دادگاهی در تهران، دولت آمریکا را به پرداخت ۳۳۰ میلیون دلار به «خانواده قربانیان کودتای نوژه» محکوم کرد

قوه قضائیه ایران می گوید دادگاهی در تهران دولت آمریکا را بابت «طراحی و اجرای کودتای نوژه» به پرداخت ۳۳۰ میلیون دلار به خانواده قربانیان آن واقعه محکوم کرده است.

واقعه نوژه مربوط به سال ۱۳۵۹ است. ۱۸ تیر آن سال، جمعی از افسران ارتش ایران در قالب گروهی تحت رهبری شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر قبل از انقلاب، با برنامه قبلی قصد داشتند نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی را ساقط کنند.

بر اساس این گزارش از این مبلغ، ۳۰ میلیون دلار بابت خسارات مادی و معنوی برای شاکیان و ۳۰۰ میلیون دلار بابت خسارات تنبیهی علیه دوت ایالات متحده است. این رای از سوی شعبه ۵۵ روابط بین الملل تهران مستقر در مجمع قضایی بهشتی صادر شده است.

بر اساس آنچه که رسانه های ایران در زمان برگزاری دادگاه منتشر کرده بودند، نماینده ای به دفاع از دولت ایالات متحده در این دادگاه حضور نداشته است. دو کشور ایران و آمریکا بیشتر از ۴۰ سال است که روابط سیاسی با یکدیگر ندارند اما سفارت سوئیس در تهران حافظ منافع ایالات متحده است.

جلسه محاکمه، سوم مرداد ماه یعنی یک ماه پیش برگزار شده بود. خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضائیه گفته بود که خانواده سه کشته شده واقعه نوژه از دولت آمریکا شکایت کرده بودند.

شخصی به نام «افضلی نیکو» که وکیل خانواده شکات معرفی شده بود، گفته بود که شکایت صورت گرفته «علیه دولت ایالات متحده آمریکا، وزارت امور خارجه، وزارت دفاع، آژانس اطلاعات مرکزی، وزارت خزانه داری، بانک مرکزی، شرکت بوئینگ و جیمی کارتر رئیس جمهور وقت آمریکا به دلیل مشارکت و مساعدت در این جنایت و کودتا تنظیم شده است».

ابهام‌های ۴ دهه‌ای درباره واقعه نوژه

جمعی از افسران ارتش ایران در قالب گروهی تحت رهبری شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر قبل از انقلاب، ۱۸ تیر ۱۳۵۹ با برنامه قبلی قصد داشتند نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی را ساقط کنند.

کودتا بنا بود از پایگاه هوایی نوژه (شاهرخی سابق) واقع در استان همدان آغاز و فرماندهی شود.

گفته شده که آنها قصد داشتند برخی مراکز مهم در تهران از جمله محل سکونت روح‌الله خمینی را بمباران کنند؛ همچنین قرار بود ساختمان مجلس و مراکز رادیو و تلویزیون تسخیر و بسیاری از مسئولان جمهوری اسلامی بازداشت شوند.

طراحان نام این عملیات را «نقاب» گذشته بودند که مخفف «نجات قیام ایران بزرگ» بود، اما بعدا به کودتای نوژه معروف شد.

محمد نوژه، خلبان نیروی هوایی ایران بود که هواپیمایش در کردستان توسط مخالفان حکومت مورد اصابت قرار گرفته و کشته شد. به این دلیل نام پایگاه هوایی شاهرخی که بعد از انقلاب به «ح» تغییر پیدا کرد، مجددا به پایگاه هوایی نوژه تغییر یافت.

برخی وجوه ماجرای کودتای نوژه همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی‌مانده و درباره تعداد افراد دستگیرشده و تعداد نفرات اعدام شده آمار دقیقی وجود ندارد. نقش کشورهای خارجی از جمله ایالات متحده در طرح کودتا نیز همچنان محل ابهام است.

دلیل و شیوه افشای این عملیات هم با وجود سپری شدن بیش از ۴۰ سال از وقوع آن،همچنان مبهم باقی مانده است.

درباره تعداد افراد دستگیرشده و تعداد نفرات اعدام شده آمار دقیقی وجود ندارد.