اهدای جایزه حقوق بشر گوانگجو به تشکل صنفی فرهنگیان ایران؛ «شباهت‌های بسیار» قیام ۱۸ مه و جنبش زن، زندگی آزادی

بنیاد یادبود قیام ۱۸ مه کره جنوبی در مراسمی در شهر گوانگجو، جایزه ویژه حقوق بشری صلح را به نماینده شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران اهدا کرد. مراسم اهدای این جایزه،‌ روز پنجشنبه ۱۸ ماه مه زیر باران شدید در میدانی در شهر گوانگجو کره جنوبی برگزار شد.

شیوا عاملی‌راد، از فعالان مدنی ایران، به نمایندگی از شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، که این جایزه را دریافت کرد در سخنانش به «شباهت‌های» جنبش زن زندگی آزادی و قیام ۱۸ ماه مه در در کره جنوبی اشاره کرد.

کمیته انتخاب برگزیدگان این جایزه پیشتر در بیانیه‌اش با انتقاد از «سرکوب‌ها و نادیده گرفته شدن حقوق اولیه انسانی در ایران»،‌ اعلام کرده بود که به دلیل تلاش‌های شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران برای تغییر در «سیاست‌های آموزشی ضد حقوق بشری و بهبود فضای آموزشی» جایزه ویژه امسال (۲۰۲۳) را به این تشکل صنفی در ایران اهدا می‌کند.

«تلاش و تعهد شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران در خصوص رساندن صدای معلمان ایران در سطح جهانی و ایجاد همبستگی جهانی» از دلایل دیگر اهدای این جایزه به این تشکل صنفی ایرانی عنوان شده است.

در بیانیه داوران این جایزه به بازداشت بیش از ۲۰۰ معلم طی یک سال گذشته و وثیقه‌های سنگین معلمان آزاد‌شده اشاره شده و «فعالیت‌های جنبش معلمان در دفاع از آزادی بیان، آزادی، حق تشکل‌یابی، دسترسی همگانی به آموزش رایگان و باکیفیت و مقابله با خصوصی‌سازی آموزش، سرکوب و بازداشت دانش‌آموزان، دانشجویان و معلمان و فعالان اتحادیه‌های کارگری در ایران» را ستوده است.

جایزه اصلی حقوق بشر گوانگجو ۲۰۲۳ به چا هانگ‌تونگ، وکیل حقوق بشر و فعال دموکراسی‌خواه هنگ‌کنگی، اهدا شد. او به دلیل دادن فراخوان برای بزرگداشت سالگرد قیام میدان تیان‌آن‌من چین به ۱۵ ماه زندان محکوم شد و در حال حاضر زندانی است و در مراسم اهدای جایزه حضور نداشت.

کمیته داوران این جایزه از دولت‌های هنگ کنگ و ایران خواسته بود تا بازداشت چا هانگ‌تونگ و معلمان ایرانی را لغو کنند و آزادی بیان و اجتماعات مسالمت‌آمیز را تضمین کنند.

شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران می‌گوید که اعطای این جایزه باعث «اعتراض سفارت ایران» در سئول، پایتخت کره جنوبی، شده است.

در تلگرام شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان آمده که «بنیاد ۱۸ ماه مه» یک کپی از «نامه اعتراض سفارت ایران» درسئول را در اختیار این شورا قرار داده است که در آن ایران با اعتراض به این جایزه به روابط حسنه خود با کره جنوبی اشاره کرده است.

«شباهت‌های بسیار» قیام ۱۸مه گوانگجو و جنبش زن زندگی آزادی در ایران

شیوا عاملی‌راد، از فعالان مدنی ایران، پس از دریافت این جایزه به نمایندگی از معلمان و فرهنگیان در ایران گفت که انتخاب این شورا برای دریافت این جایزه،‌ گواهی بر تعهد و تلاش بی‌وقفه این تشکل برای ایجاد و پیشبرد حقوق همه افراد در ایران است.

او با قدردانی از دریافت این جایزه گفت که احقاق حقوق افراد در ایران با «چالش‌های زیادی» رو‌به‌روست.

خانم عاملی‌راد افزود: «اما این چالش‌ها نه تنها عزم ما را برای ادامه مبارزه برای احقاق حقوق دانش‌آموزان و معلمان تقویت کرده است، بلکه ما را متعهدتر و پایبندتر به وظیفه حرفه‌ای معلمی برای دستیابی به اهدافمان کرده است.»

