریهای اقتصادی و تجاری میان دو کشور تأکید شد.

بر اساس آمار رسمی حجم تبادل کالا میان دو کشور در۹ماه سال میلادی جاری بالغ بر ۱۷۵ میلیون دلار برآورد شده که نسبت به دوره مشابه در سال گذشته بیش از ۱۱ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

در این مدت تاجیکستان معادل ۶۳ میلیون دلار به ایران کالا و مواد صادر کرده است. از آغاز سال ۲۰۲۳ تا پایان ماه سپتامبر تاجیکستان از ایران معادل ۱۱۲ میلیون دلار کالا و مواد وارد کرده است.

جنگ اسرائیل -غزه و افغانستان محور گفتگوها

شام روز چهارشنبه آقایان رحمان و رئیسی همچنین در همایش تجار و کارآفرینان دو کشور در «کاخ استقلال» شهر دوشنبه شرکت و سخنرانی کردند. در این همایش مسئولین بیش از پنجاه شرکت ایرانی و یکصد و بیست شرکت از تاجیکستان حضور داشتند.

روسای جمهور ایران و تاجیکستان در بیانیه مشترک خود راجع به وضعیت افغانستان و جنگ اسرائیل-غزه هم اظهار نظر کردند.

آقای رئیسی بحران فلسطین را «داغی بر دل همه مردم مسلمان جهان خواند». او فلسطین را «مسئله جهان اسلام و بشریت» دانست و مردمانش را «مظلوم» خواند.

رئیس جمهور ایران در ادامه‌ این موضوع خواستار «قطع سریع» حملات به غزه و پایان دادن به آنچه وی «نسل‌کشی و کودک‌کشی» خواند، شد.

به گفته آقای رئیسی «امروز مردم جهان می‌خواهند سریعا به این حملات پایان داده شود، محاصره مردم غزه شکسته، امدادرسانی به مردم فلسطين آغاز و به حقوق مردم فلسطین توجه شود.»

ابراهیم رئیسی در رابطه با وضعیت افغانستان و مردم این کشور نیز اظهار نظر کرد و گفت که ایران و تاجیکستان در این بابت دیدگاهی مشترک دارند.

او رشد و پیشرفت را حق مردم افغانستان دانست و گفت که ایران و تاجیکستان، به عنوان دو همسایه این کشور نسبت به مردم افغانستان بیشتر «احساس مسئولیت» می‌کنند.

آقای رئیسی افزود که همواره «معتقدیم باید دولتی سر کار باشد که بتواند از همه اقوام، مذاهب و از همه مردم افغانستان نمایندگی کند و در جهت پیشرفت این کشور گام‌های ماندگاری را بردارد.»

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان نیز در اظهاراتی تأیید کرد که در جریان مذاکرات او با همتای ایرانیش پیرامون مسائل مهم بین‌المللی و منطقه ای، بخصوص وضع افغانستان و «موضوع فلسطین» تبادل نظر کرده است.

امامعلی رحمان گفت که تاجیکستان به عنوان کشوری که جنگ داخلی را پشت سر گذاشته است، جانبدار حل مسالمت‌آمیز مشکلات و نزاع‌هاست.

پیشتر تاجیکستان جانبهای درگیر در جنگ اسرائیل-غزه را به آتش‌بس دعوت کرده و خواستار حل مسائل از طریق مذاکراه شده بود.

ابراهیم رئیسی در دو سال دوران ریاست جمهوری‌اش، برای دومین بار است که از تاجیکستان بازدید می‌کند.

او بار اول در ماه سپتامبر سال ۲۰۲۱، در نخستین روزهای تکیه زدنش به کرسی ریاست جمهوری ایران برای شرکت در نشست رهبران کشورهای عضو پیمان شانگهای به تاجیکستان سفر کرده بود.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان بعد از یک وقفه تقریباً ۹ ساله، ماه مه سال ۲۰۲۳ از ایران دیدار رسمی انجام داد.

چنین به نظر می‌رسد که بعد از چند سال سردی روابط دو کشور، دید و بازدیدهای روسای جمهور ایران و تاجیکستان از کشورهای همدیگر، زمینه تقویت همکاریها را بیشتر فراهم آورده است.

اکنون مقامات دو کشور در سطوح مختلف بیشتر با هم دیدار و گفتگو می‌کنند و سخن از گسترش روابطشان می‌زنند.

همین ماه گذشته وزیر دفاع ایران از تاجیکستان بازدید کرده بود. طبق اطلاع رسمی در ملاقات او با رئیس جمهور تاجیکستان مسائل امنیتی و همکاریهای نظامی میان دو کشور بررسی شده بود.

صبح روز پنج‌شنبه‌ ۹ نوامبر، ابراهیم رئیسی و امامعلی رحمان از شهر دوشنبه عازم تاشکند، پایتخت ازبکستان، می‌شوند تا در ۱۶مین اجلاس سازمان همکاریهای اقتصادی که با حضور رهبران دولتها و حکومتهای ۹ کشور عضو این سازمان برگزار می‌شود، شرکت کنند.

در مورد حضور هیئت طالبان در نشست تاشکند تا حالا رسماً خبری منتشر نشده است.