او گفت که فعالان صنفی فرهنگیان در ایران از تجربه‌های همکارانشان در سراسر جهان و مدافعان حقوق انسان‌ها برای ارتقا شایسته حقوق انسان‌ها در ایران الهام می‌گیرند.

خانم عاملی‌راد وضعیت کنونی حقوق بشر در ایران را وخیم خواند و گفت که آمارهایی که فعالان حقوق بشر جمع‌آوری کرده‌اند، تاییدی بر وخامت حقوق بشر در ایران است.

او گفت: «ما معتقدیم بین مبارزات مردم به ویژه در جنبش زن زندگی آزادی و قیام ۱۸ ماه مه در [گوانگجو کره جنوبی] شباهت‌های بسیار وجود دارد.»

«افق تلاش‌های ما برای احقاق حقوق اجتماعی و اقتصادی و دستیابی به آزادی ما را به یکدیگر متصل کرده است.»

خانم عاملی‌راد ابراز امیدواری کرد که این جایزه باعث آگاهی بیشتراز فعالیت‌های شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران و تلاش‌های این تشکل صنفی برای دستیابی به دموکراسی در ایران شود.

جایزه‌ای به یادبود کشته شدگان قیام ۱۸ مه در گوانگجو

جایزه سالانه حقوق بشر گوانگجو را «بنیاد یادبود ۱۸ مه» از سال ۲۰۰۰ و به یاد کشته‌شدگان اعتراضات روزهای ۱۸ تا ۲۷ ماه مه سال ۱۹۸۰ شهر گوانگجو اهدا می‌کند.

در سال ۱۹۸۰، گروه بزرگی از مخالفان دیکتاتوری ژنرال چون دو-هوان، رهبر نظامی وقت کره جنوبی، در شهر گوانگجو به خیابان‌ها ریختند.

در درگیری آن‌ها با مأموران حکومتی بیش از ۲۰۰ نفر کشته و مفقود شدند.

به‌تازگی، چون وو-وان، نوه ۲۷ ساله ژنرال چون دو هوان، از بستگان کشته‌شدگان سرکوب‌های بی‌رحمانه آن زمان به دست نظامیان عذرخواهی کرد.

او گفت که «چون دو-هوان»، پدربزرگش «گناهکار و آدم‌کش» بود.

در تظاهرات دموکراسی‌خواهان در سال ۱۹۸۰ ده‌ها هزار نفر شرکت کردند و ارتش هزاران سرباز را برای مقابله با آنها گسیل کرد.

در نهمین روز اعتراضات نیروهای نظامی به روی معترضانی که در مقابل ساختمان فرمانداری در گوانگجو تجمع کرده بودند تیراندازی کردند.

گفته می‌شود که این نیروها بدون رعایت حال افراد و اینکه آنها زن،‌ مرد یا کودک بودند، همه را از دم می‌زدند. بسیاری را شکنجه کردند و در معرض تعرض جنسی و حتی خارج کردن اندام‌های بدن‌شان قرار دادند.

ارتش همچنین دستور داد هلیکوپترهای توپدار به سوی معترضان شلیک کنند و جت‌های جنگنده مسلح به بمب در حالت آماده‌باش قرار گیرند.

جایزه حقوق بشر گوانگجو در سال ۲۰۱۴ به گروه مادران خاوران از ایران و عادل الرحمن خان، فعال بنگلادشی حقوق بشر تعلق گرفته بود.

کمیته انتخاب کننده برندگان جایزه حقوق بشر گوانگجو، درباره گروه مادران خاوران نوشته بود: «اعضای گروه مادران خاوران از زمانی که فرزندان و بستگانشان در تابستان سال ۱۳۶۷ مخفیانه اعدام شدند، بی وقفه به مقام های جمهوری اسلامی فشار آورده اند و خواهان تحقیق برای آشکار شدن حقیقت و مجازات عاملان بازداشت، شکنجه، اعدام و دفن مخفیانه شمار بزرگی از فعالان سیاسی در دهه شصت، به ویژه در سال ۱۳۶۷ شده اند.»

در اطلاعیه جایزه حقوق بشر گوانگجو آمده است که گروه مادران خاوران با وجود پاسخگو نبودن مقام های رسمی ایران و مواجه شدن با تحقیر، توهین، بازداشت و بدرفتاری، در طول ۲۶ سال گذشته بر خواسته های خود پافشاری کرده است.